Συνάντηση Ευρωπαίων ηγετών έχει συγκαλέσει για σήμερα το πρωί στις 11.30 ώρα Ελλάδας/Κύπρου ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα στο περιθώριο της Συνόδου ΕΕ-Αφρικής στην πόλη Λουάντα της Αγκόλας. Δεκαπέντε ηγέτες θα συγκεντρωθούν στη Λουάντα, ενώ οι υπόλοιποι θα συντονιστούν μέσω τηλεδιάσκεψης.
Οι ηγέτες της ΕΕ πρόκειται να ενημερωθούν για την κατάσταση των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία μετά ένα Σαββατοκύριακο με γρήγορες εξελίξεις στη Γενεύη της Ελβετίας, οι οποίες δεν περιείχαν συγκεκριμένες λεπτομέρειες, αλλά άφησαν τους αξιωματούχους να αισθάνονται πιο αισιόδοξοι για τις προοπτικές ειρήνης.
Χθες πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες έκτακτη συνάντηση των Μόνιμων Αντιπροσώπων των 27. Ενημερώθηκαν ότι Ουκρανοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν στη Γενεύη την Κυριακή με συμβούλους εθνικής ασφάλειας από τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο για να συζητήσουν την αμερικανική ειρηνευτική πρόταση που έχει ανησυχήσει το Κίεβο και τους Ευρωπαίους συμμάχους του.
Η Ευρώπη έχει παρουσία: ο επικεφαλής του γραφείου της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Προέδρου του Συμβουλίου αντίστοιχα, ήταν επίσης εκεί. Έχοντας αποκλειστεί από την αρχική πρόταση των 28 σημείων του Τραμπ την περασμένη εβδομάδα, η συμβολή της Ευρώπης υποδηλώνει ότι τώρα έχει μια θέση στο τραπέζι – ή τουλάχιστον σε απόσταση ακρόασης και πάντως συνδιαμορφώνει το σχέδιο της συμφωνίας.
Ύστερα από μια σειρά από απίστευτες δηλώσεις και διαρροές – συμπεριλαμβανομένων διαφορετικών αναφορών για μια ευρωπαϊκή αντιπρόταση – οι εκπρόσωποι των ΗΠΑ και της Ουκρανίας δήλωσαν σε κοινή δήλωση ότι είχαν σημειώσει «ουσιαστική πρόοδο προς την ευθυγράμμιση των θέσεών τους και τον προσδιορισμό σαφών επόμενων βημάτων». Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Marco Rubio δήλωσε ότι η Κυριακή ήταν «πιθανώς η πιο παραγωγική μέρα που είχαμε σε αυτό το θέμα» – αν και δεν αποκάλυψε λεπτομέρειες.
Αρκετοί διπλωμάτες της ΕΕ δήλωσαν ότι η Ουκρανία και η Ευρώπη βγήκαν ενισχυμένες από τις συνομιλίες στη Γενεύη, έχοντας συχνά μείνει εκτός συζήτησης κατά τη διάρκεια των προσπαθειών του Τραμπ να μεσολαβήσει για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Τώρα που βρίσκονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και ακούγονται, οι Ευρωπαίοι αισθάνονται πιο αισιόδοξοι για την πορεία των συζητήσεων. Ο Ρούμπιο δήλωσε στους ομολόγους του στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ ότι οι ανησυχίες τους για την ασφάλεια θα ληφθούν υπόψη σε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία.
Επίσης, ο Ρούμπιο υπέδειξε ότι η προθεσμία του Τραμπ για την Ημέρα των Ευχαριστιών (27 Νοεμβρίου) για να αποδεχτεί το Κίεβο το ειρηνευτικό σχέδιο ήταν ευέλικτη. «Προφανώς θα θέλαμε να είναι Πέμπτη», δήλωσε στους δημοσιογράφους. «Είτε είναι Πέμπτη, είτε είναι Παρασκευή, είτε είναι Τετάρτη, είτε είναι Δευτέρα της επόμενης εβδομάδας – θέλουμε να είναι σύντομα».
Ένας διπλωμάτης της ΕΕ δήλωσε στο POLITICO ότι η φωνή της Ευρώπης ακούγεται περισσότερο τώρα επειδή οι ηγέτες του μπλοκ υιοθετούν μια πιο δυναμική στάση και επειδή η Ευρώπη πληρώνει τώρα το μεγαλύτερο μέρος του λογαριασμού για την Ουκρανία – και κρατά το κλειδί για το οικονομικό της μέλλον. «Δεν παίρνεις θέση στο τραπέζι. Παίρνεις θέση στο τραπέζι. Αυτό κάναμε», είπε ο διπλωμάτης.
Υπογραμμίζοντας αυτή τη νέα προσέγγιση, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν περίμενε μια συναινετική θέση από το Συμβούλιο για να θέσει τις κόκκινες γραμμές της για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Σε δήλωσή της την Κυριακή, επέμεινε ότι τα σύνορα της Ουκρανίας δεν πρέπει να αλλάξουν με τη βία, ότι το Κίεβο δεν πρέπει να αναγκαστεί να μειώσει τις ένοπλες δυνάμεις του με τρόπο που να την αφήνει ανοιχτή σε επιθέσεις και ανακοίνωσε μια διάσκεψη για την επιστροφή των απαχθέντων Ουκρανών παιδιών στα σπίτια τους.
Σε περίπτωση που δεν ήταν σαφές, η φον ντερ Λάιεν τόνισε επίσης «την κεντρική θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διασφάλιση της ειρήνης για την Ουκρανία». Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προσπάθησε επίσης να χαράξει μια σκληρή γραμμή, λέγοντας σε συνέντευξή του την Κυριακή στο DW ότι η Ευρώπη δεν θα υποστήριζε ένα σχέδιο που έθετε σε κίνδυνο την κυριαρχία της Ουκρανίας και ότι η προθεσμία του Τραμπ για την Ημέρα των Ευχαριστιών ήταν μη ρεαλιστική. «Προσπαθούμε τώρα να εφαρμόσουμε ένα ενδιάμεσο βήμα μέχρι την Πέμπτη», δήλωσε η Μερτς στον γερμανικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα.
Ένα κρίσιμο σημείο για τους Ευρωπαίους είναι τι θα απογίνουν τα σχέδια χρήσης των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων της Ρωσίας για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας τον επόμενο χρόνο. Το αρχικό σχέδιο 28 σημείων της Ουάσιγκτον που αναφέρθηκε από το Axios ουσιαστικά απαιτούσε τη χρήση των περιουσιακών στοιχείων για το αμερικανικό κέρδος. Ευρωπαίος αξιωματούχος απέρριψε αυτή την ιδέα, λέγοντας «τίποτα δεν μπορεί να γίνει για τα περιουσιακά στοιχεία ή τις κυρώσεις χωρίς την ΕΕ».
Η πίεση από τον Τραμπ θα μπορούσε να ωθήσει τους Ευρωπαίους να λάβουν απόφαση για τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία. «Μερικές φορές οι πραγματικά δύσκολες αποφάσεις λαμβάνονται μόνο όταν είσαι με την πλάτη στον τοίχο», δήλωσε ο διπλωμάτης της ΕΕ.
