ΡΩΜΗ
Για πρώτη φορά φέτος οι αντάρτες παρτιζάνοι και οι οικογένειές τους αποφάσισαν να γιορτάσουν με έναν πρωτότυπο όσο και εντυπωσιακό τρόπο την 28η Οκτωβρίου. Το βράδυ της περασμένης Τρίτης οργάνωσαν δείπνο με τη συμμετοχή 120 ατόμων, στο οποίο προσφέρθηκε «αντιφασιστικός μουσακάς». Η πρωτοβουλία ανήκει στον σύνδεσμο Ιταλών ανταρτών Anpi και πραγματοποιήθηκε στο Πρεντάπιο, στο χωριό όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε ο φασίστας δικτάτορας Μπενίτο Μουσολίνι, στην ευρύτερη περιοχή της Μπολόνια.
Πρόκειται για πρωτοβουλία που σχετίζεται με την εθνική μας γιορτή αλλά και με την ιταλική εσωτερική πραγματικότητα. Οπως μας εξήγησε ο Μίρο Γκόρι, γραμματέας του παραρτήματος της Anpi στις πόλεις Φορλί και Τσεζένα, οι παρτιζάνοι και οι απόγονοί τους θέλησαν να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους στον ελληνικό λαό και να θυμίσουν, σε όποιον κάνει πως δεν το γνωρίζει, ότι αυτή η τραγική απόφαση του Μουσολίνι έφερε μόνο πόνο και θάνατο.
Την ίδια ώρα η «Moussakà antifascista» είναι και μια απάντηση στους περίπου χίλιους νοσταλγούς του φασίστα δικτάτορα, οι οποίοι πριν από τρεις μέρες συγκεντρώθηκαν στο Πρεντάπιο και πραγματοποίησαν πορεία μέχρι τον τάφο του «Ντούτσε». Είδαμε μελανοχίτωνες, ξυρισμένα κεφάλια και φασιστικούς χαιρετισμούς με τεντωμένους δεξιούς βραχίονες παρότι κανονικά ο ιταλικός νόμος τούς απαγορεύει. Οι αντάρτες απάντησαν με την ιστορική μνήμη, υπενθυμίζοντας το βάραθρο στο οποίο έσυρε τον ιταλικό λαό η πολεμοχαρής πολιτική του ιδρυτή του φασισμού.
Στο ανοιχτό αυτό δείπνο που οργανώθηκε στο Πρεντάπιο συμμετείχε και η Τούλα Μητσέα, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Φυσικά δεν πρόκειται για απλή γαστρονομική έμπνευση: κάθε χρόνο στο ιταλικό χωριό Καμπέτζινε οργανώνεται «αντιφασιστική μακαρονάδα». Με τον τρόπο αυτό τιμάται η μνήμη του Αλτσίντε Τσέρβι, ο οποίος είχε προσφέρει σε όλο το χωριό του μακαρόνια για να γιορτάσει την πτώση του φασισμού στις 25 Ιουλίου του 1943. Mετά από πέντε μήνες οι φασίστες σε αντίποινα εκτέλεσαν και τα επτά παιδιά του, μέλη της αντίστασης.
Τραγικά συμβάντα που κάποιοι θα ήθελαν να σβήσουν από τη μνήμη. Οπως οι νοσταλγοί που έσπευσαν στο Πρεντάπιο για να «γιορτάσουν» τα 103 χρόνια από την επιβολή της φασιστικής δικτατορίας στις 28 Οκτωβρίου -πάντα- του 1922. Οι Παρτιζάνοι όμως με τη φετινή κίνησή τους κατάφεραν να τιμήσουν τη δική μας 28η και ακόμη μία ιστορική επέτειο.
Το φθινόπωρο του 1944 αντάρτες και στρατιώτες απελευθέρωσαν το Πρεντάπιο από τους φασίστες. Συνέβη στις 28 Οκτωβρίου και η επιλογή της μέρας κάθε άλλο παρά τυχαία ήταν. Ο στόχος ήταν να σταλεί ένα ουσιαστικό και συμβολικό μήνυμα ελευθερίας σε όλη την Ιταλία και όχι μόνο. Μέχρι τώρα γνωρίζαμε ότι στην απελευθέρωση της «ιδιαίτερης πατρίδας» του Μουσολίνι είχαν πάρει μέρος Πολωνοί στρατιώτες. Ο Μίρο Γκόρι όμως, βάσει αρχείων και μαρτυριών που συνέλεξε η Anpi, μας αποκάλυψε ότι το Πρεντάπιο στην πραγματικότητα ελευθερώθηκε χάρη και στη συμβολή Ελλήνων στρατιωτών που πολέμησαν στην Ιταλία. Και πως ένας από αυτούς λίγες ώρες μετά τη φυγή των φασιστών επισκέφθηκε το νεκροταφείο του χωριού (στο οποίο υπήρχαν τάφοι συγγενών του «Ντούτσε») και στο βιβλίο των επισκεπτών θέλησε να γράψει: «Ο Μουσολίνι ήθελε να τσακίσει τη χώρα μου, τη μικρή Ελλάδα. Αλλά εμείς τελικά διώξαμε τους φασίστες από το σπίτι του».
