Τις «κόκκινες γραμμές» του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τα δικαιώματα των επιβατών χάραξαν σήμερα οι ευρωβουλευτές της αρμόδιας Επιτροπής ΤΡΑΝ. Σε αντίθεση με την πρόταση που ήρθε από το Συμβούλιο (δηλαδή από τα κράτη-μέλη), η οποία καθυστέρησε 11 ολόκληρα χρόνια και συμπεριλάμβανε αλλαγές υπέρ των αεροπορικών εταιρειών αναφορικά με χειραποσκευές και καθυστερήσεις, οι ευρωβουλευτές ενωμένοι κατά 95% υπέρ απέκλεισαν τέτοιου τύπου αλλαγές.
Χαρακτηριστικό της ενότητας των ευρωβουλευτών ήταν ότι στην συνέντευξη τύπου που πραγματοποιήθηκε σήμερα στις Βρυξέλλες από τον εισηγητή του θέματος στην ΤΡΑΝ, ευρωβουλευτή του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος από τη Βουλγαρία Αντρέι Νοβάκοφ, το παρόν έδωσαν και οι σκιώδεις εισηγητές από τις υπόλοιπες πολιτικές ομάδες. Ένα ισχυρό μήνυμα προς το Συμβούλιο, με το οποίο τώρα το Ευρωκοινοβούλιο θα διαπραγματευτεί για τις τελικές θέσεις των αλλαγών στα δικαιώματα των επιβατών.
Πρόκειται για την αναθεώρηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 261/2004 για τα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών μεταφορών, η οποία έχει φτάσει σε αποφασιστικό στάδιο. Η πρόταση του Συμβουλίου ήρθε τον Ιούνιο του 2025 και η Πολωνική προεδρία πίεζε να περάσουν οι αλλαγές.
Ωστόσο, η θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση (Ιούνιος 2025) αντιπροσώπευε μια σημαντική υποχώρηση των δικαιωμάτων των επιβατών, η οποία παρουσιάζεται υπό το πρόσχημα του «εκσυγχρονισμού». Στην ουσία, μετατόπιζε την ισορροπία του κανονισμού μακριά από την προστασία των καταναλωτών, ελαφρύνοντας τις οικονομικές και νομικές υποχρεώσεις για τις αεροπορικές εταιρείες, σε βάρος των συγκεκριμένων δικαιωμάτων των επιβατών.
Το Ευρωκοινοβούλιο βάζει τα πράγματα στη θέση τους
Ποιες είναι λοιπόν οι κόκκινες γραμμές του Ευρωκοινοβουλίου; Καταρχάς, ο ορισμός μίνιμουμ προδιαγραφών για όλες τις αεροπορικές εταιρείες, για υποχρεωτικά δωρεάν χειραποσκευές (συνολικών διαστάσεων 100 εκ. όπως ορίζει η απόφαση-νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ) και δωρεάν προσωπικό αντικείμενο που χωράει κάτω από το κάθισμα.
Επίσης, αποζημίωση του επιβάτη ύστερα από καθυστέρηση 3 ωρών, όχι 4 ή και έξι που επιδιώκουν οι κυβερνήσεις στην πρόταση που ήρθε από το Συμβούλιο. Μόνο σε ακραία καιρικά φαινόμενα και καταστροφές θα ισχύει η εξαίρεση για αναμονή άνω των τριών ωρών, σύμφωνα με τους ευρωβουλευτές. Στην πρόταση του Συμβουλίου, ο ορισμός των «έκτακτων περιστάσεων» είναι ευρύτερος και μπορεί να περιλαμβάνει τεχνικά σφάλματα και μη διαθεσιμότητα πληρώματος.
Επίσης, ευελιξία για την αποζημίωση, ώστε να υπάρχει καθοδήγηση και πλαίσιο διευκόλυνσης σε ένα σημείο υποδοχής των επιβατών (ενώ τώρα ταλαιπωρούν και δεν ενημερώνουν τους επιβάτες για να τους αποθαρρύνουν από την αίτηση, παρότι δικαιούνται αποζημίωση).
Επιπλέον, οι ευρωβουλευτές επιμένουν ότι οικογένειες να κάθονται μαζί, αυστηρά χωρίς χρέωση για επιλογή θέσης.
Στις αδιαπραγμάτευτες θέσεις του Ευρωκοινοβουλίου συμπεριλαμβάνεται και η δυνατότητα του επιβάτη να έχει εκτυπώσει την κάρτα επιβίβασης -κάποιες αεροπορικές πλέον χρεώνουν όταν υπάρχει εκτύπωση, απαιτώντας Smart phone με τον απαραίτητο QR κώδικα της επιβίβασης.
Περαιτέρω, σε περίπτωση που η πτήση είναι πλήρης και για αυτό κάποιος επιβάτης δεν μπορεί να επιβιβαστεί, οι ευρωβουλευτές της ΤΡΑΝ ζητούν να υπάρξει άμεση καταβολή χρημάτων στον εν λόγω επιβάτη αλλά και περαιτέρω αποζημίωση για την δυσάρεστη αυτή εμπειρία.
Τέλος, σε περίπτωση που μια αποσκευή χαθεί, να είναι απλή η διαδικασία για τον επιβάτη να το δηλώσει και να την εντoπίσει.
Τώρα αρχίζει η μάχη της διαπραγμάτευσης
Η προσέγγιση του ΕΚ αφορά συνολικά σε ενιαίες και εναρμονισμένες προδιαγραφές για όλες τις αεροπορικές εταιρείες και όχι η κάθε μία να ορίζει δικούς της κανόνες, δικές της διαστάσεις. Και γενικά η θέση της ΤΡΑΝ είναι να αντιμετωπίσει την ασυδοσία των αεροπορικών εταιρειών.
«Υπολογίζω στη συνεργασία των αεροπορικών εταιρειών. Γιατί για παράδειγμα, καμία βαλίτσα δεν έχει χαθεί στον αέρα, οπότε συμβάλουν κι άλλοι λόγοι. Χρειάζεται σύμπραξη και μόνο έτσι μπορεί να υπάρχουν χαρούμενοι επιβάτες, που θα θέλουν να ταξιδέψουν ξανά!», είπε ο Εισηγητής.
Τώρα, με τη θέση του ΕΚ θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο, προκειμένου να συμφωνηθεί το τελικό κείμενο. Αναμένεται σκληρή μάχη πριν τελικά η Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου εγκρίνει το κείμενο, προκειμένου να ψηφίσουν τελικά οι αρμόδιοι υπουργοί των 27 στο αρμόδιο Συμβούλιο.
