Ξανά ευρωπαϊκά ευχολόγια για το προσφυγικό

«Δεν έχουν εφαρμοστεί τα συμφωνηθέντα». Αυτό είναι η βασική διαπίστωση που αναφέρεται ξεκάθαρα στο τελικό κείμενο συμπερασμάτων της Ευρωπαϊκής Συνόδου Κορυφής που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Πέμπτης στις Βρυξέλλες, με επίκεντρο το προσφυγικό ζήτημα. Για τη νέα Frontex, η Σύνοδος θα πρέπει να αποφασίσει τη νέα χρονιά, όταν θα αναλάβει την προεδρία η Ολλανδία. 

Στο κείμενο συμπερασμάτων της Ε.Ε. ομολογείται ουσιαστικά ότι «είναι ανεπαρκής» η εφαρμογή των μέχρι σήμερα συμφωνηθέντων και πρέπει να επιταχυνθεί, ενώ περιλαμβάνει άλλη μία λίστα (ή μάλλον, επαναλαμβάνεται πάνω-κάτω η ίδια λίστα που υπήρχε και στις προηγούμενες συνόδους) με επιθυμητές ενέργειες και με προτροπές προς τις χώρες-μέλη, τις οποίες καλούνται να εφαρμόσουν επειγόντως, χωρίς ωστόσο να υπάρχει υποχρεωτικός χαρακτήρας. 

Όπως αναφέρεται στο τελικό κείμενο, προκειμένου να διατηρηθεί η ακεραιότητα της Σένγκεν, είναι απαραίτητο να ανακτηθεί και πάλι ο έλεγχος των εξωτερικών συνόρων και να αντιμετωπιστούν γρήγορα οι ελλείψεις, κυρίως σε ό,τι αφορά τα hotspots, τη μετεγκατάσταση των προσφύγων και τις απελάσεις. Στο πλαίσιο αυτό -αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στο κείμενο συμπερασμάτων- οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και οι χώρες μέλη πρέπει επειγόντως να προβούν σε ενέργειες όπως:

• να αντιμετωπιστούν οι ελλείψεις στα εξωτερικά σύνορα της Σένγκεν, διασφαλίζοντας συστηματικούς ελέγχους ασφαλείας και εμποδίζοντας τη διακίνηση πλαστών εγγράφων
• να προχωρήσει η γρήγορη συμφωνία ενός συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος προκειμένου να λειτουργήσουν κι άλλα hotspots  
• να διασφαλιστεί η συστηματική και ολοκληρωμένη ταυτοποίηση, καταγραφή και λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων αλλά και λήψη μέτρων για να αντιμετωπιστεί η άρνηση καταγραφής 
• να εφαρμοστούν οι αποφάσεις μετεγκατάσταση 
• να εφαρμοστούν κι άλλα συγκεκριμένα μέτρα για να διασφαλιστεί η πραγματική επιστροφή ανθρώπων που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην Ε.Ε.
• να συνεχιστεί η εφαρμογή του συμφωνηθέντος προγράμματος μετεγκατάστασης.

Στο κείμενο επισημαίνεται ότι το συμβούλιο κορυφής «θα πρέπει να εξετάσει γρήγορα τις προτάσεις της Κομισιόν για την ίδρυση ευρωπαϊκής υπηρεσίας συνόρων και ακτοφυλακής, για το εθελοντικό πρόγραμμα ανθρωπιστικής υποδοχής και τα ταξιδιωτικά έγγραφα για τις απελάσεις» – συζήτηση που μετατίθεται για τη νέα χρονιά, όταν την προεδρία θα αναλάβει η Ολλανδία. 

Στο μεταξύ, επισημαίνεται ότι θα πρέπει να εφαρμοστούν οι ισχύοντες κανόνες. 

Σύμφωνα με τον Guardian, εμπιστευτικό έγγραφο για τη μετανάστευση που παρουσιάστηκε στη σύνοδο από το Λουξεμβούργο (που ασκεί την προεδρία) αποκαλύπτει μία μακριά λίστα δεσμεύσεων που δεν έχουν τηρηθεί από τις κυβερνήσεις των χωρών-μελών, όπως για παράδειγμα η δέσμευση του Σεπτεμβρίου να μετακινηθούν 160.000 πρόσφυγες από Ελλάδα και Ιταλία σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Μέχρι σήμερα, μόνο 184 άτομα έχει μεταφερθεί. 

Στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Ντόναλντ Τουσκ και ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ τόνισαν τη μέχρι σήμερα αποτυχία να προστατευτούν τα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης, ένα γεγονός που -όπως είπε ο Τουσκ- μπορεί να έχει πιο σοβαρές συνέπειες από την πιθανή διάλυση της Σένγκεν.

Τονίστηκε επίσης, ότι κατά τη διάρκεια της Συνόδου, επιβεβαιώθηκε η συμφωνία της Ελλάδας με τη Frontex για την ανάπτυξη της ομάδας RABIT. Ο Γιούνκερ είπε ότι οι προτάσεις της Κομισιόν έτυχαν θετικής υποδοχής από τις χώρες μέλη και ότι μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2016, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα υποβάλει προτάσεις για την αναθεώρηση του Δουβλίνου και για τη «νόμιμη μετανάστευση».

Συζητήθηκε επίσης το θέμα της Βρετανίας. Ο πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον παρουσίασε ολοκληρωμένες τις βρετανικές θέσεις. Η συζήτηση για το συγκεκριμένο ζήτημα έγινε σε θετικό κλίμα χωρίς ωστόσο να ληφθούν συγκεκριμένες αποφάσεις.