Τη μεγαλύτερη δέσμη καταχωρίσεων εδώ και δύο χρόνια και αυστηρές, πολυεπίπεδες οικονομικές κυρώσεις, που στοχεύουν βασικούς τομείς που τροφοδοτούν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας συμπεριλαμβάνει το 20ο πακέτο των κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας. Το πακέτο προοριζόταν να έχει εγκριθεί κατά την τέταρτη επέτειο της έναρξης του πολέμου τον περασμένο Φεβρουάριο, ωστόσο δεν είχε εγκριθεί λόγω του βέτο της Ουγγαρίας.
Στο πακέτο δεν συμπεριλήφθηκε ωστόσο η πλήρης απαγόρευση κάθε ναυτιλιακής υπηρεσίας της ΕΕ στα λιμάνια της Ρωσίας, κάτι που δεν επιθυμούσε κυρίως η Ελλάδα και η Μάλτα.
Στο νέο πακέτο, η απαγόρευση αναφέρεται αλλά συνδέεται με αντίστοιχη απόφαση από τους G7. Σε περίπτωση που οι επτά πιο δυνατές οικονομίες του πλανήτη δεν συμφωνήσουν, το ενδεχόμενο θα επανεξεταστεί «όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν».
Σύμφωνα με πηγές της «Εφ.Συν.», αυτή ήταν η προϋπόθεση για να δεχθεί η Ελλάδα το 20ο πακέτο. Η Αθήνα επιμένει επίσης στην απόσυρση από μεριάς Ουκρανίας καταλόγων που εντάσσουν πλοία ελληνικών συμφερόντων στη «μαύρη λίστα» του Κιέβου -πλοία και εταιρίες που δεν είναι στον αντίστοιχο κατάλογο της ΕΕ.
Το Συμβούλιο αναφέρει ότι το σημερινό πακέτο περιλαμβάνει «τη βάση για μια μελλοντική απαγόρευση των ναυτιλιακών υπηρεσιών στο ρωσικό αργό πετρέλαιο και τα προϊόντα πετρελαίου. Θα γίνει σε πλήρη συντονισμό και συζήτηση με την G7 και τον Συνασπισμό για το Όριο Τιμών – μέλη της G7 και άλλες συμμετέχουσες χώρες». Αυτό είναι που συμφώνησαν οι 27.
Η δέσμη των κυρώσεων που εγκρίθηκε τελικά σήμερα (Πέμπτη) στοχεύει στην περαιτέρω παρακώλυση της οικονομίας και της πολεμικής μηχανής της Ρωσίας και επιβεβαιώνει την ακλόνητη υποστήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία και τον λαό της στην αντίσταση στη ρωσική επιθετικότητα και στην αντοχή στην πρόσφατη βάναυση εκστρατεία που σκόπιμα στοχεύει πολιτικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας.
«Η ΕΕ παραμένει αποφασισμένη να διατηρήσει και να αυξήσει την πίεση στη Ρωσία για να σταματήσει τον βάναυσο επιθετικό της πόλεμο και να συμμετάσχει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη», ανέφερε η σχετική ανακοίνωση του Συμβουλίου.
«Σήμερα επιτέλους σπάσαμε το αδιέξοδο. Εκτός από το δάνειο των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για την Ουκρανία, υιοθετήσαμε επίσης την 20ή δέσμη κυρώσεων. Η ΕΕ θα παράσχει στην Ουκρανία ό,τι χρειάζεται για να διατηρήσει τη θέση της, ενώ εμείς αναστέλλουμε όσους επιτρέπουν την παράνομη επιθετικότητα της Ρωσίας. Η πολεμική οικονομία της Ρωσίας βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση, ενώ η Ουκρανία λαμβάνει σημαντική ώθηση. Πρέπει να συνεχίσουμε αυτήν την πίεση μέχρι ο Πούτιν να καταλάβει ότι ο πόλεμός του δεν οδηγεί πουθενά», δήλωσε η Κάγια Κάλλας, Ύπατη Εκπρόσωπος για τις Εξωτερικές Υποθέσεις και την Πολιτική Ασφαλείας και πρόεδρος του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων.
Περιορισμός των ενεργειακών εσόδων της Ρωσίας
Το 20ό πακέτο εισάγει ένα ολοκληρωμένο σύνολο 36 ονομασιών που περιλαμβάνουν τόσο τα τμήματα του ρωσικού ενεργειακού τομέα όσο και τα τμήματα του ρωσικού ενεργειακού τομέα, συμπεριλαμβανομένης της εξερεύνησης, της εξόρυξης, της διύλισης και της μεταφοράς πετρελαίου.
Αυτό το πακέτο στοχεύει στρατηγικά σε αναδυόμενους παίκτες που έχουν πρόσφατα αυξήσει το μερίδιο αγοράς εξαγωγών τους. Τα έσοδα από τις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου καταστέλλονται περαιτέρω μέσω καταχωρίσεων που επικεντρώνονται στο οικοσύστημα του σκιώδους στόλου, συμπεριλαμβανομένων οντοτήτων που δραστηριοποιούνται σε τρίτες χώρες, καθώς και μιας σημαντικής ναυτιλιακής ασφαλιστικής εταιρείας.
Επιπλέον 46 πλοία υπόκεινται πλέον σε απαγόρευση πρόσβασης σε λιμένες και απαγόρευση παροχής ευρέος φάσματος υπηρεσιών που σχετίζονται με τις θαλάσσιες μεταφορές, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των καθορισμένων πλοίων σε 632.
Αυτά τα μέτρα στοχεύουν δεξαμενόπλοια εκτός ΕΕ που αποτελούν μέρος του σκιώδους στόλου παρακάμπτοντας τον μηχανισμό ανώτατου ορίου τιμών πετρελαίου, τα οποία κατά τα άλλα υποστηρίζουν τον ενεργειακό τομέα της Ρωσίας ή μεταφέρουν στρατιωτικό εξοπλισμό για τη Ρωσία ή κλεμμένα ουκρανικά σιτηρά.
Το 20ό πακέτο εισάγει επίσης υποχρεωτικούς ελέγχους δέουσας επιμέλειας για την πώληση δεξαμενόπλοιων, καθιστώντας έτσι πιο δύσκολη για τη Ρωσία την επέκταση του σκιώδους στόλου της, και απαγορεύει την παροχή υπηρεσιών συντήρησης και άλλων υπηρεσιών για ρωσικά δεξαμενόπλοια υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και παγοθραυστικά. Επιπλέον, από τον Ιανουάριο του 2027, θα είναι παράνομη η παροχή υπηρεσιών τερματικών σταθμών LNG σε ρωσικές οντότητες ή οντότητες που ανήκουν ή ελέγχονται από Ρώσους υπηκόους ή φορείς εκμετάλλευσης.
Τέλος, το πακέτο απαγορεύει τις συναλλαγές με δύο ρωσικά λιμάνια – το Μούρμανσκ και το Τουάπσε – και με τον τερματικό σταθμό πετρελαίου του λιμένα Καρίμουν στην Ινδονησία, οι οποίοι χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη του ανώτατου ορίου τιμών πετρελαίου.
Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και κρυπτονομίσματα
Η ΕΕ επιβάλλει απαγόρευση συναλλαγών σε 20 ρωσικές τράπεζες.
Επιπλέον, η ΕΕ στοχοποιεί τέσσερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σε τρίτες χώρες με απαγόρευση συναλλαγών για παράκαμψη των κυρώσεων της ΕΕ ή για σύνδεση με το Ρωσικό Σύστημα Μεταφοράς Χρηματοοικονομικών Μηνυμάτων, το ρωσικό δίκτυο τραπεζικών μηνυμάτων.
Λόγω των εκτεταμένων κυρώσεων στον χρηματοπιστωτικό της τομέα, η Ρωσία εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από τα κρυπτονομίσματα για διεθνείς συναλλαγές. Σημειώνοντας αυτή την τάση, η ΕΕ ορίζει μια οντότητα του Κιργιστάν που λειτουργεί ένα χρηματιστήριο όπου διακινούνται σημαντικά ποσά του κρατικά υποστηριζόμενου stablecoin A7A5.
Επιπλέον, η Ένωση εισάγει πλήρη τομεακή απαγόρευση σε παρόχους και πλατφόρμες που είναι εγκατεστημένες στη Ρωσία και επιτρέπουν τη μεταφορά και ανταλλαγή κρυπτονομισμάτων. Η ΕΕ απαγορεύει επίσης τις συναλλαγές σε άλλο κρυπτονόμισμα (RUBx) και κάθε υποστήριξη της ΕΕ για την ανάπτυξη του ψηφιακού ρουβλιού. Τέλος, οι συναλλαγές συμψηφισμού με Ρώσους πράκτορες απαγορεύονται πλέον για να αποφευχθεί η παράκαμψη των κυρώσεων της ΕΕ.
Το στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα της Ρωσίας
Το 20ό πακέτο περιορίζει περαιτέρω το ρωσικό στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα, ορίζοντας 58 εταιρείες και συνδεδεμένα άτομα που εμπλέκονται, μεταξύ άλλων, στην ανάπτυξη και κατασκευή στρατιωτικών προϊόντων, όπως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Εκτός από την άρνηση πολύτιμης τεχνολογίας της ΕΕ από τις ρωσικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, αυτό το πακέτο αντιμετωπίζει επίσης την εξάρτηση της Ρωσίας από τρίτες χώρες για την προμήθεια κρίσιμων ειδών υψηλής τεχνολογίας.
Συγκεκριμένα, η ΕΕ έχει πλέον ορίσει 16 οντότητες με έδρα την Κίνα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ουζμπεκιστάν, το Καζακστάν και τη Λευκορωσία, οι οποίες έχουν παράσχει αγαθά διπλής χρήσης ή συστήματα όπλων στο ρωσικό στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα.
Επιπλέον, 60 νέες οντότητες θα υπόκεινται σε αυστηρότερες εκθέσεις, με περιορισμούς σε είδη που συμβάλλουν στην τεχνολογική βελτίωση του αμυντικού τομέα της Ρωσίας. Ορισμένες από αυτές τις οντότητες βρίσκονται επίσης σε τρίτες χώρες εκτός της Ρωσίας, όπως στην Κίνα (συμπεριλαμβανομένου του Χονγκ Κονγκ), την Τουρκία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Εμπόριο
Για πρώτη φορά, η ΕΕ ενεργοποιεί το εργαλείο κατά της καταστρατήγησης, απαγορεύοντας την εξαγωγή οποιασδήποτε μηχανής ψηφιακού ελέγχου υπολογιστή και ραδιοφώνων στην Κιργιζία, όπου υπάρχει υψηλός κίνδυνος επανεξαγωγής αυτών των προϊόντων στη Ρωσία. Η απόφαση αυτή έρχεται μετά από διεξοδική ανάλυση των εμπορικών δεδομένων που δείχνουν σημαντική αύξηση στην επανεξαγωγή κοινών ειδών υψηλής προτεραιότητας μέσω της Κιργιζίας στη Ρωσία.
Η ΕΕ συμφώνησε επίσης να επεκτείνει την υφιστάμενη απαγόρευση εξαγωγών ώστε να περιλαμβάνει εργαστηριακά γυάλινα σκεύη, ορισμένα λιπαντικά υψηλής απόδοσης και τα πρόσθετά τους, ενεργειακά υλικά, χημικά, καουτσούκ και είδη από βουλκανισμένο καουτσούκ, είδη από χάλυβα, εργαλεία για την παραγωγή μετάλλων και βιομηχανικούς ελκυστήρες, αξίας άνω των 360 εκατομμυρίων ευρώ.
Επιπλέον, η ΕΕ έχει εισαγάγει περαιτέρω περιορισμούς στην εισαγωγή αγαθών που αποφέρουν σημαντικά έσοδα για τη Ρωσία: ορισμένες πρώτες ύλες, μέταλλα, ορισμένα ορυκτά, απορρίμματα χάλυβα και άλλων μετάλλων, χημικά, είδη από βουλκανισμένο καουτσούκ και δεψασμένα γούνινα δέρματα, αξίας άνω των 570 εκατομμυρίων ευρώ. Όλα αυτά τα μέτρα θα συμπληρωθούν από ενισχυμένη απαγόρευση διέλευσης μέσω ρωσικού εδάφους.
Τέλος, η ΕΕ εισάγει ποσόστωση για τις εισαγωγές αμμωνίας.
Λογοδοσία
Δυστυχώς, Ρώσοι που εμπλέκονται σε κατακριτέες πράξεις συνεχίζουν να λειτουργούν ατιμώρητα και συχνά υποστηρίζονται από την ίδια την κυβέρνηση. Από την έναρξη του πολέμου, η Ρωσία εκτιμάται ότι έχει απελάσει και μεταφέρει βίαια σχεδόν 20.000 παιδιά από την Ουκρανία, ενώ παράλληλα ακολουθεί πολιτικές για την βίαιη αφομοίωση και την κατήχηση παιδιών από την Ουκρανία, προκειμένου να μειωθεί η ουκρανική τους ταυτότητα. Άτομα που συνδέονται με τη ρωσική κυβέρνηση εμπλέκονται στην κατάσχεση ουκρανικής πολιτιστικής περιουσίας και τα κρατικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν αντιουκρανικά αφηγήματα.
Για την επιβολή της λογοδοσίας, η ΕΕ καταχωρίζει πέντε άτομα και μία οντότητα που επέτρεψαν την απαγωγή, την αναγκαστική μεταφορά και την κατήχηση Ουκρανών παιδιών, καθώς και τέσσερα άτομα που εμπλέκονται στην ιδιοποίηση της ουκρανικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Επιπλέον, το 20ό πακέτο ορίζει τέσσερις προπαγανδιστές, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με κρατικά χρηματοδοτούμενες πλατφόρμες.
Άλλα μέτρα
Η ΕΕ εισάγει ισχυρότερες νομικές διασφαλίσεις για την προστασία των εταιρειών της ΕΕ από παραβιάσεις των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας τους ή από άδικη απαλλοτρίωση στη Ρωσία λόγω καταχρηστικών δικαστικών αποφάσεων σε σχέση με κυρώσεις. Εισάγει επίσης απαγόρευση παροχής υπηρεσιών κυβερνοασφάλειας στη Ρωσία.
Το Συμβούλιο αποφάσισε να επεκτείνει την υφιστάμενη απαγόρευση ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεων ώστε να συμπεριλάβει ιστότοπους που αντικατοπτρίζουν τις απαγορευμένες οντότητες, παρακάμπτοντας έτσι τα μέτρα της ΕΕ. Σύμφωνα με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, τα μέτρα που συμφωνήθηκαν σήμερα δεν θα εμποδίσουν τα στοχευμένα μέσα ενημέρωσης και το προσωπικό τους να ασκούν δραστηριότητες στην ΕΕ εκτός από τις ραδιοτηλεοπτικές μεταδόσεις, π.χ. έρευνα και συνεντεύξεις.
Οι απαιτήσεις ιχνηλασιμότητας για τα διαμάντια έχουν αυστηροποιηθεί, υποχρεώνοντας τους εισαγωγείς κατεργασμένων διαμαντιών να παρέχουν δήλωση δέουσας επιμέλειας που να επιβεβαιώνει ότι τα διαμάντια δεν εξορύσσονται, δεν υποβάλλονται σε επεξεργασία ή δεν παράγονται στη Ρωσία.
Λευκορωσία
Το σημερινό πακέτο συνεχίζει να ασχολείται με τον ρόλο της Λευκορωσίας στην διευκόλυνση του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας. Το 20ό πακέτο περιλαμβάνει τρεις νέες καταχωρίσεις που σχετίζονται με το στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα της Λευκορωσίας και το καθεστώς Λουκασένκο. Για πρώτη φορά στο πλαίσιο του καθεστώτος κυρώσεων της Λευκορωσίας, στοχοποιείται μια κινεζική κρατική οντότητα, λόγω του ρόλου της στην παραγωγή λευκορωσικών στρατιωτικών προϊόντων.
Επιπλέον, περιλαμβάνει μέτρα που αποσκοπούν στο να αντικατοπτρίζουν εκείνα που επιβλήθηκαν στη Ρωσία, ιδίως εμπορικά μέτρα, νομική προστασία, μέτρα για τα κρυπτονομίσματα και περιορισμούς στην παροχή υπηρεσιών κυβερνοασφάλειας και τουριστικών υπηρεσιών.
Το καθεστώς κυρώσεων της Λευκορωσίας παρατάθηκε από το Συμβούλιο έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027.
