ΡΩΜΗ
Πρόκειται για την είδηση που προκάλεσε, πιθανότατα, τις περισσότερες αντιδράσεις των κατοίκων και επισκεπτών της Αιώνιας Πόλης, την εβδομάδα που αφήνουμε πίσω μας. Σύμφωνα με τον ιταλικό Τύπο, από τις αρχές του 2026, όσοι τουρίστες επιθυμούν να θαυμάσουν από κοντά το πασίγνωστο σιντριβάνι Φοντάνα ντι Τρέβι, στο ιστορικό κέντρο της Ρώμης, θα πρέπει να πληρώνουν εισιτήριο ύψους 2 ευρώ. Η απόφαση θεωρείται συνέχεια του περιορισμού των επισκεπτών, η οποία ίσχυσε ήδη από τον περασμένο Ιανουάριο και βάσει του οποίου μπροστά στη Φοντάνα απαγορεύεται να βρίσκονται -συγχρόνως- πάνω από τετρακόσια άτομα. Ο δήμος της Ρώμης, μέσω του υπεύθυνου για τον τουρισμό, Αλεσάντρο Ονοράτο, επιβεβαίωσε ότι υπάρχει σχέδιο για πληρωμή εισιτηρίου, αλλά πρόσθεσε πως δεν έχει επιλεγεί, ακόμη, συγκεκριμένη ημερομηνία για την εφαρμογή του. Η αίσθηση, πάντως, είναι ότι η απόφαση έχει μάλλον ληφθεί και απομένει μόνον η επίσημη ανακοίνωσή της.
Πρόκειται για διεθνούς φήμης σιντριβάνι και για ένα από τα γνωστότερα μνημεία της ιταλικής πρωτεύουσας, με πάνω από τρεις αιώνες ιστορίας. Ηταν φυσικό, λοιπόν, να υπάρξουν πολλές διιστάμενες απόψεις επί της νέας αυτής γραμμής. Οι έμποροι της περιοχής φοβούνται ότι αρκετοί τουρίστες μπορεί να μειώσουν την παραμονή τους στην πλατεία και στους γύρω δρόμους και είναι κάθετα αντίθετοι στην επιβολή εισιτηρίου. Η δε ένωση καταναλωτών Codacons (η οποία στην Ιταλία υπερασπίζεται τα ευρύτερα δικαιώματα των πολιτών) εκφράζει επίσης μεγάλο σκεπτικισμό και υπογραμμίζει ότι η αρχιτεκτονική αξία μιας πλατείας δεν πρέπει να εμπορευματοποιείται.
Αρχισαν να γίνονται ήδη και οι πρώτοι, χονδρικοί υπολογισμοί: αν τελικά -όπως φαίνεται- το εισιτήριο οριστεί στα 2 ευρώ, μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες θα μπορούσαν να συρρεύσουν στα ταμεία της Αιώνιας Πόλης περίπου 20 εκατομμύρια ευρώ. Οι ιθύνοντες του δήμου επιμένουν ότι το συγκεκριμένο ποσό πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για τη φροντίδα της Φοντάνα και, γενικότερα, του συνόλου της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Για συντήρηση ή στη μαύρη τρύπα;
Η Codacons, όμως, το αμφισβητεί και υπενθυμίζει ότι μέρος του φόρου διαμονής που ήδη καταβάλλουν οι τουρίστες, καταλήγει στη στήριξη των προβληματικών δημοτικών ταμείων και όχι στη συντήρηση δρόμων και μνημείων. Είναι μάλλον ξεκάθαρο ότι η όλη αυτή η διαμάχη πρόκειται να συνεχιστεί και αφού αρχίσουν να κόβονται τα πρώτα εισιτήρια.
Πέρα από το οικονομικό θέμα και την αξιοποίηση των εσόδων, είναι σαφές ότι υπάρχει και μια άλλη παράμετρος. Μιλάμε για τη μαγική ατμόσφαιρα που στα μέσα του περασμένου αιώνα είχε δημιουργηθεί με τα γυρίσματα του αριστουργήματος του Φεντερίκο Φελίνι, της «Γλυκιάς Ζωής». Με την Ανίτα Εκμπεργκ να καλεί μέσα στο σιντριβάνι τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι σε μια σχεδόν ονειρική πραγματικότητα, μετατρέποντας τη Ρώμη σε πανευρωπαϊκό και διεθνές κέντρο όσων αγαπούσαν το σινεμά, τα σύμβολά του και την έντονα κριτική ματιά που συνδεόταν με τον κόσμο της έβδομης τέχνης.
Τυποποιημένο τουριστικό προϊόν
Το να μπεις στο νερό της Φοντάνα ντι Τρέβι απαγορεύεται εδώ και καιρό, έστω και αν, κάθε τόσο, υπάρχουν ζευγάρια ή μοναχικοί τύποι που προσπαθούν να παραβιάσουν το «άβατο», ακόμη και για λίγα δευτερόλεπτα. Τώρα, όμως, πάμε ένα βήμα παραπέρα. Σε λίγες εβδομάδες είναι πολύ πιθανό να μην μπορείς να δώσεις ούτε ένα φιλί, στα σκαλιά που βρίσκονται στη μέση της πλατείας. Εκτός αν είσαι μόνιμος κάτοικος Ρώμης ή αν έχεις ήδη χρησιμοποιήσει την τραπεζική κάρτα σου για να βγάλεις εισιτήριο.
Το ίδιο, φυσικά, θα ισχύει και για την «τελετή του κέρματος», κατά την οποία πετάς ένα ή λίγα νομίσματα, ψιλά, μέσα στο νερό και κάνεις μια ευχή: να επιστρέψεις στη Ρώμη, να ερωτευτείς ή ό,τι άλλο εμπνέεσαι τη συγκεκριμένη στιγμή. Είναι λίγο σαν να λέμε «ρομαντική ατμόσφαιρα – χρηματικό κέρδος, σημειώσατε δύο».
Οι υποστηρικτές της νέας προσοδοφόρας στρατηγικής μάς λένε ότι θα μπορούσε να περιορίσει και τον συνεχώς αυξανόμενο υπερτουρισμό. Επιτρέψτε μας να έχουμε κάποιες αμφιβολίες. Το μοναδικό μη τουριστικό καφέ που βρισκόταν στην πλατεία έχει αλλάξει χαρακτήρα εδώ και καιρό. Στη δε διπλανή εμπορική οδό Ντελ Τριτόνε, οι μεγάλες αλυσίδες έχουν καταβροχθίσει όλα τα μικρά καταστήματα, που δεν άντεξαν και δεν προσαρμόστηκαν στη νέα εποχή με τους αμέτρητους επισκέπτες και την τυποποιημένη προσφορά της…
