ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ
«Με σκοπό την εξασφάλιση της απαραίτητης οικονομικής στήριξης για την Ουκρανία από το δεύτερο τρίμηνο του 2026, συμπεριλαμβανομένων των στρατιωτικών αναγκών της, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφωνεί να χορηγήσει στην Ουκρανία δάνειο ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για τα έτη 2026-2027, με βάση τον δανεισμό της Ε.Ε. από τις κεφαλαιαγορές, με την υποστήριξη του προϋπολογισμού της Ε.Ε.», αναφέρουν τα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες.
Πρόκειται για μια ήττα της θέσης της Γερμανίας, αλλά και της Κομισιόν, οι οποίες από την αρχή επέμειναν στη λύση του «δανείου επανορθώσεων» με βάση τα ρωσικά «παγωμένα» περιουσιακά στοιχεία. Και φυσικά είναι μια δικαίωση του Βελγίου που από την αρχή διαφωνούσε με τη νομική βάση για τα ρωσικά κεφάλαια, απαιτώντας απεριόριστες εγγυήσεις από την Ε.Ε. και φοβούμενο την οργή του Κρεμλίνου που θα μπορούσε να απαντήσει με το ίδιο νόμισμα. Να «παγώσει», δηλαδή, δισεκατομμύρια ευρώ βελγικής και ευρύτερα ευρωπαϊκής προέλευσης σε λογαριασμούς στη Ρωσία.
Η Ε.Ε. στο σύνολό της είχε απώλειες: από τη συμφωνία για τον κοινό δανεισμό εξαιρέθηκαν η Τσεχία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία, που πάντως δέχθηκαν να μην μπλοκάρουν τη διαδικασία, οπότε η λύση εξασφάλισε την απαραίτητη ομοφωνία. Επίσης, τα συμπεράσματα για την Ουκρανία δεν συνυπογράφονται από την Ουγγαρία και τη Σλοβακία.
Στα χαρτιά, η συζήτηση για το δάνειο με βάση τα «παγωμένα» ρωσικά κεφάλαια δεν έχει τελειώσει ακόμα, αφού αποφασίστηκε ότι οι 27 χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να συμφωνήσουν.
«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να συνεχίσουν να εργάζονται επί των τεχνικών και νομικών πτυχών των πράξεων που θεσπίζουν Δάνειο Αποζημιώσεων με βάση τα ταμειακά υπόλοιπα που σχετίζονται με τα ακινητοποιημένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας», καταγράφεται στα συμπεράσματα.
Εντύπωση προκάλεσε η δήλωση του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς αμέσως μετά το τέλος της συνόδου. Αν και είχε τοποθετηθεί εναντίον του κοινού δανεισμού της Ε.Ε., τελικά ισχυρίστηκε ότι εκείνος τον ζήτησε!
«Το χρηματοδοτικό πακέτο για την Ουκρανία έχει οριστικοποιηθεί. Οπως είχα ζητήσει, η Ουκρανία λαμβάνει δάνειο 90 δισεκατομμυρίων ευρώ χωρίς επιτόκιο. Αυτά τα κεφάλαια επαρκούν για να καλύψουν τις στρατιωτικές και δημοσιονομικές ανάγκες της Ουκρανίας για τα επόμενα δύο χρόνια. Αυτό είναι ένα αποφασιστικό μήνυμα για τον τερματισμό του πολέμου, επειδή ο Πούτιν θα κάνει παραχωρήσεις μόνο όταν συνειδητοποιήσει ότι ο πόλεμός του δεν θα αποδώσει», δήλωσε ο Μερτς.
Το δάνειο θα δοθεί σε δύο δόσεις και τυπικά δεν θα επιβαρύνει τους εθνικούς προϋπολογισμούς των κρατών-μελών. Ουσιαστικά όμως παραμένει ακόμα αδιευκρίνιστο αν και κατά πόσον θα επηρεαστούν οι οικονομικοί φάκελοι άλλων ευρωπαϊκών projects, τα οποία σχετίζονται με την οικονομική ανάπτυξη και τις κοινωνικές παροχές στους Ευρωπαίους πολίτες.
Το εν λόγω δάνειο θα αποπληρωθεί από την Ουκρανία μόνο μετά την είσπραξη των αποζημιώσεων. Μέχρι τότε, αυτά «τα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας θα παραμείνουν ακινητοποιημένα και η Ε.Ε. επιφυλάσσεται του δικαιώματός της να τα χρησιμοποιήσει για την αποπληρωμή του δανείου, σε πλήρη συμφωνία με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο».
Κυριάκος Μητσοτάκης: Λεφτόδεντρα για το Κίεβο υπάρχουν!
Πάνος Κοσμάς
Οταν αποφασίστηκε το δάνειο των 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έσπευσε να δηλώσει ότι αυτό δεν θα επιβαρύνει τις χώρες-μέλη. Φαίνεται λοιπόν ότι ο Ελληνας πρωθυπουργός ανακάλυψε κάποιο… λεφτόδεντρο που μπορεί να χρηματοδοτεί δανεικά κι αγύριστα – απ’ αυτά για τα οποία κατηγορεί συχνά την Αριστερά όταν θέλει να ακυρώσει τις προτάσεις της.
Ομως τέτοιο λεφτόδεντρο δεν υπάρχει για τις ευρωπαϊκές υποθέσεις. Μέχρι τώρα υπήρχε μια φόρμουλα κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού: η σύσταση κάποιου Ταμείου και η χρηματοδότησή του με τη μέθοδο χρηματοδότησης του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού: οι αδύναμες χώρες συνεισέφεραν τα λιγότερα για να πάρουν τα περισσότερα. Στην περίπτωση του δανείου προς την Ουκρανία οι χώρες-μέλη θα δώσουν μόνο χωρίς να πάρουν κάτι – είναι δάνειο προς τρίτη χώρα και μάλιστα της μορφής δανεικά κι αγύριστα. Αυτό σημαίνει με εγγύηση τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Ποιον προϋπολογισμό όμως; Τον τρέχοντα της περιόδου 2021-2027; Ναι, αν το δάνειο εκταμιευτεί μέχρι τα τέλη του 2027. Αλλιώς τον νέο πολυετή ευρωπαϊκό προϋπολογισμό 2028-2034. Του οποίου τα όρια και η κατανομή των κονδυλίων είχαν ήδη «κλειδώσει» πριν από τη σύνοδο και, μεταξύ άλλων, περιλάμβαναν και κονδύλι 50 δισ. ευρώ «ενίσχυσης της Ουκρανίας». Στην καλύτερη περίπτωση λοιπόν τα 90 δισ. του δανείου που αποφασίστηκε στη σύνοδο θα συμψηφιστούν με τα 50 δισ. ευρώ που είχαν ήδη προβλεφθεί στον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Στη χειρότερη θα προστεθούν σε αυτά, για να ανέλθει η «ενίσχυση» της Ουκρανίας στο τεράστιο ποσό των 140 δισ. ευρώ.
Σε κάθε περίπτωση πάντως αυτή η «ενίσχυση» θα επιβαρύνει όλες τις χώρες. Είτε με άμεση συνεισφορά στον τρέχοντα προϋπολογισμό, είτε -στην περίπτωση που χρηματοδοτηθεί από τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και άρα εκταμιευτεί από το 2028- με αναλογική μείωση κονδυλίων για τις χώρες-μέλη από τον νέο προϋπολογισμό.
Συμπέρασμα: Λεφτόδεντρα για την Ουκρανία υπάρχουν, ενώ για τις κοινωνικές ανάγκες υπάρχουν διαρκείς περικοπές – στις οποίες προστίθεται ακόμα μία με υπογραφή Μητσοτάκη.
