Την απόφασή της να διεκδικήσει στις αυτοδιοικητικές εκλογές του φθινοπώρου του 2026 μια νέα πενταετή θητεία στο αξίωμα του πρώτου δημότη της πόλης Γκρατς ανακοίνωσε η κατά γενική παραδοχή ιδιαίτερα επιτυχημένη 64χρονη Ελκε Καρ.
Τον Νοέμβριο του 2021 η Καρ έγινε η πρώτη γυναίκα, και μάλιστα κομμουνίστρια, δήμαρχος στη μακραίωνη ιστορία του Γκρατς, της δεύτερης σε πληθυσμό (μετά την πρωτεύουσα Βιέννη) πόλης της Αυστρίας. Από το Πολυτεχνείο και το Πανεπιστήμιο του Γκρατς αποφοίτησαν στις μεταπολεμικές δεκαετίες χιλιάδες Ελληνες επιστήμονες.
Με ένα πρωτοφανές ποσοστό 29% η Ελκε Καρ ως υποψήφια του Κομμουνιστικού Κόμματος Αυστρίας (ΚΚΑ) είχε ανατρέψει τον επί 18 χρόνια δήμαρχο Ζίγκφριντ Ναγκλ από το δεξιό Λαϊκό Κόμμα. Μια πρωτοφανής νίκη που χαρακτηρίστηκε, όχι μόνο στην Αυστρία αλλά και στο εξωτερικό, «πολιτικός σεισμός».
«Για τον άνθρωπο»
Ο Ναγκλ είχε ξεκινήσει αμέτρητα έργα κατασκευής ακινήτων, ωστόσο μεγάλο μέρος των νέων διαμερισμάτων θεωρούνταν πως έφερνε υπερβολικά οφέλη στους επενδυτές παρά στους ενοικιαστές, ώστε οι πολιτικοί αντίπαλοί του να τον αποκαλούν «ο Ζίγκφριντ του μπετόν».
Από την άλλη, η Καρ είναι γνωστή για το εδώ και δεκαετίες πρώτιστο μέλημά της, την «πολιτική για τον άνθρωπο», και για τους πολύχρονους αγώνες της για την προάσπιση και την προώθηση των φτηνών δημοτικών κατοικιών. Η κομμουνίστρια πολιτικός, η οποία δραστηριοποιείται στην τοπική πολιτική επί τρεις δεκαετίες, θεωρείται προσγειωμένη, άριστη γνώστρια των αυτοδιοικητικών πραγμάτων και αξιόπιστη.
«Είναι σημαντικό να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή σε αυτούς που απλώς περνούν πιο δύσκολα – ανεξάρτητα από το αν εργάζονται ή ψάχνουν για δουλειά, αν είναι μεγαλύτεροι ή νεότεροι σε ηλικία. Κανένας δεν επιτρέπεται να αποκλειστεί και υπερασπίζομαι απόλυτα μια κοσμοθεωρία και μια κοινωνία που ενώνει και δεν διχάζει», ήταν τότε οι πρώτες δηλώσεις της νέας δημάρχου του Γκρατς.
Κατά την τωρινή ανακοίνωση της νέας υποψηφιότητάς της, η Ελκε Καρ τόνιζε ως κίνητρά της: «Επί δεκαετίες έχω τη βαθιά πεποίθηση ότι το Κ.Κ. Αυστρίας (KPÖ) είναι απαραίτητο ως κόμμα. Οτι ο λαός της πόλης μας, του Γκρατς, το χρειάζεται επειδή είμαστε ένα ανθρώπινο κόμμα.
»Επειδή στεκόμαστε στο πλευρό των εργαζομένων και υποστηρίζουμε την κοινωνική δικαιοσύνη και έχουμε πετύχει πολλά μαζί σε αυτόν τον συνασπισμό (με τους Πράσινους). Αυτή η ανθρώπινη πολιτική, ειδικά σε δύσκολες στιγμές όπως αυτές που βιώνουν πολλοί άνθρωποι αυτή τη στιγμή, χρειάζεται ένα ισχυρό Κ.Κ. και αυτός είναι επίσης ένας λόγος για τον οποίο θέλω να θέσω ξανά υποψηφιότητα».
Η στέγαση
Η γεννημένη στις 2 Νοεμβρίου 1961 στο Γκρατς, Ελκε Καρ -η οποία έχει τιμηθεί από τη δεξαμενή σκέψης «Ιδρυμα Δημάρχων Πόλεων» (City Mayors Foundation), με έδρα το Λονδίνο, με το βραβείο Δήμαρχος της Χρονιάς 2023-, παρέμεινε πιστή στη βασική της ατζέντα για στέγαση, κοινωνικές υποθέσεις και μεταφορές, καθώς και στο πολιτικό της στιλ: «Πιστεύω ότι αυτό που κάνει τη διαφορά σε έναν πολιτικό είναι να μην ενεργεί εκτός θέματος και δεν θα εγκαταλείψω αυτό το πολιτικό στιλ στο μέλλον, όποιος και αν είναι ο ρόλος μου», όπως η ίδια δηλώνει.
Το Kομμουνιστικό Κόμμα Αυστρίας αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του δημοτικού συμβουλίου του Γκρατς εδώ και δεκαετίες και αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το κόμμα εστίασε πολύ νωρίς σε ένα μείζον ζήτημα που έχει πλέον γίνει πολύ επίκαιρο για όλα σχεδόν τα τμήματα του πληθυσμού, δηλαδή στην πολιτική των ενοικίων και της στέγασης γενικότερα.
Από το 1992 το ΚΚΑ λειτουργεί στο Γκρατς τον λεγόμενο «αριθμό τηλεφώνου έκτακτης ανάγκης ενοικιαστών» για ερωτήσεις σχετικά με τις αυξήσεις ενοικίων, τους λογαριασμούς, τα κοινόχρηστα, τις αγωγές καταγγελίας και έξωσης.
Πολιτικοί αναλυτές βλέπουν αυτόν τον συνδυασμό ως εξήγηση για την εκλογική επιτυχία των κομμουνιστών, τονίζοντας πως το ΚΚΑ είναι εδώ και δεκαετίες αξιόπιστο στο θέμα της κοινωνικής πολιτικής στο Γκρατς.
Και αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν επίσης πολλοί άνθρωποι της μεσαίας τάξης που ανακοίνωναν, πριν από τις τελευταίες εκλογές, ότι θα ψήφιζαν το ΚΚΑ, όπως και δήλωναν ύστερα από αυτές ότι είχαν ψηφίσει το κόμμα αυτό και την υποψήφιά του, τη συμπαθή ακόμη και σε πολιτικούς αντιπάλους της, σημερινή δήμαρχο της πόλης, την Ελκε Καρ.
Υψηλά ποσοστά
Για ένα «Φαινόμενο Γκρατς» γινόταν λόγος ήδη από τις δημοτικές εκλογές του 2017, καθώς τότε παγιωνόταν η ανάδειξη του Κ.Κ. Αυστρίας σε δεύτερη πολιτική δύναμη στην πόλη, με μια εκ νέου βελτίωση του ποσοστού του σε πάνω από 20%.
Το «Φαινόμενο Γκρατς» συνδέεται με το γεγονός πως σε αυτή την πόλη της Αυστρίας -μιας χώρας στην οποία επικρατεί πάντα έντονα ένας ακραίος αντικομμουνισμός- εδώ και πολλά χρόνια το Κ.Κ. καταγράφει εκλογικές επιτυχίες πολύ δυσανάλογες με την εκλογική του δύναμη σε παναυστριακό επίπεδο και σε εθνικές εκλογές, όπου η δύναμή του περιορίζεται στο 1-2%.
Η πρώτη εντυπωσιακή επιτυχία του αυστριακού Κ.Κ. είχε σημειωθεί στις δημοτικές εκλογές στο Γκρατς το 2003, όταν είχε συγκεντρώσει το πρωτοφανές τότε ποσοστό 20,9% με υποψήφιο τον Ερνεστ Κάλτενεγκερ, ο οποίος κατόπιν αναδείχτηκε δημοτικός σύμβουλος αρμόδιος για θέματα κατοικίας και ως σήμερα αποκαλείται από τους κατοίκους της πόλης «ο άγγελος των φτωχών».
