Πρόταση μομφής κατά της Φον Ντερ Λάιεν από Ρουμάνο ακροδεξιό

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν αντιμετωπίζει πρόταση μομφής που σχετίζεται, μεταξύ άλλων, με την υπόθεση των μηνυμάτων μεταξύ της ίδιας και του διευθύνοντος συμβούλου της Pfizer, Άλμπερτ Μπουρλά – υπόθεση γνωστή και ως «Pfizergate».

Ο Ρουμάνος ευρωβουλευτής της ακροδεξιάς ομάδας των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR) Γκεόργκε Πιπερέα δήλωσε στους Financial Times ότι υπέβαλε την πρόταση την Πέμπτη, με πάνω από 72 υπογραφές. «Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που στοχεύει στην ενίσχυση της διαφάνειας και στη διασφάλιση μιας αυθεντικής δημοκρατικής διαδικασίας», δήλωσε, κατηγορώντας την Επιτροπή για αδιαφάνεια, έπειτα από την απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ για το Pfizergate.

Σύμφωνα με το γραφείο του Πιπερέα, 32 μέλη της πολιτικής ομάδας των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR), έχουν υποστηρίξει το αίτημα. Αποστάσεις έχει λάβει, πάντως, από την πρόταση η ιταλική ομάδα του ECR, η οποία πρόσκειται στο κυβερνών κόμμα της Τζόρτζα Μελόνι. Οι υπόλοιπες υπογραφές προήλθαν από τις ακροδεξιές ομάδες Πατριώτες για την Ευρώπη (6), Ευρώπη των κυρίαρχων εθνών (26) και από ανεξάρτητους ευρωβουλευτές.

«Θα υπάρξει ψηφοφορία κατά της πρότασης: Είμαι σίγουρος γι’ αυτό, διότι η πλειοψηφία εξακολουθεί να είναι εκεί με την Φον Ντερ Λάιεν. Και ακόμη και αν σε αυτή την πλειοψηφία υπάρχει μεγάλη δυσαρέσκεια κατά της Φον Ντερ Λάιεν, προς το παρόν δεν θα την αναγκάσουν να παραιτηθεί», δήλωσε ο Πιπερέα.

Το πολιτικό κόστος πάντως δεν είναι αμελητέο, και ίσως η κ. Λάιεν αναγκαστεί να αναζητήσει ευρύτερες συμμαχίες τόσο προς τα αριστερά όσο και προς τα δεξιά, για να διατηρήσει τη στήριξη.

Παρότι οι προτάσεις μομφής στην ΕΕ είναι σπάνιες –μόλις τέσσερις έχουν κατατεθεί από το 1999, καμία επιτυχώς– η παρούσα πρόκληση επισημαίνει το αυξανόμενο πολιτικό ρήγμα γύρω από την πρόεδρο της Επιτροπής, και τις κρίσιμες ισορροπίες που θα κρίνουν την πολιτική της επιβίωση.

Ο Ρουμάνος ευρωβουλευτής ελπίζει ότι η πρωτοβουλία θα μπορούσε να «ανοίξει το κουτί της Πανδώρας», ενθαρρύνοντας περαιτέρω προτάσεις μομφής τους επόμενους μήνες. «Είναι σημαντικό να έχουμε αυτή τη δημοκρατική διαδικασία, προκειμένου να εξαναγκάσουμε αυτού του είδους τη συζήτηση. Ακόμη και αν η πρότασή μου δεν πετύχει, πιθανόν να υπάρξουν άλλες στο μέλλον που θα είναι επιτυχείς», δήλωσε.

Οι υπογραφές των ευρωβουλευτών ελέγχθηκαν και επικυρώθηκαν από τις υπηρεσίες του Κοινοβουλίου. Η Πρόεδρος της Ευρωβουλής Ρομπέρτα Μέτσολα το ανακοίνωσε στη Διάσκεψη των Προέδρων και ζήτησε από τους επικεφαλής των ομάδων να ενημερώσουν τα μέλη των ομάδων τους. Σύμφωνα με το άρθρο 131 του Κανονισμού, η συζήτηση θα διεξχθεί τη Δευτέρα και η ψηφοφορία την άλλη Πέμπτη. Ας σημειωθεί ότι οποιοσδήποτε υπογράφων ευρωβουλευτής μπορεί να αποσύρει την υποστήριξή του στην πρόταση ανά πάσα στιγμή. Και εάν δεν συνεχίσει να επιτυγχάνεται πλέον το όριο του ενός δεκάτου, η διαδικασία διακόπτεται.

Η πρόταση μομφής στηρίζεται σε τρεις κύριες κατηγορίες:

• Η πρώτη αφορά τα γραπτά μηνύματα που ανταλλάχθηκαν μεταξύ της Προέδρου της Επιτροπής και του Μπουρλά κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για το εμβόλιο COVID-19. «Το Δικαστήριο της ΕΕ στο Λουξεμβούργο δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα έπρεπε να αποκαλύψει αυτά τα SMS […] Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέρριψε το αίτημα. Πρόκειται για τη διάκριση των εξουσιών σε μια δημοκρατία: αν δεν μπορείς να αποδεχθείς μια απόφαση της δικαιοσύνης, αυτό σημαίνει ότι παραβιάζεις το κράτος δικαίου», υποστήριξε ο Πιπερέα.
• Η δεύτερη κατηγορία αφορά σε κακή χρήση των κονδυλίων μετά τον COVID.
• Η τρίτη, σε μια υποτιθέμενη προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να προωθήσει τις πράσινες πολιτικές της χρηματοδοτώντας ΜΚΟ για να ασκήσουν πιέσεις σε ευρωβουλευτές, τις οποίες η Επιτροπή αρνήθηκε.

Ευρύτερα πάντως, η Φον Ντερ Λάιεν δέχεται κριτική από ευρωβουλευτές όλων των πολιτικών αποχρώσεων για τον τρόπο που αντιμετωπίζει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με αρκετούς να την κατηγορούν ότι συχνά το παρακάμπτει υπέρ των κυβερνήσεων των κρατών-μελών.

Η ένταση αυξήθηκε περαιτέρω όταν η Επιτροπή ανακοίνωσε την πρόθεσή της να αποσύρει νομοθεσία κατά του λεγόμενου greenwashing –δηλαδή των παραπλανητικών περιβαλλοντικών ισχυρισμών από εταιρίες– προκαλώντας αντιδράσεις και από προοδευτικούς κύκλους. Η απόσυρση ανακοινώθηκε λίγες ημέρες πριν την προγραμματισμένη συμφωνία μεταξύ Κοινοβουλίου και Συμβουλίου, για το θέμα. Σε απάντηση, οι Σοσιαλιστές και οι Φιλελεύθεροι της ομάδας Renew απέστειλαν κοινή επιστολή στην κ.  Μετσόλα, καλώντας την να φέρει το θέμα ενώπιον της Φον Ντερ Λάιεν και των ηγετών των κρατών-μελών στη σύνοδο κορυφής.

Τουλάχιστον τα δύο τρίτα των ψήφων που αντιπροσωπεύουν την πλειοψηφία όλων των ευρωβουλευτών θα πρέπει να στηρίξουν την πρόταση μομφής για να εγκριθεί. Η συγκεκριμένη πρόταση μομφής έχει πολύ λίγες πιθανότητες να εγκριθεί, όπως παραδέχτηκε ακόμη και ο ίδιος ο ευρωβουλευτής που την υπέβαλε.