Η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι ένα «μεγάλο καράβι που αργεί να πάρει αποφάσεις, αφού στη γέφυρα υπάρχουν 27 καπετάνιοι οι οποίοι τις περισσότερες φορές διαφωνούν για την πορεία που πρέπει να πάρει, την ταχύτητα με την οποία θα πλεύσει και τη στροφή που πρέπει να κάνει για να μην πέσει στα βράχια».
Με αυτά τα λόγια Ευρωπαίος διπλωμάτης διηγήθηκε στην «Εφ.Συν.» τι συνέβη στη σύνοδο κορυφής της Πέμπτης. Συγκεκριμένες αποφάσεις δεν ελήφθησαν, αφού οι 27 δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν σε δραστικά άμεσα μέτρα μείωσης της τιμής ενέργειας. Ωστόσο δόθηκε η πολιτική κατεύθυνση στην οποία θα κινηθεί η Ε.Ε. στα μέτωπα της ενέργειας, της ανταγωνιστικότητας και της Μέσης Ανατολής, ενώ Βρυξέλλες και κράτη-μέλη δεσμεύτηκαν για συγκεκριμένες δράσεις σε προκαθορισμένους χρόνους, ώστε ώς το τέλος του 2027 να ολοκληρωθεί η ενιαία αγορά.
«Προς το παρόν, το πλοίο… πάει. Δεν είναι καθόλου σίγουρο όμως ότι ο… χρονισμός (timing) είναι υπέρ των 27 καπεταναίων και κυρίως υπέρ του καραβιού» συμπλήρωσε η διπλωματική πηγή.
Ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες σημείωσαν μικρή πρόοδο στις Βρυξέλλες σε μια συλλογική απάντηση στην κρίση στη Μέση Ανατολή, το Ισραήλ και το Ιράν συνέχισαν τις αντεπιθέσεις κατά των υποδομών που έχουν προκαλέσει αναταραχή στις αγορές ενέργειας και οι ΗΠΑ ενέτειναν μια στρατιωτική εκστρατεία για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν αφότου οι ευρωπαϊκές χώρες και η Ιαπωνία δήλωσαν ότι θα συνεισφέρουν στις προσπάθειες για την απεμπλοκή των Στενών, οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι εξετάζουν μέτρα για την ενίσχυση της προσφοράς πετρελαίου και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσε ότι ο πόλεμος θα τελειώσει «πολύ πιο γρήγορα από ό,τι νομίζει ο κόσμος».
Ο Νετανιάχου δήλωσε επίσης ότι το Ισραήλ θα αναβάλει περαιτέρω επιθέσεις εναντίον του κοιτάσματος φυσικού αερίου South Pars του Ιράν κατόπιν αιτήματος του Ντόναλντ Τραμπ. Ωστόσο οι αναλυτές προειδοποιούν ότι ένα χειρότερο σενάριο για τις αγορές φυσικού αερίου διαφαίνεται τώρα μετά την επίθεση του Ιράν εναντίον του μεγαλύτερου εργοστασίου υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο.
Το Κατάρ δήλωσε την Πέμπτη ότι δεν θα είναι σε θέση να εκπληρώσει τις παραδόσεις στην Ιταλία και το Βέλγιο μετά από επιθέσεις στις εγκαταστάσεις παραγωγής του στον Περσικό Κόλπο. Ο διευθύνων σύμβουλος της QatarEnergy δήλωσε ότι οι επιθέσεις κατέστρεψαν περίπου το ένα έκτο της ικανότητας εξαγωγής LNG του Κατάρ και ότι οι επισκευές θα διαρκέσουν τρία έως πέντε χρόνια…
Οι αξιωματούχοι πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας προβλέπουν ότι το πετρέλαιο θα μπορούσε να φτάσει τα 180 δολάρια το βαρέλι εάν οι διαταραχές συνεχιστούν και μετά τον επόμενο μήνα, σύμφωνα με την εφημερίδα Wall Street Journal.
Μετά τη σύνοδο κορυφής χθες ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι η Γαλλία εξετάζει το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει τα Ηνωμένα Εθνη ως διαδρομή για την απεμπλοκή των Στενών του Ορμούζ. Ο Μακρόν δήλωσε ότι έθεσε την προοπτική στον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, να λάβει ένα «πλαίσιο του ΟΗΕ» για το άνοιγμα της ζωτικής ναυτιλιακής διαδρομής και σκοπεύει να πραγματοποιήσει έρευνα με τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας σχετικά με την πρόταση. «Εχουμε ξεκινήσει μια διερευνητική διαδικασία και θα δούμε τις επόμενες μέρες αν έχει πιθανότητες επιτυχίας» δήλωσε ο Μακρόν.
Ενιαία αγορά
Και ενώ η προσοχή είναι στραμμένη στις παγκόσμιες συγκρούσεις, οι χώρες της Ε.Ε. έχουν σιωπηλά κινηθεί για να ενισχύσουν την ενιαία αγορά στο εσωτερικό τους δημιουργώντας νέες υποχρεώσεις για την άρση των εμποδίων.
Η Ε.Ε. είναι πλέον δεσμευμένη με μια σειρά προθεσμιών, που συμφωνήθηκαν από τους ηγέτες, για να αντιμετωπίσει ζητήματα όπως το νέο καθεστώς για τους επιχειρηματικούς κανόνες (γνωστό ως 28ο καθεστώς) έως την αμοιβαία αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων μεταξύ των 27. Οπως επισήμανε ένας διπλωμάτης, τα συμπεράσματα του Συμβουλίου αποτελούν «ευαγγέλιο» για την Κομισιόν και δίνουν ώθηση για σοβαρές μεταρρυθμίσεις.
Μάλιστα ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έφτασε στο σημείο να προτείνει ότι «θα πρέπει πάντα να ξεκινάμε» τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου με την ανταγωνιστικότητα», μια κίνηση που, όπως είπε, έλαβε ομόφωνη έγκριση.
Για τη μείωση των τιμών ενέργειας
Η σύνοδος άνοιξε τον δρόμο για πιο ευέλικτες εθνικές παρεμβάσεις στην αγορά ενέργειας, κάτι που διεκδικούσε η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι. Η δυνατότητα εισαγωγής επειγόντων εθνικών μέτρων αναμένεται να διευκολύνει τις διαπραγματεύσεις με την Κομισιόν για νέο πακέτο στήριξης των καταναλωτών.
Ανάμεσα στα μέτρα που εξετάζει για το επόμενο διάστημα η Κομισιόν συμπεριλαμβάνεται η μεγαλύτερη ευελιξία στους κανόνες κρατικών ενισχύσεων, ώστε κυβερνήσεις να μπορούν να επιδοτήσουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά, αλλά και προτάσεις για μείωση της φορολογίας στην ηλεκτρική ενέργεια προκειμένου να καταστεί φτηνότερη από τα ορυκτά καύσιμα.
Στα θέματα ελληνικού ενδιαφέροντος η σύνοδος έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα στήριξης της Κύπρου, τονίζοντας ότι «η ασφάλεια της Κύπρου είναι η ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Eνωσης». Και στο κείμενο συμπερασμάτων άλλωστε οι 27 εξέφρασαν τη στήριξή τους προς τη Λευκωσία.
Κύπρος και Ελλάδα έθεσαν και το θέμα της ενίσχυσης και της ενδυνάμωσης της λεγόμενης ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της Ε.Ε. (άρθρο 42.7), αφού θεωρούν ότι μετά τα τελευταία γεγονότα υπάρχει «μομέντουμ» για τη δημιουργία μηχανισμού ετοιμότητας σε περίπτωση που κάποιο κράτος-μέλος δεχτεί επίθεση – στα πρότυπα του άρθρου 5 του ΝΑΤΟ. Ωστόσο με την Αμυνα να είναι εθνική αρμοδιότητα, πολλά ερωτήματα προκύπτουν για το αν μπορεί να γίνει κάτι πιο «ευρωπαϊκό» από τη διμερή συνδρομή που καταγράφηκε στην Κύπρο.
