Ο Οκτώβριος του 2025 αποδεικνύει ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε σημείο καμπής. Ο χώρος της δημοκρατίας στενεύει, οι μεταναστευτικές πολιτικές σκληραίνουν και τα ψηφιακά δικαιώματα απειλούνται· ωστόσο, οι πολίτες αντιστέκονται. Από τα εκατομμύρια emails που κατέκλυσαν τα inbox των ευρωβουλευτών κατά τη διάρκεια της συζήτησης για τον νόμο «Chat Control» έως τις μαζικές διαμαρτυρίες ανά την ήπειρο, οι πολίτες δεν μένουν σιωπηλοί. Το νέο βιομετρικό σύστημα θέτει σοβαρά ερωτήματα για τη θέση της ΕΕ, η οποία αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στον έλεγχο και στην προστασία των δικαιωμάτων. Μέσα σε αυτό το κλίμα προκλήσεων, ένα νέο κύμα συμμετοχικής δράσης αναδύεται από τη Βαλέτα, όπου η Υπουργική Διάσκεψη για τη Νεολαία ανέδειξε ένα τολμηρό όραμα για κοινή χάραξη πολιτικής, υπό το σύνθημα «Τίποτα για εμάς χωρίς εμάς».
Ο δημοκρατικός χώρος σε πολιορκία
Σε όλο τον πλανήτη, ο δημοκρατικός χώρος δέχεται πολλαπλές πιέσεις. Οι κυβερνήσεις, είτε έχουν αυταρχικό είτε δημοκρατικό προσανατολισμό, χρησιμοποιούν νομικά, πολιτικά και δικαστικά μέσα για να περιορίσουν τις αξιώσεις των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών (ΟΚοιΠ), να εμποδίσουν διαδηλώσεις που ξεσπάνε παντού και να καταστείλουν κάθε έκφραση διαφωνίας. Η τάση αυτή δεν περιορίζει μόνο την ικανότητα των πολιτών να ασκούν θεμελιώδη δικαιώματά τους, αλλά επιπλέον διαβρώνει την εμπιστοσύνη στη δημοκρατία. Στην Ελλάδα, πρόσφατα μέτρα του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου απειλούν να περιορίσουν την πρόσβαση των ΟΚοιΠ στα κέντρα υποδοχής μεταναστών, υπονομεύοντας τη δυνατότητά τους να παρακολουθούν τις συνθήκες και να παρέχουν βασικές υπηρεσίες. Παρόμοια, στη Γαλλία, ο Νόμος περί Διαχωρισμού του 2021 συνεχίζει να έχει αρνητικό αντίκτυπο, διευκολύνοντας τις αρχές να περιορίζουν τη δράση σωματείων και να επιβάλουν ένα «συμβόλαιο ρεπουμπλικανικής δέσμευσης», που υποχρεώνει τις οργανώσεις να συμμορφώνονται με ένα προκαθορισμένο και συχνά ασφυκτικό πλαίσιο, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο την ανεξάρτητη δράση.
Από τους περιορισμούς στο δικαίωμα διαμαρτυρίας έως τις δυσκολίες στη χρηματοδότηση μη κερδοσκοπικών οργανώσεων, οι εξελίξεις αυτές σηματοδοτούν μια συντονισμένη προσπάθεια για την καταστολή της δημοκρατικής συμμετοχής. Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών αντιδρούν, παρόλο που αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερα εμπόδια. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει την υποχρέωση να αναλάβει δράση, όχι μόνο με λόγια, αλλά με συγκεκριμένα μέτρα για την προστασία του δημοκρατικού χώρου. Αυτά περιλαμβάνουν την υποστήριξη νομοθετικών διασφαλίσεων κατά των στρατηγικών αγωγών εναντίον της συμμετοχής του κοινού (SLAPP), την ενθάρρυνση των κοινοβουλίων να συνεργάζονται με Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών για τη σύνταξη νόμων που επηρεάζουν ευάλωτες ομάδες και την προώθηση ανεξάρτητων, μη κερδοσκοπικών μέσων ενημέρωσης ως συμμάχων στη διαφάνεια και τη λογοδοσία. Στις 17 Οκτωβρίου 2025, η Διεθνής Επιτροπή Νομικών (ICJ) και άλλες οργανώσεις έστειλαν επιστολή προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας την ενίσχυση της Στρατηγικής της ΕΕ για την Κοινωνία των Πολιτών. Η επιστολή ανέδειξε προβλήματα όπως τα νομικά και τα διοικητικά εμπόδια, εκστρατείες δυσφήμησης, περικοπές στη χρηματοδότηση και περιορισμούς στην ελευθερία έκφρασης, συνάθροισης και ειρηνικής διαμαρτυρίας. Οι ΟΚοιΠ ζήτησαν συγκεκριμένες ενέργειες για τη διασφάλιση ενός ανοιχτού και ασφαλούς δημοκρατικού χώρου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει την ευθύνη να διασφαλίσει ότι ο χώρος της κοινωνίας των πολιτών θα παραμείνει ανοιχτός, ασφαλής και προσβάσιμος για όλους και όλες, και να εργαστεί για μια Ευρώπη όπου η δημοκρατία όχι μόνο επιβιώνει, αλλά και ευδοκιμεί.
Πολιτική συνόρων: Η ΕΕ μεταξύ ελέγχου και ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Ο Οκτώβριος του 2025 αποδείχθηκε ένας κρίσιμος μήνας για τη μεταναστευτική και συνοριακή πολιτική στην ατζέντα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Ένα σημαντικό ορόσημο του μήνα είναι η εφαρμογή του νέου Συστήματος Εισόδου/Εξόδου (EES), η οποία ξεκίνησε στις 12 Οκτωβρίου. Το νέο σύστημα επιβάλλει την ηλεκτρονική καταγραφή των διαβατηρίων, των δακτυλικών αποτυπωμάτων και των φωτογραφιών των υπηκόων τρίτων χωρών στα εξωτερικά σύνορα. Από τη μια πλευρά, η τεχνολογική αυτή εξέλιξη αντιπροσωπεύει έναν από καιρό προγραμματισμένο εκσυγχρονισμό της διαχείρισης των συνόρων: μια μετάβαση από τη σφράγιση των διαβατηρίων προς τη βιομετρική παρακολούθηση, με σκοπό τον εντοπισμό των παραβατών, της απάτης και της παράνομης μετανάστευσης. Από την άλλη, τα οφέλη μιας τέτοιας εφαρμογής δεν μπορούν να αντισταθμίσουν τις εξαιρετικά σοβαρές επιπτώσεις στα δικαιώματα, στην κινητικότητα και στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ειδικά όταν τα συστήματα αυτά εισάγονται υπό την πίεση κρατών που επιδιώκουν «αυστηρότερο» έλεγχο της μετανάστευσης. Παράλληλα, σε μια κρίσιμη σύνοδο κορυφής μεταξύ της ΕΕ και της Αιγύπτου, στις 22 Οκτωβρίου, η μετανάστευση τέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης, μαζί με το εμπόριο και την περιφερειακή ασφάλεια. Αναγνωρίστηκε ο ρόλος της Αιγύπτου ως χώρας υποδοχής μεγάλου αριθμού μεταναστών και υψηλών μεταναστευτικών ροών, ενώ η ΕΕ συνέδεσε την οικονομική στήριξη με τη διαχείριση της μετανάστευσης. Για τους ακτιβιστές, αυτό αποτελεί προειδοποιητικό σήμα: όταν η βοήθεια ή το εμπόριο εξαρτώνται από τον έλεγχο της μετανάστευσης, αυξάνεται ο κίνδυνος εξωτερικής ανάθεσης της ευθύνης, καθώς και της αποδυνάμωσης των εγγυήσεων προστασίας και συρρίκνωσης του δημοκρατικού χώρου.
Η τελευταία ενημέρωση σχετικά με το ζήτημα αυτό προέρχεται από τη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 23 Οκτωβρίου, όπου τα κύρια θέματα συζήτησης ήταν οι μεταναστευτικές ροές και το νέο Σύμφωνο για τη Μεσόγειο (που ανακοινώθηκε στα μέσα Οκτωβρίου). Το κομβικό ερώτημα είναι: Θα αντιμετωπιστεί η μετανάστευση ως ζήτημα «ασφάλειας και ελέγχου» ή θα συμπεριληφθεί στην ατζέντα η προστασία των ευάλωτων ομάδων, η ουσιαστική ένταξη και τα ανθρώπινα δικαιώματα; Εκπρόσωποι οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών από όλη την ΕΕ έχουν καταστήσει σαφή την άποψή τους σχετικά με την εγγύηση των δικαιωμάτων, την προστασία των διαδρομών και τη συμμετοχή στην κοινωνική ένταξη. Πιο συγκεκριμένα, οποιαδήποτε εφαρμογή του νέου συστήματος ή άλλων ηλεκτρονικών συστημάτων πρέπει να διασφαλίζει την προστασία των δεδομένων και τη διαφάνεια, ενώ οι μετανάστες δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως απλά νούμερα στις στατιστικές του κινδύνου. Επιπλέον, οι συμφωνίες με χώρες εκτός ΕΕ (π.χ. Αίγυπτος) δεν πρέπει να μετατοπίζουν το βάρος από την ευθύνη της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ακολουθεί περαιτέρω ανάλυση από την αναγνώστριά μας, Πηνελόπη Κουμούτσου.
Τεχνολογία στα σύνορα: Η Ευρώπη υιοθετεί τη βιομετρική παρακολούθηση
της Πηνελόπης Κουμούτσου
Η 12η Οκτωβρίου 2025 είναι η ημερομηνία έναρξης του νέου συστήματος εισόδου/εξόδου (EES) της Ευρώπης, το οποίο αναμένεται να είναι πλήρως λειτουργικό έως τις 10 Απριλίου 2026· το σύστημα θα αναπτύσσεται σταδιακά κατά τη διάρκεια αυτών των πρώτων έξι μηνών λειτουργίας του. Η διαδικασία θα αυτοματοποιηθεί και, αντί της σφράγισης των διαβατηρίων με το χέρι, θα γίνεται ηλεκτρονική καταγραφή της εισόδου, της εξόδου και της διάρκειας παραμονής κάθε ταξιδιώτη. Τα βιομετρικά δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων των δακτυλικών αποτυπωμάτων και των φωτογραφιών, θα αποθηκεύονται για 3 χρόνια, με εξαίρεση τα παιδιά κάτω των 12 ετών. Εάν κάποιος αρνηθεί να τα παρέχει, θα του απαγορεύεται η είσοδος. Αυτό θα ισχύει για όλους τους πολίτες εκτός ΕΕ που ταξιδεύουν στον «χώρο Σένγκεν», ο οποίος αποτελείται από 29 χώρες, συμπεριλαμβανομένων 25 της ΕΕ, καθώς και της Ελβετίας, της Νορβηγίας, του Λιχτενστάιν και της Ισλανδίας, αν και η Ιρλανδία και η Κύπρος θα συνεχίσουν τους χειροκίνητους ελέγχους. Το EES αρχικά επρόκειτο να τεθεί σε λειτουργία το 2022. Στη συνέχεια υπήρξαν διαδοχικές αναβολές μέχρι να φτάσουμε στην έναρξη. Πρέπει να ανησυχούμε; Πιθανόν.
Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ισχυρίζονται ότι αυτό γίνεται στο όνομα του εκσυγχρονισμού και της «αποδοτικότητας», οδηγώντας σε ομαλότερες μετακινήσεις και βελτιωμένη διαχείριση. Ωστόσο, ορισμένοι προειδοποιούν για μεγαλύτερες καθυστερήσεις και μακρύτερες ουρές στις αρχικές φάσεις της εφαρμογής του συστήματος. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για το λιμάνι του Ντόβερ, τη σήραγγα της Μάγχης (Eurostar και LeShuttle). Οι αντιφάσεις είναι εντυπωσιακές. Ένα σύστημα που έχει σχεδιαστεί για να επιταχύνει τις διαδικασίες αναμένεται να τις επιβραδύνει, τουλάχιστον σε πρώτη φάση. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής έχουν επίσης έναν δεύτερο, ίσως πιο ανησυχητικό, στόχο: την ενίσχυση της ασφάλειας των συνόρων. Αυτό αντανακλά την αντι-μεταναστευτική ρητορική που κατακλύζει όλο και περισσότερο την ευρωπαϊκή πολιτική. Αναρωτιέται κανείς ποιος από αυτούς τους στόχους είναι πραγματικά ο κινητήριος μοχλός της πρωτοβουλίας.
Ένα άλλο ανησυχητικό ζήτημα είναι το τι θα συμβεί με τα δεδομένα μας. Ποιος έχει πρόσβαση σε αυτά; Ποιος τα ελέγχει; Τι συμβαίνει σε περίπτωση παραβίασης; Δεδομένης της συχνότητας των κυβερνοεπιθέσεων, αυτές οι ανησυχίες δεν είναι καθόλου αφηρημένες. Πρόκειται για αποτελεσματικότητα ή για παρακολούθηση; Πρόκειται για διαχείριση της καθυστέρησης στις ουρές ή για διαχείριση πληθυσμού; Πρόκειται για έλεγχο των συνόρων ή για μια «Ευρώπη-φρούριο»; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που πρέπει να θέσουμε καθώς εφαρμόζεται το νέο βιομετρικό σύστημα. Δεδομένου του ευρύτερου πολιτικού πλαισίου στην Ευρώπη σήμερα, ο σκεπτικισμός φαίνεται δικαιολογημένος.
Η ορμή του «Chat Control»
Ο Οκτώβριος έφερε ένα ισχυρό μήνυμα από το Βερολίνο: η Γερμανία είπε «όχι» στον νόμο της ΕΕ για τον «έλεγχο των συνομιλιών». Ο προτεινόμενος κανονισμός θα υποχρέωνε τις ψηφιακές πλατφόρμες να σαρώνουν όλα τα ιδιωτικά μηνύματα, ακόμη και τα κρυπτογραφημένα, για πλατφόρμες όπως το Messenger και το WhatsΑpp, για πιθανή κυκλοφορία «παράνομου περιεχομένου». Στην πραγματικότητα, αυτό σήμαινε τη μετατροπή των smart phones σε συσκευές παρακολούθησης. Πολλές ομάδες για την υποστήριξη των πολιτικών δικαιωμάτων προειδοποιούν εδώ και χρόνια ότι τέτοια συστήματα παραβιάζουν την κρυπτογράφηση και ανοίγουν την πόρτα σε καταχρήσεις από το κράτος. Η απόφαση της Γερμανίας να μπλοκάρει τον νόμο, που παρουσιάστηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου μέσω του EDRi, δείχνει ότι η αντίσταση λειτουργεί, ακόμη και εντός των θεσμών της ΕΕ. Αποτελεί επίσης μια υπενθύμιση ότι τα ψηφιακά δικαιώματα δεν είναι μια αφηρημένη έννοια: προστατεύουν, πολύ συγκεκριμένα, δημοσιογράφους, ακτιβιστές, μετανάστες, αλλά και όλους τους ανθρώπους που χρειάζονται ιδιωτικότητα για να παραμείνουν ασφαλείς. Έχουμε ακόμα να διανύσουμε πολύ δρόμο στον αγώνα αυτό. Στις αρχές Οκτωβρίου, ο Joachim, ένας τριαντάχρονος μηχανικός λογισμικού που ζει στο Aalborg της Δανίας δημιούργησε τον ιστότοπο «Fight Chat Control». Τον έφτιαξε μετά από μια νέα προσπάθεια έγκρισης ενός νομοσχεδίου για τη σάρωση ιδιωτικών μηνυμάτων από την Ευρωπαϊκή Ένωση με στόχο την καταπολέμηση της διακίνησης υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών (CSAM). Οι ακτιβιστές των δικαιωμάτων θεωρούν ότι μια τέτοια πρόταση, παραβιάζοντας την κρυπτογράφηση, οδηγεί σε μαζική παρακολούθηση.
Ο ιστότοπος επιτρέπει στους επισκέπτες να συντάξουν ένα email διαμαρτυρίας σχετικά με το νομοσχέδιο και να το στείλουν μαζικά σε αξιωματούχους της κυβέρνησής τους, μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και άλλους αρμόδιους. Από την έναρξη της λειτουργίας του ιστότοπου, τα inbox των ευρωβουλευτών κατακλύστηκαν με μηνύματα (στάλθηκαν περίπου 1,5 εκατομμύριο) προκαλώντας αναταραχή στους διαδρόμους της εξουσίας στις Βρυξέλλες. Όταν η δημοκρατία απειλείται, η ψηφιακή δράση αυξάνεται, δείχνοντάς μας ότι η φωνή των πολιτών μπορεί να είναι αρκετά δυνατή ώστε να ακουστεί στις Βρυξέλλες. Οι χώρες της ΕΕ έχουν χωριστεί σε δύο στρατόπεδα. Η μία πλευρά υποστηρίζει τα μέτρα του νομοσχεδίου ως τρόπο για να σταματήσουν οι δράστες να μοιράζονται παράνομο περιεχόμενο με παιδιά, ενώ η άλλη πλευρά υποστηρίζει ότι κάτι τέτοιο, εκτός του ότι δημιουργεί ένα κράτος επιτήρησης, θα είναι και αναποτελεσματικό.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ασχολήθηκε τον Οκτώβριο με τη συζήτηση για την «ψηφιακή κυριαρχία», μια φράση που ακούγεται ενδυναμωτική, αλλά κρύβει σύνθετες πραγματικότητες. Η ιδέα, όπως παρουσιάστηκε στην Ολομέλεια του Στρασβούργου, είναι να καταστεί η Ευρώπη λιγότερο εξαρτημένη από τους τεχνολογικούς γίγαντες των ΗΠΑ και της Κίνας, δημιουργώντας μια εγχώρια ψηφιακή υποδομή και προστατεύοντας τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Υπάρχει όμως ένας κίνδυνος: η κυριαρχία μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε κεντρικό έλεγχο, αν δεν λαμβάνει σοβαρά υπόψη τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ορισμένες κυβερνήσεις χρησιμοποιούν ήδη την «προστασία των δεδομένων» ως δικαιολογία για να παρακολουθούν τους πολίτες ή να μπλοκάρουν την έκφραση της διαφωνίας στο διαδίκτυο. Η πραγματική ψηφιακή κυριαρχία σημαίνει τεχνολογία της κοινότητας, διαφάνεια και λογοδοσία, και όχι απλώς την αντικατάσταση της Silicon Valley με τις Βρυξέλλες. Αν η Ευρώπη θέλει πραγματικά ψηφιακή ελευθερία, πρέπει να ακούσει την τεχνολογία των πολιτών, τα κινήματα των νέων και τις κοινότητες ανοιχτού κώδικα, αντί να εφαρμόζει μονολιθικά τη στρατηγική των εταιρειών, των λόμπι και των υπουργείων. Η συνάντηση του Οκτωβρίου στο Στρασβούργο (6-9 Οκτωβρίου) ήταν γεμάτη με συζητήσεις και ψηφοφορίες που έχουν σημασία για τα ψηφιακά δικαιώματα και τους πολίτες. Οι πολλές συζητήσεις και ψηφοφορίες που έχουν προγραμματιστεί στο Ευρωκοινοβούλιο αυτές τις ημέρες μας θυμίζουν ότι οι νόμοι που επηρεάζουν την κρυπτογράφηση, τη ρύθμιση των πλατφορμών και τη μετανάστευση είναι αντικείμενο ενός ζωντανού διαλόγου και θα μπορούσαν τάχιστα να υποστούν αλλαγές.
Τίποτα για εμάς χωρίς εμάς
Η 10η διάσκεψη των υπουργών αρμόδιων για τη νεολαία πραγματοποιήθηκε στη Βαλέτα της Μάλτας στις 2-3 Οκτωβρίου 2025, σηματοδοτώντας μια καμπή για τη συμμετοχή των νέων στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής. Με σύνθημα «Τίποτα για εμάς χωρίς εμάς», η διάσκεψη συγκέντρωσε υπουργούς νεολαίας και εκπροσώπους από 45 χώρες, καθώς και το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας, με στόχο την προώθηση μιας ισχυρότερης, θεσμοθετημένης συμμετοχής των νέων σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης. Για πρώτη φορά, οι νέοι εκπρόσωποι συμμετείχαν άμεσα στις επίσημες συνεδριάσεις, συνεισφέροντας προτάσεις πολιτικής και όχι παρακολουθώντας απλώς τις συζητήσεις. Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με τη Διακήρυξη της Μάλτας, η οποία καθορίζει συγκεκριμένες δεσμεύσεις: εξασφάλιση διαρθρωτικού διαλόγου μεταξύ κυβερνήσεων και οργανώσεων νεολαίας, ενίσχυση της προστασίας των δικαιωμάτων των νέων και βελτίωση της χρηματοδότησης και της αναγνώρισης του τομέα της εργασίας με νέους.
Η διάσκεψη ενέκρινε επίσης το Πλαίσιο Αναφοράς για την Προοπτική της Νεολαίας, ένα εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για να βοηθήσει τις κυβερνήσεις να ενσωματώνουν συστηματικά τις απόψεις των νέων στον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση των πολιτικών. Το πλαίσιο ευθυγραμμίζεται με την τρέχουσα Στρατηγική του Συμβουλίου της Ευρώπης για τον Τομέα της Νεολαίας 2030 και τη Στρατηγική της ΕΕ για τη Νεολαία, ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ των θεσμικών οργανισμών. Τα βασικά θέματα συζήτησης περιλάμβαναν την υποστήριξη της ψυχικής υγείας, την ψηφιακή συμμετοχή και την εμπλοκή των νέων στις δημοκρατικές διαδικασίες. Πολλά κράτη δήλωσαν ότι πρέπει να κινηθούμε στην κατεύθυνση μιας ευρωπαϊκής σύμβασης για τα δικαιώματα των νέων, καθώς και ότι εξετάζουν μείωση της ηλικίας ψήφου στα 16 έτη. Ο τόνος σε όλη τη διάρκεια της διάσκεψης ήταν σαφής: οι νέοι της Ευρώπης δεν είναι μόνο το μέλλον, αλλά και πολιτικοί παράγοντες του παρόντος. Το τι θα ακολουθήσει θα εξαρτηθεί από το αν οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών θα τηρήσουν τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν στη Μάλτα και θα διασφαλίσουν ότι η συμμετοχή των νέων θα μετατραπεί από συμβολική ένταξη σε πραγματική επιρροή. Σε όλη την Ευρώπη, οι νέοι απαιτούν μια πραγματική θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, υπενθυμίζοντας στους ηγέτες ότι η δημοκρατία ευδοκιμεί μόνο όταν κάθε γενιά έχει τη δύναμη να τη διαμορφώσει.
Παρακολουθήστε τα τελευταία επεισόδιά μας στο YouTube και βρείτε περισσότερο περιεχόμενο σε Instagram, TikTok και Spotify!
*Υπεύθυνος προγράμματος: Νίκος Παπακώστας
Υπεύθυνη σύνταξης: Ιωάννα Βοττέα
Επιμέλεια κειμένου: Στρατής Μπουρνάζος
Αυτό τον μήνα φιλοξενείται η άποψη της αναγνώστριάς μας, Πηνελόπης Κουμούτσου, μέλος του Προγράμματος Μελών της Inter Alia
Inter Alia σημαίνει μεταξύ άλλων στα λατινικά. Βασισμένη στη φιλοσοφία της συνεργασίας και της αμοιβαιότητας, η Inter Alia εργάζεται για την προώθηση της πολιτικής εκπαίδευσης, του κοινωνικού μετασχηματισμού και της συλλογικής δράσης. Εκφράζει την πρόθεση να στεκόμαστε πρόθυμα και με χαρά μεταξύ άλλων, να συν-δημιουργούμε, να κάνουμε παραχωρήσεις και να προωθούμε την κοινή πρόοδο και τη συλλογική νοημοσύνη.
