ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ
QatarGate, PfizerGate τώρα και ΕΥΕΔ-Gate. Η διαφθορά χτύπησε για άλλη μια φορά την πόρτα των Βρυξελλών στην πιο νευραλγική υπηρεσία της, πολύ κοντά στον σκληρό πυρήνα της Κομισιόν, και συγκεκριμένα στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ). Μια πρώην ύπατη εκπρόσωπος, αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αλλά και ένας νυν στενός συνεργάτης της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν βρίσκονται στο επίκεντρο της έρευνας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, αλλά και του OLAF, για απάτη σχετικά με χρηματοδοτούμενη από την Ε.Ε. εκπαίδευση νέων διπλωματών. Εάν αποδειχθούν αληθινοί, οι ισχυρισμοί αυτοί θα πυροδοτήσουν το μεγαλύτερο σκάνδαλο που έχει πλήξει τις Βρυξέλλες από το 1999 και τη μαζική παραίτηση της Επιτροπής Ζακ Σαντέρ, λόγω ισχυρισμών για οικονομική κακοδιαχείριση.
Και όλα αυτά, σε μια πολύ κρίσιμη στιγμή για τον ρόλο, την αξιοπιστία αλλά και την αποτελεσματικότητα της ενωμένης Ευρώπης σε πολιτικό και γεωστρατηγικό επίπεδο, που κάνει φίλους και –πολύ περισσότερο– εχθρούς να την αμφισβητήσουν. Τα «φαρμακερά» σχόλια της Μαρία Ζαχάροβα από τη Μόσχα είναι ενδεικτικά της κατάστασης.
Παρόλο που χθες και οι τρεις συλληφθέντες Φεντερίκα Μογκερίνι, Στέφανο Σανίνο και Τσεζάρε Ζεγκρέτι (ο τρίτος συλληφθείς είναι συνδιευθυντής του Γραφείου Εκπαίδευσης, Κατάρτισης και Εργων Στελεχών του Κολεγίου της Ευρώπης) αφέθηκαν ελεύθεροι, η Μογκερίνι μάλιστα επέστρεψε στο γραφείο της σαν να μην συνέβη τίποτα, ένα βαρύ μαύρο σύννεφο επικρέμαται πάνω από τα κεφάλια τους – και όχι μόνο.
Η νέα έρευνα απειλεί να επιδεινώσει την ήδη τεταμένη σχέση μεταξύ της Φον ντερ Λάιεν και της νυν ύπατης εκπροσώπου της Ε.Ε., Κάγια Κάλας. Αρκετά στελέχη συνέδεσαν την αποχώρηση του Σανίνο από την ΕΥΕΔ, το 2024, με μια ευρύτερη προσπάθεια της Φον ντερ Λάιεν να αποδυναμώσει τον διπλωματικό βραχίονα της Ε.Ε. και να ενισχύσει την εκτελεστική της εξουσία. Στον Σανίνο ανατέθηκε ένας νέος ρόλος στην Επιτροπή, επιβλέποντος τις σχέσεις με τη Μέση Ανατολή και την Αφρική, ο οποίος επικαλύπτεται με τις υπάρχουσες υπηρεσίες στον πρώην εργοδότη του. Επιπλέον, το πλήγμα επιδεινώθηκε όταν ο Σανίνο έφερε μαζί του αρκετούς διπλωμάτες στην Κομισιόν.
Τώρα που ο Σανίνο έχει βυθιστεί σε σκάνδαλο, η Κάλας μπορεί να αισθάνεται δικαιωμένη. Αλλά η υπηρεσία της φέρει πλέον ένα στίγμα.
Πάντως, η δήλωση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας είναι σαφής: «Αφού ανακρίθηκαν από την Ομοσπονδιακή Δικαστική Αστυνομία του Βελγίου (FGP West-Vlaanderen), τα τρία άτομα ενημερώθηκαν επίσημα για τις κατηγορίες εναντίον τους.
Οι κατηγορίες αφορούν απάτη και διαφθορά σε δημόσιες συμβάσεις, σύγκρουση συμφερόντων και παραβίαση του επαγγελματικού απορρήτου. Αφέθηκαν ελεύθεροι, καθώς δεν θεωρούνται ύποπτοι διαφυγής».
Στο στόχαστρο και η Φον ντερ Λάιεν
«Πολλοί που δεν συμπαθούν τη Φον ντερ Λάιεν θα το χρησιμοποιήσουν αυτό εναντίον της. Αλλά χρησιμοποιούν τα πάντα εναντίον της», δήλωσε Ευρωπαίος αξιωματούχος στο Politico. «Επειδή η πρόεδρος της Κομισιόν είναι η πιο αναγνωρίσιμη ηγέτιδα στις Βρυξέλλες, της τα αφήνουμε όλα στην πόρτα», πρόσθεσε ο αξιωματούχος. «Και δεν είναι δίκαιο να αντιμετωπίσει πρόταση μομφής για κάτι που μπορεί να έχει κάνει η Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης. Δεν είναι υπόλογη για όλα τα θεσμικά όργανα».
Η κριτική δεν άργησε να έρθει από το περιβάλλον του Ούγγρου πρωθυπουργού Βίκτορ Ορμπαν. «Είναι αστείο το πώς οι Βρυξέλλες κάνουν κήρυγμα σε όλους για το “κράτος δικαίου”, ενώ οι δικοί τους θεσμοί μοιάζουν περισσότερο με μια σειρά εγκλημάτων παρά με μια λειτουργική ένωση», δήλωσε ο Ζόλταν Κόβατς, εκπρόσωπος της κυβέρνησης της Ουγγαρίας, η οποία έχει δεχθεί κριτική από την Ε.Ε. στο X.
Ομως τα πυρά έρχονται και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. «Η αξιοπιστία των θεσμών μας διακυβεύεται», δήλωσε στο Politico η Μανόν Ομπρί, συμπρόεδρος της Αριστεράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
