Οι διαδηλώσεις της νέας γενιάς για μεταρρυθμίσεις σε παιδεία και υγεία στο Μαρόκο παίρνουν νέες διαστάσεις μετά τη δολοφονία δύο διαδηλωτών από τις δυνάμεις ασφαλείας της χώρας στην πόλη Ελκλία, οι οποίες άνοιξαν πυρ εναντίον του πλήθους το βράδυ της Τετάρτης, στο περιθώριο της πέμπτης ημέρας των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων.
Το μαροκινό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων, Map, επικαλέστηκε τις τοπικές αρχές, σύμφωνα με τις οποίες δύο άτομα σκοτώθηκαν από την αστυνομία που ενήργησε σε αυτοάμυνα, ενώ προσπαθούσαν να αρπάξουν τα όπλα των αστυνομικών, καθώς οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που ξεκίνησαν ως έκκληση για κοινωνικές μεταρρυθμίσεις πήραν θανάσιμη τροπή.
Σύμφωνα με τις αρχές, οι δυνάμεις ασφαλείας χρησιμοποίησαν πυροβόλα όπλα αφού τα δακρυγόνα δεν κατάφεραν να εμποδίσουν την ομάδα να εισβάλει στις εγκαταστάσεις των δυνάμεων ασφαλείας, ενώ η ομάδα φέρεται να ήταν οπλισμένη με μαχαίρια και έβαλε φωτιά σε ένα όχημα και μέρος των εγκαταστάσεων.
Σύμφωνα με όσα μεταδίδει ο Guardian, οι θάνατοι αυτοί ήταν οι πρώτοι θάνατοι από την ημέρα που ξεκίνησαν οι εκτεταμένες διαδηλώσεις καθώς η οργή αυξάνεται σε όλη τη χώρα για τις δαπάνες της κυβέρνησης.
Το πρωτοφανές κύμα οργής των νέων πυροδοτήθηκε από προηγούμενες διαμαρτυρίες για τις κακές συνθήκες στα νοσοκομεία, μετά τον θάνατο οκτώ γυναικών σε δημόσιο νοσοκομείο στην πόλη Αγκαντίρ, και γρήγορα εξαπλώθηκε σε άλλες πόλεις.
Οι διαμαρτυρίες ξεκίνησαν το Σάββατο με αιτήματα για καλύτερη εκπαίδευση και υγειονομική περίθαλψη και οργανώθηκαν διαδικτυακά από μια ανώνυμη ομάδα νέων που αυτοαποκαλείται «GenZ 212», η οποία χρησιμοποίησε πλατφόρμες όπως το TikTok, το Instagram και την εφαρμογή κοινωνικής συνομιλίας για παιχνίδια Discord για να κινητοποιήσει την υποστήριξη.
Οι διαμαρτυρίες αντικατοπτρίζουν παρόμοιες αναταραχές που έχουν ξεσπάσει σε χώρες όπως το Νεπάλ, η Μαδαγασκάρη και η Κένυα. Οι αρχές αρχικά αντέδρασαν με προσπάθειες να καταστείλουν τις συγκεντρώσεις, αλλά οι διαδηλώσεις εξελίχθηκαν σε εκτεταμένες αναταραχές την Τρίτη το βράδυ. Το υπουργείο Εσωτερικών ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων τραυματίστηκαν 286 άνθρωποι, 263 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας και 23 πολίτες.
Την Τετάρτη το βράδυ, η βία εξαπλώθηκε και στην πόλη Σαλέ, όπου ομάδες νεαρών ανδρών σε πυκνοκατοικημένες γειτονιές πέταξαν πέτρες στην αστυνομία, λεηλάτησαν καταστήματα, έβαλαν φωτιά σε τράπεζες και πυρπόλησαν αστυνομικά οχήματα, σύμφωνα με μάρτυρες.
Οι διαδηλώσεις εξέπληξαν τη χώρα και εξελίχθηκαν σε μερικές από τις μεγαλύτερες που έχουν σημειωθεί στο Μαρόκο τα τελευταία χρόνια. Έχουν γίνει μαζικές συλλήψεις σε περισσότερες από δώδεκα πόλεις, ιδίως σε περιοχές όπου η απασχόληση είναι σπάνια και οι κοινωνικές υπηρεσίες ανεπαρκείς.
Οι διαδηλωτές καταγγέλλουν αυτό που θεωρούν ως διαδεδομένη διαφθορά, αντιπαραβάλλοντας τη ροή δισεκατομμυρίων σε επενδύσεις για την προετοιμασία του Μουντιάλ του 2030 με την έλλειψη χρηματοδότησης και την τραγική κατάσταση που παρατηρείται στη περίθαλψη και τη παιδεία.
Δείχνοντας τα στάδια που βρίσκονται υπό κατασκευή ή ανακαίνιση σε όλη τη χώρα, οι διαδηλωτές φώναζαν: «Τα στάδια είναι εδώ, αλλά πού είναι τα νοσοκομεία;» και κατήγγειλαν την ανεξέλεγκτη διαφθορά εις βάρος των απλών πολιτών.
Ο σύνδεσμος έχει επιστήσει την προσοχή στις βαθιές ανισότητες που επικρατούν στο Μαρόκο. Παρά την ταχεία ανάπτυξη σύμφωνα με ορισμένους δείκτες, πολλοί Μαροκινοί αισθάνονται απογοητευμένοι από την ανισότητα.
Οι αξιωματούχοι αρνήθηκαν ότι έδωσαν προτεραιότητα στις δαπάνες για το Παγκόσμιο Κύπελλο έναντι των δημόσιων υποδομών, αποδίδοντας τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η υγεία στις προηγούμενες κυβερνήσεις.
Στο κοινοβούλιο του Μαρόκου, η κυβερνητική πλειοψηφία δήλωσε ότι θα συνεδριάσει την Πέμπτη για να συζητήσει τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγείας και των νοσοκομείων, στο πλαίσιο μιας συνάντησης υπό την προεδρία του πρωθυπουργού, Αζίζ Άκχαν.
Ο Νικ Τσίζμαν, καθηγητής δημοκρατίας στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, δήλωσε ότι οι διαμαρτυρίες προκλήθηκαν από οικονομικά ζητήματα και λαμβάνουν χώρα «σε πιο αστικοποιημένες περιοχές που δεν είναι τόσο αυταρχικές». «Γενικά, είναι περιοχές όπου ο εξαιρετικά νέος πληθυσμός αλληλεπιδρά με την αστικοποίηση και την οικονομική ύφεση, υπό συνθήκες που επιτρέπουν τις διαμαρτυρίες», είπε.
