Ο πόλεμος στην Ουκρανία, που ξεκίνησε με τη ρωσική εισβολή της 24ης Φεβρουαρίου 2022, μπαίνει σήμερα στο πέμπτο έτος του.
Έπειτα από τέσσερα χρόνια σφοδρών μαχών, καταστροφών και διπλωματικών προσπαθειών, η κατάσταση στον αιματηρότερο πόλεμο σε ευρωπαϊκό έδαφος μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο παραμένει μετέωρη.
Η Ρωσία αξιώνει την προσάρτηση ουκρανικών εδαφών και βάζει συνεχώς εμπόδια σε μια διπλωματική λύση, ο Ζελένσκι απαιτεί αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας και ευρωπαϊκά δάνεια εξαπολύοντας με κάθε ευκαιρία πυρά κατά της Ε.Ε. και της στάσης της επί του πολέμου, ενώ η τελευταία προσπαθεί να βοηθήσει την Ουκρανία είτε με δάνεια, είτε με κυρώσεις κατά της Ρωσίας αλλά συναντά συνεχώς εμπόδια, κυρίως αυτό της Ουγγαρίας και του Όρμπαν.
Η ανοικοδόμηση της Ουκρανίας θα κοστίσει περίπου 588 δισ. δολάρια την επόμενη δεκαετία, σύμφωνα με κοινή έκθεση του Κιέβου, της Παγκόσμιας Τράπεζας, της ΕΕ και του ΟΗΕ που δημοσιεύθηκε χθες, Δευτέρα.
Για να δικαιολογήσει την απόφασή του να εισβάλει στην Ουκρανία, το Κρεμλίνο είχε υποστηρίξει κυρίως ότι η φιλοδοξία του Κιέβου να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ απειλούσε την ασφάλεια της Ρωσίας.
Χθες, στη διάρκεια τελετής απονομής μεταλλίων με αφορμή την ημέρα των «Υπερασπιστών της Πατρίδας», που γιορτάζεται στις 23 Φεβρουαρίου, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν διαβεβαίωσε ότι οι Ρώσοι στρατιώτες προστατεύουν στην Ουκρανία «τα σύνορα» της Ρωσίας, διασφαλίζουν «τη στρατηγική ισότητα» μεταξύ των δυνάμεων και αγωνίζονται για «το μέλλον» της χώρας τους.
Από την πλευρά του ο Ζελένσκι, σε συνέντευξή του στο BBC την Κυριακή, δήλωσε ότι ο Πούτιν ξεκίνησε «έναν τρίτο παγκόσμιο πόλεμο» στην Ουκρανία και ότι θέλει να «επιβάλει τον δικό του κόσμο».
Κοινό ευρωπαϊκό μήνυμα
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έφτασε στο Κίεβο με στόχο να εκφράσει την υποστήριξη της ΕΕ στην Ουκρανία μαζί με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα σε τριμερή συνάντηση με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Στο Χ η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι επιθυμεί «να στείλω ένα ξεκάθαρο μήνυμα στον ουκρανικό λαό και στον επιτιθέμενο: δεν θα υποχωρήσουμε μέχρι να αποκατασταθεί η ειρήνη».
Εξάλλου οι τρεις ηγέτες θα συμμετάσχουν σε διαδικτυακή συνεδρίαση της Συμμαχίας των Προθύμων, η οποία συνασπίζει συμμάχους του Κιέβου.
Σε κοινή δήλωσή τους, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα αποτίουν φόρο τιμής «στον γενναίο ουκρανικό λαό, που συνεχίζει να αντιστέκεται και να υπερασπίζεται τη χώρα του».
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι τονίζουν ότι η Ρωσία «δεν έχει επιτύχει τους στρατιωτικούς της στόχους», επισημαίνοντας πως, αδυνατώντας να προελάσει στο πεδίο της μάχης, «στοχοποιεί σκόπιμα αμάχους και κρίσιμες υποδομές», μεταξύ αυτών ενεργειακές εγκαταστάσεις, νοσοκομεία και σχολεία, εν μέσω σκληρού χειμώνα. Παρά τις απώλειες, όπως σημειώνουν, «οι Ουκρανοί παραμένουν ακλόνητοι στην αντοχή, την αποφασιστικότητα και την ανθεκτικότητά τους».
Η ΕΕ δηλώνει ότι στόχος της παραμένει «μια συνολική, δίκαιη και διαρκής ειρήνη», βασισμένη στις αρχές του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ και του διεθνούς δικαίου, με σεβασμό στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας. Παράλληλα, υπογραμμίζεται η ανάγκη διατήρησης της διατλαντικής και διεθνούς αλληλεγγύης σε ένα «ιδιαίτερα απαιτητικό γεωπολιτικό περιβάλλον».
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ δηλώνει ότι θα συνεχίσει να παρέχει «ολοκληρωμένη πολιτική, οικονομική, ανθρωπιστική, στρατιωτική και διπλωματική στήριξη» προς την Ουκρανία, παραμένοντας ο μεγαλύτερος διεθνής της δωρητής. Από το 2022 έως σήμερα, η συνολική ευρωπαϊκή βοήθεια αγγίζει σχεδόν τα 200 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν συμφωνήσει στη χορήγηση επιπλέον 90 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2027, προκειμένου η Ουκρανία να καλύψει τις επείγουσες δημοσιονομικές και αμυντικές της ανάγκες. Από το πακέτο αυτό, 60 δισ. ευρώ θα διατεθούν για στρατιωτικούς σκοπούς, με την πρώτη εκταμίευση να αναμένεται «το συντομότερο δυνατό».
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη στήριξη του ενεργειακού τομέα, καθώς η ΕΕ και τα κράτη μέλη παρείχαν τον φετινό χειμώνα «άνευ προηγουμένου ενεργειακή βοήθεια», μαζί με συστήματα αεράμυνας, αντι-drone και ανθρωπιστική συνδρομή. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η επεξεργασία νέου σχεδίου ενεργειακής ασφάλειας για την Ουκρανία, με έμφαση στην αποκατάσταση και ενίσχυση των δικτύων, την ταχεία επανεκκίνηση μονάδων και την ανάπτυξη αποκεντρωμένων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι, διαμηνύουν ότι «ο πόλεμος φθοράς του Βλαντίμιρ Πούτιν αποδυναμώνει σταδιακά τη Ρωσία» και δηλώνουν αποφασισμένοι να εντείνουν περαιτέρω την πίεση, τόσο στον ενεργειακό όσο και στον χρηματοπιστωτικό τομέα, καθώς και με πρόσθετα μέτρα κατά του λεγόμενου «σκιώδους στόλου».
Την ίδια στιγμή, η ΕΕ δηλώνει ότι προετοιμάζεται και για «την επόμενη ημέρα», δεσμευόμενη να συμβάλει σε «ισχυρές και αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας», ώστε η Ρωσία «να μην μπορέσει ποτέ ξανά να επιτεθεί στην Ουκρανία».
Επιπλέον, επιβεβαιώνεται η πρόθεση της ΕΕ να διασφαλίσει ότι η Ρωσία «θα λογοδοτήσει για τα εγκλήματα και τις καταστροφές που προκάλεσε», με την ταχεία ενεργοποίηση Ειδικού Δικαστηρίου για το Έγκλημα της Επίθεσης και Διεθνούς Επιτροπής Αποζημιώσεων, στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Τέλος, τονίζεται ότι «το μέλλον μιας ασφαλούς και ευημερούσας Ουκρανίας βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση», με την ΕΕ να δηλώνει πλήρη στήριξη στην ενταξιακή πορεία και τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση της χώρας.
«Ο Πούτιν δεν έχει πετύχει τους στόχους του»
Η Ουκρανία δεν θα προδώσει τις θυσίες που έκανε ο λαός της στα τέσσερα χρόνια του πολέμου απλώς και μόνο για να πετύχει την ειρήνη με τη Ρωσία, υποσχέθηκε ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι σε βίντεο που δημοσίευσε σήμερα, ανήμερα της τέταρτης επετείου από την έναρξη της ρωσικής εισβολής.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ «Πούτιν δεν έχει πετύχει τους στόχους του. Δεν έσπασε το ηθικό του ουκρανικού λαού. Δεν έχει κερδίσει αυτόν τον πόλεμο», τόνισε ο Ζελένσκι σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του λίγο προτού υποδεχθεί Ευρωπαίους ηγέτες στο Κίεβο, ανάμεσά τους η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.
«Έχουμε διατηρήσει την Ουκρανία και θα κάνουμε τα πάντα για να επιτύχουμε ειρήνη και προκειμένου να αποδοθεί δικαιοσύνη. Θέλουμε ειρήνη – μια ισχυρή, αξιοπρεπή ειρήνη με διάρκεια», πρόσθεσε.
Εξάλλου ο Ζελένσκι απηύθυνε πρόσκληση στον Αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ να επισκεφθεί τη χώρα του: «Μόνο αν επισκεφθείτε την Ουκρανία και δείτε με τα μάτια σας τις ζωές μας και τις μάχες μας (…) θα μπορέσετε να κατανοήσετε τι αφορά πραγματικά αυτός ο πόλεμος».
Παράλληλα, μίλησε μέσω βίντεο στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις Βρυξέλλες. Ο ίδιος, αφού ευχαρίστησε την Ευρώπη για τη στήριξη, μίλησε για τον πόλεμο, που, όπως είπε, «δεν τον επιλέξαμε, δεν τον ξεκινήσαμε, δεν τον προκαλέσαμε και κάνουμε ό,τι μπορούμε για να σταματήσει».
Ο ίδιος αναφέρθηκε για το δάνειο των 95 δισ. ευρώ της ΕΕ προς την Ουκρανία, το οποίο η Βουδαπέστη μπλοκάρει, λέγοντας πως «αυτή είναι πραγματική οικονομική εγγύηση της ασφάλειάς μας και της ανθεκτικότητάς μας και θα πρέπει να εφαρμοστεί». Ο Ουκρανός πρόεδρος αναφέρθηκε στη σημασία ορισμού συγκεκριμένης ημερομηνίας για την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ. «Είναι σημαντικό για εμάς να έχουμε μια συγκεκριμένη ημερομηνία για την ένταξή μας στην ΕΕ. Αν δεν υπάρξει ημερομηνία, αν δεν υπάρξει εγγύηση, (η Βουδαπέστη) θα βρει έναν τρόπο να μπλοκάρει την Ουκρανία από τις πύλες, διχάζοντας εσάς, διχάζοντας την Ευρώπη», τόνισε.
Αναφερόμενος στις κυρώσεις, στο 20ό πακέτο κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας, το οποίο δεν υιοθετήθηκε στη χθεσινή συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων, δήλωσε πως η Ευρώπη θα πρέπει να συνεχίσει την οικονομική πίεση προς τη Ρωσία. «Θα πρέπει να συνεχίσουμε επισήμως να εφαρμόζουμε το πλήρες φάσμα προστασίας κατά της Ρωσίας με ισχυρές κυρώσεις», «δεν υπάρχει θέση για ρωσικό πετρέλαιο, για ρωσικά δεξαμενόπλοια, για ρωσικές τράπεζες, για αποφυγή ρωσικών κυρώσεων», «πρέπει να υπάρξει πλήρης απαγόρευση, να μην μπορούν να έρθουν στην Ευρώπη».
Ο ουκρανός πρόεδρος μίλησε για τη σημασία της ενότητας στην Ευρώπη, αναγνωρίζοντας πως δεν είναι εύκολη. «Συγκρατούμε τη Ρωσία, αλλά δεν έχουμε εγγύηση για την ασφάλεια ακόμα», τονίζοντας πως αυτό μπορεί η Ουκρανία να το καταφέρει μαζί με την Ευρώπη και την Αμερική. «Όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι αυτό δεν είναι εύκολο έργο, να διατηρήσουμε τη διατλαντική ενότητα και συνεργασία υπό τις παρούσες συνθήκες. Αλλά είμαι ευγνώμων προς όλους εκείνους που, παρά όλα αυτά τα προβλήματα, εξακολουθούν να διαφυλάσσουν αυτή τη σημαντικότατη σχέση μεταξύ Ευρώπης και Αμερικής και μεταξύ όλων των δημοκρατιών του κόσμου», τόνισε.
Ο Ζελένσκι ολοκλήρωσε την ομιλία του επαναλαμβάνοντας πολλές φορές τη λέξη «παρακαλώ» και, απευθυνόμενος στους νομοθέτες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που όρθιοι χειροκροτούσαν παρατεταμένα, είπε, «Παρακαλώ, υπερασπιστείτε τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής. Παρακαλώ, στηρίξτε την Ουκρανία. Παρακαλώ, υποστηρίξτε τη διπλωματία για την ειρήνη».
Τέλος, ο ίδιος χαρακτήρισε τον Πούτιν «ενσάρκωση του πολέμου», τονίζοντας πως η Ρωσία «υποστηρίζει το τρελό καθεστώς του Ιράν και αγνοεί οποιονδήποτε αριθμό δολοφονιών».
Κρεμλίνο: Ευρύτερη η αντιπαράθεση
Το Κρεμλίνο δήλωσε σήμερα ότι η απόφαση των χωρών της Δύσης να παρέμβουν στη σύγκρουση στην Ουκρανία σημαίνει ότι έχει εξελιχθεί σε μια πολύ ευρύτερη αντιπαράθεση με χώρες που η Ρωσία πιστεύει ότι θέλουν να την συντρίψουν.
Μιλώντας ακριβώς τέσσερα χρόνια μετά την εισβολή δεκάδων χιλιάδων Ρώσων στρατιωτών στην Ουκρανία κατ’ εντολή του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι η σύγκρουση συνεχίζεται, αλλά ότι η Μόσχα παραμένει ανοικτή στην επίτευξη των στόχων της μέσω πολιτικών και διπλωματικών μέσων.
«Ύστερα από την άμεση παρέμβαση σε αυτή τη σύγκρουση από δυτικοευρωπαϊκές χώρες και τις ΗΠΑ, η ειδική στρατιωτική παρέμβαση de facto μετατράπηκε σε μια πολύ μεγαλύτερη αντιπαράθεση μεταξύ της Ρωσίας και χωρών της Δύσης, που είχαν και συνεχίζουν να έχουν τον στόχο της καταστροφής της χώρας μας», δήλωσε ο Πεσκόφ.
Ερωτηθείς εάν η Μόσχα πιστεύει πως η σύγκρουση μπορεί να επιλυθεί μέσω συνομιλιών, ο Πεσκόφ δήλωσε: «Συνεχίζουμε τις προσπάθειές μας να επιτύχουμε ειρήνη, η θέση μας είναι πολύ ξεκάθαρη και σταθερή. Τα πάντα εξαρτώνται τώρα από τις ενέργειες του καθεστώτος του Κιέβου».
Ο Πεσκόφ δήλωσε ότι δεν είναι ακόμα σε θέση να πει πότε και πού θα πραγματοποιηθεί ο επόμενος γύρος ειρηνευτικών συνομιλιών με την Ουκρανία καθώς είναι δεν έχει ακόμα οριστικοποιηθεί.
«Πραγματικά ελπίζουμε ότι αυτή η δουλειά θα συνεχιστεί», δήλωσε.
