Οι σοσιαλδημοκράτες «βούλιαξαν», η Φρεντέρικσεν φεύγει… αλλά μένει

To σχέδιο στη Δανία είχε ως εξής: η Βουλή θα διαλυόταν πρόωρα και οι εκλογές θα γίνονταν τον Μάρτιο αντί για το καλοκαίρι που ήταν να διεξαχθούν κανονικά. Το κυβερνών Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα θα επωφελούνταν από το ανάστημα που ύψωσε η πρωθυπουργός στη διένεξη με τον Ντόναλντ Τραμπ και τις παράλογες απαιτήσεις του για την απόκτηση της Γριλανδίας -έτσι τουλάχιστον έδειχναν τα γκάλοπ- και θα βρισκόταν σε θέση μεγαλύτερης ισχύος στη Βουλή και στις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό της μελλοντικής κυβέρνησης.

Τα πράγματα όμως δεν πήγαν βάσει σχεδίου. Χθες, μετά την ανακοίνωση των τελικών αποτελεσμάτων των βουλευτικών εκλογών της Τρίτης, το σκηνικό που διαμορφωνόταν ήταν περίπλοκο, αβέβαιο και κάθε άλλο παρά ενθουσιώδες. Οι σοσιαλδημοκράτες ναι μεν παρέμειναν πρώτη δύναμη, αλλά με το χειρότερο εκλογικό ποσοστό από το 1903! 21% και 38 έδρες στη νέα Βουλή, 12 λιγότερες σε σχέση με την απερχόμενη. Η δε πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν παραιτήθηκε χθες το μεσημέρι, αλλά… για να παραμείνει, τουλάχιστον ως μεταβατική. Μετά τη συνάντηση που είχε το απόγευμα με τον βασιλιά Φρέντερικ, εκείνος της ανέθεσε το καθήκον του σχηματισμού κυβέρνησης. Αρχικά με την Πράσινη Αριστερά και το Σοσιαλφιλελεύθερο Κόμμα, τα οποία εκδήλωσαν ενδιαφέρον. Και τα τρία μαζί συγκεντρώνουν 84 έδρες, 6 λιγότερες από όσες απαιτούνται για την αυτοδυναμία. Επομένως, θα χρειαστεί και άλλος εταίρος. Για την ανεύρεσή του και τον οριστικό σχηματισμό της κυβέρνησης προβλέπεται να χρειαστούν αρκετές εβδομάδες.

«Πρέπει να σχηματιστεί κυβέρνηση», δήλωσε η Φρεντέρικσεν σε μετεκλογικό ντιμπέιτ με τους αρχηγούς των κομμάτων. «Ο κόσμος εκεί έξω δεν μας περιμένει κι έχει γίνει ακόμα πιο απρόβλεπτος από ό,τι ήταν όταν προκηρύχθηκαν οι εκλογές», τόνισε.

Στο «πρέπει» θα πρέπει να απαντήσει κάποιος τέταρτος εταίρος. Θα είναι αυτός το κεντρώο κόμμα των Μετριοπαθών υπό τον υπουργό Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, που αποτελεί τη μία από τις τρεις συνιστώσες της απερχόμενης κυβέρνησης; Η Φρεντέρικσεν είχε εκφράσει νωρίτερα χθες την προτίμησή της για τους Μετριοπαθείς, αν και ο ίδιος φρόντισε αρχικά να κρατήσει αποστάσεις από όλους. Συγκεκριμένα μάλιστα κάλεσε τα κόμματα από το κόκκινο (κεντροαριστερό) και το γαλάζιο (δεξιό) μπλοκ «να κατεβούν από τα δέντρα και να έρθουν προς το Κέντρο».

Ο Ράσμουσεν είναι ο άνθρωπος που λόγω θέσης είχε βρεθεί στο επίκεντρο της κόντρας με τον Τραμπ και παρότι ο ίδιος είχε ωφεληθεί επικοινωνιακά, το κόμμα του τελικά έχασε δύο έδρες. Στη νέα Βουλή θα διαθέτει 14 έδρες και μέχρι χθες το απόγευμα, πριν η Φρεντέρικσεν λάβει την εντολή για σχηματισμό κυβέρνησης, τα ΜΜΕ έχριζαν τον απερχόμενο ΥΠΕΞ «ρυθμιστή». Ενδεχομένως και πρωθυπουργό αν αποτύγχαναν οι υπόλοιποι, παρότι ο ίδιος είχε δηλώσει ότι δεν ενδιαφέρεται για τη θέση.

Τις πταίει;

Τι πήγε στραβά τελικά στους υπολογισμούς -ή στο ρίσκο- της Δανής πρωθυπουργού; Διάφορες αναλύσεις χθες κατέληγαν στο συμπέρασμα ότι τα εσωτερικά ζητήματα έπαιξαν μεγαλύτερο ρόλο στην κρίση των ψηφοφόρων από τα γεωπολιτικά και την κόντρα για τη Γριλανδία: το κόστος ζωής, η κατάσταση της οικονομίας και του κράτους πρόνοιας, καθώς και η προστασία του περιβάλλοντος. Θέματα στα οποία φαίνεται πως δεν αφήνει τόσο θετικό αποτύπωμα ένας μάλλον κυβερνητικός συνασπισμός σοσιαλδημοκρατών, μετριοπαθών και δεξιών φιλελευθέρων.

Συν τη φυσική φθορά ύστερα από επταετή παραμονή της Φρεντέρικσεν στην εξουσία. «Αυτές οι απώλειες δεν εξηγούνται μόνο από τη φυσική φθορά στην κυβέρνηση», σχολιάζει στο Reuters ο Ρούνε Στουμπάγκερ, πολιτικός επιστήμονας από το Πανεπιστήμιο του Ααρχους.

Ο Δανός καθηγητής αποδίδει τα μέτρια αποτελέσματα των σοσιαλδημοκρατών σε μια σειρά από πολωτικά οικονομικά μέτρα, όπως η κατάργηση μιας δημόσιας αργίας, οι φοροαπαλλαγές για τα μεγάλα εισοδήματα και μια πρόταση της τελευταίας στιγμής για νέο φόρο εισοδήματος.

Δεν είναι τυχαίο ότι ενισχύθηκαν κόμματα όπως η Πράσινη Αριστερά -το δεύτερο ισχυρότερο αυτή τη στιγμή-, η συμμαχία Πράσινων-Κόκκινων, αλλά και το ακροδεξιό Κόμμα του Λαού. Και αυτό μολονότι η Φρεντέρικσεν κρατά ιδιαίτερα σκληρή γραμμή απέναντι στο μεταναστευτικό ζήτημα. Αλλά, η μίμηση της Ακρας Δεξιάς δεν φέρνει απαραίτητα και τις ψήφους της.