Πιέσεις στην Ελλάδα για το προσφυγικό

Μίνι σύνοδος κορυφής, μίνι προετοιμασία και μίνι αποτελέσματα για ένα θέμα, το προσφυγικό, που ουσιαστικά βρισκόμαστε ακόμη στην αρχή αλλά τώρα αρχίζουν να το νιώθουν για τα καλά πολλοί από τους ηγέτες κρατών-μελών, ιδίως του Βορρά, που είχαν επαναπαυθεί μέχρι τώρα στη συμφωνία του Δουβλίνου, η οποία μετέφερε όλες τις ευθύνες στις χώρες του Νότου…

Ολα μίνι, λοιπόν, στη χθεσινή σύνοδο, που συνήλθε με πρωτοβουλία του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος, ανταποκρινόμενος στο πιεστικό αίτημα της καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ, κάλεσε τους ηγέτες 10 κρατών-μελών και τριών τρίτων χωρών (Αλβανία, ΠΓΔΜ, Σερβία) για να συζητήσουν το προσφυγικό που κάθε ημέρα καθίσταται ανεξέλεγκτο και λαμβάνει τεράστιες ανθρωπιστικές και φυσικά πολιτικές διαστάσεις.

Το κριτήριο των προσκλήσεων ήταν η έκθεση των 13 αυτών χωρών στο προσφυγικό ως χωρών εισόδου ή τελικού προορισμού. Μεγάλοι απόντες, χωρίς να δοθούν εξηγήσεις, ήταν ο Ιταλός πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι και ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ.

Η πιο χτυπητή απουσία, όμως, ήταν της Τουρκίας, όπως άλλωστε παρατήρησε εισερχόμενος στο κτίριο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας. «Ολοι γνωρίζουν ότι στην άλλη άκρη της λεγόμενης οδού των Βαλκανίων υπάρχει μια είσοδος, αν δεν καταφέρουμε να συμφωνήσουμε με τη χώρα εισόδου, φοβάμαι ότι θα είναι δύσκολη η εξεύρεση λύσης», δήλωσε ο πρωθυπουργός.

Προέκυψαν και μίνι υποσχέσεις υπό τη μορφή «δεσμεύσεων», οι οποίες, όμως, δεν είναι σίγουρο ότι θα τηρηθούν. Βέβαια, υπάρχει ο «χωροφύλακας Γερμανία», ο οποίος υπόσχεται με το φτυάρι οικονομικές ενισχύσεις ως οικονομικός δερβέναγας στην Ε.Ε., αλλά ποιος μπορεί να εμπιστευθεί τις χώρες των Βαλκανίων που δεν έχουν ακόμη επουλώσει τις πληγές τους, μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας; Ή τον ξενόφοβο και εθνικιστή πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Ορμπάν;

Ο καθένας, λοιπόν, προσπάθησε να επιρρίψει την ευθύνη στους άλλους. Είναι ενδεικτικό ότι όλοι σχεδόν οι ηγέτες των βαλκανικών χωρών στις δηλώσεις τους φρόντισαν να πετάξουν σπόντες κατά της Ελλάδας, ζητώντας τον έλεγχο των ελληνικών συνόρων τόσο στην είσοδο από την Τουρκία όσο και στην έξοδο προς τις άλλες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.

Ζήτησε δεσμεύσεις

Ο Ζ.Κ. Γιούνκερ ζήτησε να δεσμευθούν οι ηγέτες των παραπάνω κρατών ότι δεν θα κατευθύνει η μία χώρα στην άλλη τους πρόσφυγες. Η θέση του είναι ότι πρέπει να καταγράφονται στη χώρα εισόδου στα ειδικά κέντρα ταυτοποίησης. Στη συνέχεια, όσοι δεν δικαιούνται άσυλο θα επαναπροωθούνται στις χώρες προέλευσης, ενώ εκείνοι που τους δίνεται καθεστώς πρόσφυγα θα διαμοιράζονται στα κράτη-μέλη.

Πώς, όμως, όταν τα κράτη-μέλη δεν έχουν συμφωνήσει επί της πρότασης της Επιτροπής για κατανομή έστω 160.000 προσφύγων με υποχρεωτική ποσόστωση, με αποτέλεσμα να επιστρέψει ακμαιότατη όσο ποτέ η συμφωνία του Δουβλίνου;

Και προτιμούν την εθελοντική βάση, όπως πριν, η οποία δεν έχει αποφέρει κανένα αποτέλεσμα; Ο Λουξεμβούργιος έδωσε έμφαση στην ενίσχυση των ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε. με την παρουσία της Frontex στα βόρεια χερσαία σύνορα της Ελλάδας, ώστε να μην μπορούν οι πρόσφυγες να παίρνουν τον διάδρομο των Δυτικών Βαλκανίων με προορισμό τον Βορρά και ιδίως τη Γερμανία και τη Σουηδία…

Και αναφέρθηκε στην ανάγκη αναβάθμισης της κοινής επιχείρησης Poseidon στην Ελλάδα, της παρουσίας της Frontex, ιδιαίτερα στο Αιγαίο, και τη στήριξη από τη Frontex της καταγραφής και της λήψης δακτυλικών αποτυπωμάτων των προσφύγων στην Ελλάδα. Ζήτησε, ακόμη, την πλήρη εφαρμογή του σχεδίου δράσης Ε.Ε.-Τουρκίας, ιδίως όσον αφορά τη συνεργασία μεταξύ των ακτοφυλακών, τη διαχείριση των συνόρων και την επανεισδοχή.

Το εν λόγω σχέδιο δράσης, όμως, παραμένει μετέωρο, δεδομένου ότι ούτε η Τουρκία έχει πει ακόμη το «ναι», ενώ υπάρχουν ουκ ολίγες επιφυλάξεις από πολλά κράτη-μέλη. Ο Τούρκος μόνιμος αντιπρόσωπος στην Ε.Ε., Σελίμ Γιενέλ, σε συνέντευξή του την Παρασκευή προς το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων ήταν σαφής: Η Αγκυρα δεν συνεργάζεται με την Ε.Ε. εάν δεν ικανοποιηθούν τα 3 βασικά αιτήματά της:

• 1) η χορήγηση 3 δισ. ευρώ ετησίως,
• 2) η κατάργηση της έκδοσης βίζας για τους Τούρκους υπηκόους που ταξιδεύουν στην Ε.Ε.,
• 3) η επιτάχυνση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων…

Η χθεσινή, λοιπόν, μίνι σύνοδος συνήλθε περισσότερο για να ριχθεί στάχτη στη γερμανική κοινή γνώμη και στα εσωτερικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ανγκελα Μέρκελ, δείχνοντας ότι η καγκελάριος δεν μένει αδρανής και θα πετύχει την αναχαίτιση της ροής των προσφύγων προς τη Γερμανία, οι οποίοι θα παραμείνουν εντός των ελληνικών συνόρων, όπως ήδη προέβλεψε το «Spiegel».

Ούτε γάτα ούτε ζημιά. Πρόθυμος να «εξυπηρετήσει» την καγκελάριο, ο Ζ.Κ. Γιούνκερ παραμέρισε τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος ήταν ο κατ’ εξοχήν αρμόδιος για τη σύγκληση της –έστω μίνι– συνόδου κορυφής για το προσφυγικό. Ο Λουξεμβούργιος κάλεσε τον Πολωνό, ο οποίος δεν έκρυψε φυσικά τη δυσφορία του και άφησε να διαρρεύσει αμέσως μέσω του στενού του περιβάλλοντος στους δημοσιογράφους, την τελευταία στιγμή…

Μάλιστα, κυκλοφόρησε στις Βρυξέλλες ότι η Α. Μέρκελ ζήτησε από τον Ζ.Κ. Γιούνκερ να συγκαλέσει τη μίνι σύνοδο διότι ο Πολωνός δεν ήταν τόσο «θερμός» να ανταποκριθεί στο αίτημά της… Εδώ και ημέρες έχει διοχετευθεί στον Τύπο ότι ο Ντόναλντ Τουσκ έχει πέσει στη δυσμένεια του Βερολίνου… Πώς αλλάζουν οι καιροί… Ο Ντόναλντ Τουσκ έγινε πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου με την υποστήριξη της Γερμανίας, ως «άνθρωπος» της Α. Μέρκελ…