Πολλά και σημαντικά είναι τα ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν μετά την χθεσινή ανακοίνωση της συμφωνίας του Ντόναλντ Τραμπ με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για να μπει ένα μικρό «φρένο» στον εμπορικό πόλεμο που έχει κηρύξει ο Αμερικανός πρόεδρος.
Παρότι αναμένονται περισσότερες λεπτομέρειες, σε γενικές γραμμές η συμφωνία προβλέπει πως οι ΗΠΑ θα επιβάλλουν δασμούς 15% και όχι 30%, τη στιγμή που η Ευρώπη αποδέχεται να προχωρήσει σε αγορές μεγάλου κόστους για τους λαούς της Ευρώπης που ξεπερνούν το 1,3 τρισ. δολάρια. Ειδικότερα το μπλοκ καλείται να επενδύσει 750 δισ. στην αγορά φυσικού αερίου, αλλά και να κάνει επενδύσεις ύψους 600 δισ. δολαρίων (π.χ. αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού).
Ευρωπαϊκή ήττα;
Σύμφωνα με μια πρώτη ανάλυση του BBC, οι Βρυξέλλες μπορούν να «χρυσώσουν το χάπι», υποστηρίζοντας ότι το χαμηλότερο ποσοστό δασμών ισχύει για πολλές σημαντικές ευρωπαϊκές εξαγωγές. Αυτό σημαίνει, επίσης, πως οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές αυτοκινήτων θα αντιμετωπίσουν εισαγωγικό φόρο 15% στις ΗΠΑ, αντί για τον παγκόσμιο δασμό 25% που επιβλήθηκε τον Απρίλιο.
Σε αντάλλαγμα, η ΕΕ θα ανοίξει τις αγορές της σε αμερικανικά προϊόντα χωρίς δασμούς και θα προχωρήσει σε σημαντικές αγορές στον κλάδο της ενέργειας και στρατιωτικού εξοπλισμού. Συγκεκριμένα, ο Τραμπ δήλωσε ότι η ΕΕ θα ενισχύσει τις επενδύσεις της στις ΗΠΑ κατά 600 δισεκατομμύρια δολάρια, συμπεριλαμβανομένου του αμερικανικού στρατιωτικού εξοπλισμού, και θα δαπανήσει 750 δισεκατομμύρια δολάρια για ενέργεια.
«Η συμφωνία με τις ΗΠΑ καλύτερη από έναν εμπορικό πόλεμο»
Το μεγάλο θέμα για την Κομισιόν είναι, πλέον, να πείσει τα κράτη – μέλη για την αναγκαιότητα της συγκεκριμένης συμφωνίας, με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να δηλώνει ήδη από χθες ότι θα προσφέρει «σταθερότητα» και «βεβαιότητα».
Σε αντίστοιχο κλίμα ο Επίτροπος Εμπορίου, Μάρος Σέφτσοβιτς, επιχείρησε να τονίσει την αναγκαιότητα της συμφωνίας στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου που έδωσε σήμερα στις Βρυξέλλες.
Απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με την αρνητική κριτική ορισμένων χωρών της ΕΕ ότι η συμφωνία είναι απογοητευτική και μη ισορροπημένη, ο Μ. Σέφτσοβιτς δήλωσε: «Είμαι 100% σίγουρος ότι αυτή η συμφωνία είναι καλύτερη από έναν εμπορικό πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες» και πρόσθεσε: «Αυτή είναι σαφώς η καλύτερη συμφωνία που θα μπορούσαμε να επιτύχουμε κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες».
Συνεχίζοντας, ο αρμόδιος Επίτροπος υπενθύμισε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος απειλούσε με δασμούς 30% τις εισαγωγές όλων των ευρωπαϊκών προϊόντων από την 1η Αυγούστου, σε περίπτωση μη συμφωνίας, κάτι το οποίο ουσιαστικά «θα σταματούσε το εμπόριο» μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ. Ο ίδιος εξήρε τον τρόπο με τον οποίο η πρόεδρος της Επιτροπής χειρίστηκε τις συνομιλίες με τον Αμερικανό πρόεδρο, χθες Κυριακή, στο Τέρνμπερι της Σκωτίας, οι οποίες οδήγησαν στη σύναψη της εμπορικής συμφωνίας – η οποία κατά τον Μ. Σέφτσοβιτς είναι μια συμφωνία η οποία «έσωσε το εμπόριο, έσωσε θέσεις εργασίας στην Ευρώπη και άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ για το πώς θα προσαρμόσουμε τα αμοιβαία εμπορικά μας πρότυπα σε αυτή τη νέα γεωπολιτική εποχή». Σύμφωνα με τον ίδιο, δόθηκε μια «πολιτική απάντηση», καθώς «η συμφωνία αυτή δεν αφορά μόνο το εμπόριο, αλλά και την ασφάλεια, την Ουκρανία και την τρέχουσα γεωπολιτική αστάθεια».
Τέλος, ο Επίτροπος Εμπορίου ανέφερε ότι σε κάθε βήμα της τετράμηνης διαπραγμάτευσης με τις ΗΠΑ, τα κράτη-μέλη εμπλέκονταν και ενημερώνονταν συνεχώς, ενώ απευθυνόμενος σε όσους ασκούν κριτική δήλωσε ότι κάνουν λάθος αν νομίζουν ότι μπορούμε να επιστρέψουμε σε αυτό που γνωρίζαμε πριν από τη 2α Απριλίου (σ.σ. όταν ο Ντ. Τραμπ ανακοίνωσε δασμούς στους περισσότερους εμπορικούς εταίρους του). «Ο κόσμος που ξέραμε πριν από τη 2α Απριλίου, δεν υπάρχει», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Μαύρη ημέρα» λέει ο Μπαϊρού
Οξύτατη, πάντως, ήταν η πρώτη αντίδραση από τη Γαλλία, με τον Φρανσουά Μπαϊρού να κάνει λόγο για «σκοτεινή ημέρα» για την Ευρώπη η οποία «αναγκάζεται να υποταχθεί».
Από την πλευρά του ο γάλλος υπουργός Εξωτερικού Εμπορίου Λοράν Σεν-Μαρτέν δηλώνει «δεεν θα πρέπει η συμφωνία αυτή να είναι το τέλος της ιστορίας, περίπτωση κατά την οποία απλώς θα ήμασταν αποδυναμωμένοι. Το θέμα δεν έχει λήξει. Τώρα θα υπάρξει μία τεχνική διαπραγμάτευση και μπορούμε να την εκμεταλλευθούμε για να ενισχύσουμε την θέση μας».
Το Παρίσι θεωρεί ότι η συμφωνία θα φέρει «σταθερότητα» στις επιχειρήσεις, αλλά επιμένει ότι πρόκειται για μία άνιση συμφωνία. Σε αυτό συμφωνούν τόσο ο υπουργός Εξωτερικού Εμπορίου όσο και ο υπουργός Βιομηχανίας και Ενέργειας Μαρκ Φερατσί, αλλά και ο υπουργός αρμόδιος για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις Μπενζαμέν Χαντάτ, σύμφωνα με δηλώσεις που έγιναν στα μέσα ενημέρωσης ή αναρτήθηκαν στα κοινωνικά δίκτυα.
«Υποχρέωσή μας είναι τώρα να καταφέρουμε ότι, εν τέλει, η συμφωνία αυτή θα είναι όσο λιγότερο άνιση γίνεται. Να καταφέρουμε ώστε να μην είναι άνιση στο τομέα των υπηρεσιών και ώστε οι μεγάλες αμερικανικές επιχειρήσεις να συμβάλλουν περισσότερο όταν θα εξάγουν υπηρεσίες και κυρίως ψηφιακές υπηρεσίες στην Ευρώπη», δήλωσε ο υπουργός Βιομηχανίας και Ενέργειας της Γαλλίας.
Ικανοποίηση Μερτς, αλλά και κόντρες με επιχειρηματίες
Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς χαιρέτισε την συμφωνία λέγοντας ότι απέτρεψε έναν εμπορικό πόλεμο που θα είχε πλήξει σκληρά την εξαγωγικής κατεύθυνσης γερμανική οικονομία και την γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία.
Ωστόσο, η υπουργός Οικονομίας, Καταρίνα Ράιχε, χαρακτήρισε τους νέους δασμούς ως «πρόκληση», συμπληρώνοντας ότι «το θετικό είναι ότι παρέχουν ασφάλεια». «Να αναγνωρίζουμε την πραγματικότητα», ζήτησε ο αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος, ενώ για «πλήγμα» στην οικονομία κάνουν λόγο οι γερμανοί βιομήχανοι.
Ήταν σημαντικό να υπάρξει συμφωνία στην εμπορική διαμάχη ΕΕ – ΗΠΑ, δήλωσε η κυρία Ράιχε κατά τη διάρκεια επίσκεψής της νωρίτερα σήμερα στο Χημικό Πάρκο Λεούνα. «Οι νέοι αμερικανικοί δασμοί του 15% συνιστούν πρόκληση, αλλά το θετικό είναι ότι παρέχουν ασφάλεια. Τώρα είναι σημαντικό να υπάρξει σαφήνεια σχετικά με την εφαρμογή τους. Η συμφωνία πρέπει να ισχύσει», δήλωσε η υπουργός. Ο αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος Σεμπάστιαν Χίλε επισήμανε από την πλευρά του ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση εξακολουθεί να πιστεύει ότι απαιτούνται σε κάποια σημεία διευκρινίσεις και αναμένει περαιτέρω διαπραγματεύσεις. «Το θέμα τώρα είναι η διαπραγμάτευση για τις λεπτομέρειες της συμφωνίας και σε αυτό είναι στραμμένη η προσοχή μας», δήλωσε ο κ. Χίλε, ο οποίος δέχθηκε σήμερα καταιγισμό ερωτήσεων σχετικά με τη συμφωνία και το εάν εξυπηρετεί πραγματικά τα ευρωπαϊκά και τα γερμανικά συμφέροντα. «Δεν είναι ασφαλώς μυστικό για παράδειγμα ότι, στον τομέα του χάλυβα και του αλουμινίου, όπου ο δασμολογικός συντελεστής παραμένει επί του παρόντος στο 50%, βλέπουμε την ανάγκη να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις», δήλωσε και επισήμανε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προχωρήσει στη λεπτομερή σύνταξη της συμφωνίας με την υποστήριξη και της γερμανικής κυβέρνησης.
Απαντώντας στην κριτική που ασκούν οι επιχειρηματικοί κύκλοι στη Γερμανία, υποστηρίζοντας ότι η ΕΕ κατέληξε με χειρότερη συμφωνία από ό,τι η Βρετανία και η Ιαπωνία, ο κ. Χίλε παραδέχθηκε ότι η εμπορική συμφωνία «πρέπει και να αναγνωρίζει την πραγματικότητα». «Αν περιμένει κανείς τσουνάμι και τελικά έρχεται μόνο καταιγίδα, τότε είναι ικανοποιημένος. Αυτό δείχνει μια αίσθηση πραγματικότητας από την πλευρά της επιχειρηματικής κοινότητας», είπε χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά των επιχειρήσεων, ο Γερμανικός Βιομηχανικός Σύνδεσμος (BDI) βλέπει τους νέους αμερικανικούς δασμούς ως την αρχή μιας νέας εμπορικής τάξης. «Φτάνουμε σε επίπεδα δασμών που δεν έχουμε ξαναδεί», δήλωσε ο λομπίστας του BDI, Βόλφγκανγκ Νίντερμαρκ και έκανε λόγο για «πλήγμα για την οικονομία» και για «μια όχι καλή μέρα για την οικονομία». «Αναμένουμε σημαντικές απώλειες ανάπτυξης για τη βιομηχανία μας. Η Ευρώπη δεν βρισκόταν σε καλή διαπραγματευτική θέση και χρειάζεται επειγόντως να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της για να επιτύχει καλύτερα αποτελέσματα. Η συμφωνία παρέχει μόνο φαινομενική ασφάλεια, ακόμη και αν φέρνει οφέλη για ορισμένους τομείς και αν συνολικά αποφεύγει μια κλιμάκωση στην εμπορική διαμάχη», δήλωσε ο κ. Νίντερμαρκ.
Ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Εταιριών (vfa) χαρακτήρισε τη συμφωνία «εκτεταμένη οπισθοδρόμηση», η οποία «σπάει το αδασμολόγητο φαρμακευτικό εμπόριο που ίσχυε εδώ και δεκαετίες και θα κοστίσει δισεκατομμύρια ευρώ στη Γερμανία ως κέντρο φαρμακοβιομηχανίας», δήλωσε ο πρόεδρος Χαν Στόιτελ. «Δεν είναι μια καλή είδηση για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας ή για τις επενδύσεις», τόνισε και προειδοποίησε ότι το μέτρο θα θέσει σε κίνδυνο την περίθαλψη ασθενών διεθνών και την Ευρώπη ως κέντρο καινοτομίας.
Δεν ενθουσιάστηκε η Μαδρίτη
Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε ότι εκτιμά την εποικοδομητική προσπάθεια της Κομισιόν για την επίτευξη εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ και υποστηρίζει την συμφωνία, αλλά «χωρίς ενθουσιασμό».
Τ. Μελόνι: «Θα πρέπει να τύχουν ανάλυσης οι λεπτομέρειες της συμφωνίας»
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, με νέες δηλώσεις της προς τον Τύπο, αναφέρθηκε και πάλι στην συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες, για τον καθορισμό νέων εμπορικών δασμών.
«Κρίνω θετικά το ότι επιτεύχθηκε συμφωνία, πίστευα και συνεχίζω να πιστεύω ότι μια κορύφωση της εμπορικής αντιπαράθεσης ανάμεσα σε Ηνωμένες Πολιτείες και Ευρώπη θα μπορούσε να έχει απρόβλεπτες και -εν δυνάμει- σαφώς καταστρεπτικές συνέπειες», τόνισε η Μελόνι.
Παράλληλα, η Ιταλίδα πρωθυπουργός πρόσθεσε ότι «θα πρέπει να τύχουν ανάλυσης οι λεπτομέρειες της συμφωνίας», διότι «αυτή που υπεγράφη αφορά το γενικό περίγραμμα και δεν είναι νομικά δεσμευτική». «Πρέπει να διαπιστώσουμε, για παράδειγμα, ποιες μπορεί να είναι οι τυχόν απαλλαγές, ιδίως σε ό,τι αφορά μια σειρά από γεωργικά προϊόντα. Δεν γνωρίζω, παράλληλα, τι εννοούμε όταν μιλάμε για επενδύσεις και αγορά φυσικού αερίου», ολοκλήρωσε η επικεφαλής της κυβέρνησης της Ρώμης.
Από την αντιπολίτευση, η γραμματέας του κεντροαριστερού Δημοκρατικού Κόμματος, Έλι Σλάιν, ζήτησε από την Τζόρτζια Μελόνι «να καταστήσει άμεσα σαφές ποια μέτρα εννοεί να λάβει για να περιορίσει την όλη οικονομική ζημιά και να δώσει νέα ώθηση στην εσωτερική ζήτηση, ώστε να προσπαθήσει να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της ιδεολογικής της υποτέλειας». Η Σλάιν τάχθηκε επίσης, υπέρ «κοινών επενδύσεων από μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο ένα ευρύ σχέδιο στήριξης των βιομηχανιών, της κοινωνίας και του περιβάλλοντος».
Και η Αυστρία χαιρετίζει τη συμφωνία με αστερίσκους για χάλυβα και αλουμίνιο
«Θα υποστηρίξουμε σθεναρά τις περαιτέρω συνομιλίες», δήλωσε και ο υπουργός Οικονομίας της Αυστρίας Βόλφγκανγκ Χατμανσντόρφερ, αναφερόμενος στους δασμούς για χάλυβα και αλουμίνιο. «Ανεξαρτήτως των περαιτέρω λεπτομερειών της συμφωνίας, είναι σαφές ότι οι τομείς που επηρεάζονται ιδιαίτερα αρνητικά από τη συμφωνία χρειάζονται στοχευμένα μέτρα στήριξης από την Ευρωπαϊκή Ένωση, προκειμένου να παραμείνουν ανταγωνιστικοί και να εξασφαλίσουν θέσεις εργασίας παρά τα τεράστια βάρη», δήλωσε.
Ικανοποίηση στην Αθήνα για την συμφωνία: «Θετική εξέλιξη η συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ»
Η Συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ βάζει τέλος σε μια αβεβαιότητα μηνών, διασφαλίζει τη διατλαντική ενότητα, αποτρέπει έναν εμπορικό πόλεμο, δήλωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας νωρίτερα σήμερα στη Βουλή. Ο υπουργός αναφέρθηκε στη χθεσινή εμπορική συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ για τη ρύθμιση του πλαισίου των δασμών.
«Μελετούμε σε βάθος τις λεπτομέρειες της συμφωνίας, για τις οποίες η ΕΕ ενημέρωσε σήμερα το πρωί τους μόνιμους αντιπροσώπους στις Βρυξέλλες. Η συμφωνία αυτή βάζει τέλος σε μια αβεβαιότητα μηνών αναφορικά με το καθεστώς ίσως της πιο διμερούς εμπορικής σχέσης στην παγκόσμια οικονομία, διασφαλίζει τη διατλαντική ενότητα, αποτρέπει ένα εμπορικό πόλεμο με αλυσιδωτές αρνητικές επιπτώσεις στο διεθνές εμπόριο και στις διεθνείς αλυσίδες διανομής και παραγωγής. Επίσης η συμφωνία ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της ευρωπαϊκής οικονομίας στο προβλεπτό μέλλον», είπε ο κ. Πιερρακάκης και σημείωσε ότι «από αυτή την οπτική γωνία, η εξέλιξη είναι θετική».
Η Ελλάδα ως θέση αρχής υποστηρίζει το ελεύθερο εμπόριο βασισμένο σε σταθερούς κανόνες, είπε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και σημείωσε ότι η χθεσινή συμφωνία προβλέπει εφαρμογή δασμών της τάξεως του 15% στις ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ, με κάποιους αστερίσκους. Με βάση αυτή τη θέση αρχής, η ελληνική κυβέρνηση θα ήθελε ένα χαμηλότερο ποσοστό δασμών, ιδανικά μηδενικό, για το σύνολο των διατλαντικών εμπορικών ροών.
«Από την άλλη, το ποσοστό δασμών που ανακοινώθηκε είναι χαμηλότερο από αυτό που ήταν προγραμματισμένο να εφαρμοστεί την 1η Αυγούστου. Η κυβέρνηση παρακολουθεί με προσοχή τις σχετικές διαβουλεύσεις και στο βαθμό που θα επιτρέψει το πλαίσιο της συμφωνίας, θα εξεταστούν δυνατότητες που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην καλύτερη αντιμετώπιση ζητημάτων που αφορούν προϊόντα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για τη χώρα μας», είπε ο κ. Πιερρακάκης και σημείωσε ότι η κυβέρνηση θα επιμείνει ότι αν θέλουμε μια πραγματικά ισχυρή ανταγωνιστική ευρωπαϊκή οικονομία, οφείλουμε να γκρεμίσουμε τα τελευταία αόρατα τείχη που εμποδίζουν την ελεύθερη διακίνηση αγαθών και υπηρεσιών στο εσωτερικό της ΕΕ, να αφαιρεθούν τα εμπόδια κυρίως ανάμεσα στις ευρωπαϊκές οικονομίες.
«Φυσικά και εμείς, ως χώρα, θα πρέπει να μπορέσουμε να απευθυνθούμε συστηματικά σε ολοένα και περισσότερες αγορές, όπως είναι η Ινδία αλλά και οι αγορές της Μ.Ανατολής, για τις εξαγωγές μας».
Σ. Λαβρόφ: «Μια τέτοια εξέλιξη θα οδηγήσει στην περαιτέρω αποβιομηχανοποίηση της Ευρώπης».
«Μια τέτοια προσέγγιση θα οδηγήσει στην περαιτέρω αποβιομηχανοποίηση της Ευρώπης, σε στροφή των επενδύσεων από την Ευρώπη προς τις ΗΠΑ και σίγουρα θα είναι πολύ σκληρό πλήγμα», σχολίασε ο Σεργκέι Λαβρόφ στη διάρκεια φόρουμ, κοντά στη Μόσχα.
Ο Λαβρόφ δήλωσε ότι είναι «ξεκάθαρο» πως οι αμερικανοί ενεργειακοί πόροι θα είναι «σημαντικά πιο ακριβοί από τους ρωσικούς». Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμφωνία αυτή θα έχει αρνητικές συνέπειες στις «τιμές της ενέργειας» καθώς και στη γεωργία και τη βιομηχανία στην Ευρώπη.
