Τριήμερο πένθος και διεθνής καταδίκη των επιθέσεων στην Τουρκία

Εθνικό πένθος κήρυξε -για τρεις ημέρες- ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου για τις βομβιστικές επιθέσεις στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό της Άγκυρας.  

Ο Τούρκος πρωθυπουργός -που ακύρωσε την προεκλογική εκστρατεία του για τις επόμενες τρεις ημέρες και συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση με τους επικεφαλής της αστυνομίας και των υπηρεσιών πληροφοριών- υποστήριξε ότι τις επιθέσεις διέπραξαν δύο βομβιστές αυτοκτονίας και είχαν ως στόχο την ενότητα, τη δημοκρατία και τη σταθερότητα της Τουρκίας.

«Να είστε σίγουροι ότι από όποια πλευρά κι αν έγινε η επίθεση αυτή, όποια οργάνωση κι αν την υποστηρίζει, όποιοι μυστικοί παράγοντες κρύβονται από πίσω και παρέχουν υποστήριξη όλοι θα τεθούν ενώπιον της Δικαιοσύνης και θα τιμωρηθούν όπως τους αξίζει», είπε. Απευθύνοντας ακόμη μια φορά προς τους πολιτικούς αρχηγούς ζήτησε  να τηρήσουν μια κοινή στάση κατά της τρομοκρατίας και πρόσθεσε ότι σχεδιάζει να συναντηθεί ξανά με τους προέδρους του CHP και του MHP.

Μάλιστα, ο Τούρκος πρωθυπουργός ονομάτισε τέσσερις φορείς/οργανώσεις ως πιθανούς υπόπτους: το Ισλαμικό Κράτος, το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK), καθώς και δύο αριστερά κόμματα, το Επαναστατικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (DHKP-C) και το Μαρξιστικό-Λενινιστικό Κομμουνιστικό (MLKP).

Παράλληλα, άσκησε σκληρή κριτική στον Συμπρόεδρο του HDP Σελαχατίν Ντεμίρτας για τις σχετικές δηλώσεις του (σ.σ.: δείτε παρακάτω, προς το τέλος του άρθρου): «Ενώ εδώ και 3 μήνες, δεκάδες στρατιώτες και μέλη των δυνάμεων ασφαλείας μας πέφτουν υπέρ πατρίδος από επιθέσεις του PKK, στο ζήτημα των δραστών της σημερινής επίθεσης να δείχνεις ως υπεύθυνη την κυβέρνηση δεν ταιριάζει σε ένα πρόεδρο κόμματος που εκπροσωπείται στη Βουλή. Αυτό είναι ξεκάθαρη προβοκάτσια. Παρακαλώ από εδώ όλους τους πολίτες μας να μην παρασυρθούν σ΄ αυτή την προβοκάτσια. (..) Με αυτές τις τόσο ανεύθυνες δηλώσεις κάνει λάθος εάν νομίζει ότι θα παρεμποδίσει τα μέτρα δημόσιας τάξης που λαμβάνουμε και θα τον αγώνα εναντίον της τρομοκρατίας. 

«Στην Κωνσταντινούπολη συνελήφθη σήμερα ένας βομβιστής αυτοκτονίας που συνδέεται με το DHKP – C, άλλος βομβιστής αυτοκτονίας στην Άγκυρα συνελήφθη ενώ ετοιμαζόταν για επίθεση σε μέλη του Δικαστικού Σώματος. Όλα αυτά μας δείχνουν ότι η Τουρκία βρίσκεται στο στόχαστρο μιας οργανωμένης τρομοκρατικής επίθεσης. Επιδιώκεται να δημιουργηθεί απειλή στν σταθερότητα της Τουρκίας, στη Δημοκρατία της χώρας μας», υποστήριξε.  

Μέχρι στιγμής, πάντως, κανείς δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για την επίθεση.

Όπως ανέφερε -αργά το βράδυ του Σαββάτου- το γραφείο του Τούρκου πρωθυπουργού, τουλάχιστον 95 άνθρωποι σκοτώθηκαν, ενώ 246 άνθρωποι τραυματίστηκαν, οι 48 εκ των οποίων παραμένουν σε μονάδες εντατικής θεραπείας. Νωρίτερα, το κουρδικό κόμμα Δημοκρατίας των Λαών (HDP) είχε ανακοινώσει ότι ο αριθμός των νεκρών έχει ανέλθει στους 97. Ο απολογισμός των θυμάτων είναι ακόμη προσωρινός και μπορεί να αυξηθεί κι άλλο.

Τέσσερις γενικοί εισαγγελείς και 16 εισαγγελείς έχουν ξεκινήσει έρευνα για την υπόθεση. Μεταξύ των νεκρών είναι και ο πρόεδρος του HDP Σμύρνης Τσαβίτ Ουγούρ, καθώς και το μέλος του διοικητικού συμβουλίου του HDP του Καρσίγιακα, Αϊσε Ντενίζ.

Μετά τις επιθέσεις, πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις διαμαρτυρίας σε πολλές πόλεις της χώρας. Επεισόδια σημειώθηκαν μεταξύ της αστυνομίας και ομάδας διαμαρτυρομένων στην πόλη Μπάτμαν. Τέσσερα άτομα συνελήφθησαν, μεταξύ των οποίων και βουλευτές του HDP, ενώ υπήρξε και καθιστική διαμαρτυρία στην πλατεία του Γαλατάσαραϊ στην Κωνσταντινούπολη.

Πιο συγκεκριμένα, τουλάχιστον 10.000 διαδηλωτές κατέκλυσαν τους δρόμους της Κωνσταντινούπολης καταγγέλλοντας την ευθύνη που φέρει η κυβέρνηση της Τουρκίας στη διπλή βομβιστική επίθεση. Κρατώντας ένα μεγάλο πανό όπου αναγραφόταν το σύνθημα «γνωρίζουμε τους δολοφόνους», οι διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα κατά του ισλαμοσυντηρητικού προέδρου της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και του κυβερνώντος κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP).

«Ερντογάν, δολοφόνε» ή «η ειρήνη θα επικρατήσει» ήταν κάποια από τα συνθήματα στα χείλη των συμμετεχόντων που πλημμύρισαν την λεωφόρο Ιστικλάλ. Ισχυρές δυνάμεις της αστυνομίας είχαν πλαισιώσει την πορεία, που πραγματοποιήθηκε χωρίς να σημειωθούν επεισόδια.

Παρόμοιες συγκεντρώσεις πραγματοποιήθηκαν το απόγευμα, κυρίως στο Ντιγιάρμπακιρ, στη νοτιοανατολική Τουρκία όπου ξέσπασαν επεισόδια μεταξύ των διαδηλωτών και της αστυνομίας, με τις δυνάμεις επιβολής της τάξης να κάνουν χρήση δακρυγόνων. Κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας πραγματοποιήθηκαν στη Σμύρνη (δυτικά), το Μπατμάν, την Ούρφα και το Βαν (νοτιοανατολικά).

Διεθνής καταδίκη 

Σύμφωνα με τις τουρκικές ιστοσελίδες, συλλυπητήρια μηνύματα προς τον Τούρκο πρόεδρο Ερντογάν φέρεται να έχουν στείλει μεταξύ άλλων ο Ρώσος πρόεδρος, Πούτιν, ο Γάλλος πρόεδρος Ολάντ καθώς και ο Αζέρος Πρόεδρος Αλίεβ, ενώ το μακελειό καταδίκασαν οι υπουργοί Εξωτερικών της Μ. Βρετανίας, του Πακιστάν και της Αλβανίας, καθώς και οι πρεσβευτές ΗΠΑ και Βρετανίας στην Άγκυρα.

Η αμερικανική κυβέρνηση καταδίκασε με τον πλέον σθεναρό τρόπο τη «φρικτή τρομοκρατική» επίθεση στην Τουρκία, καταγγέλλοντας τη «διαστροφή» των δραστών. «Το γεγονός ότι αυτή η επίθεση διαπράχθηκε πριν από μια συγκέντρωση για την ειρήνη υπογραμμίζει τη διαστροφή εκείνων που είναι υπεύθυνοι και υπενθυμίζει την ανάγκη να αντιμετωπίσουμε τις κοινές προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας στην περιοχή» δήλωσε ο Νεντ Πράις, εκπρόσωπος τύπου του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας (NSC).

Ο Λευκός Οίκος απέστειλε επίσης τα συλλυπητήριά του στις οικογένειες των θυμάτων: «Οι ΗΠΑ θα παραμείνουν στο πλευρό της τουρκικής κυβέρνησης και του τουρκικού λαού καθώς μαζί αντιμετωπίζουμε τη μάστιγα της τρομοκρατίας. Οι φρικτές αυτές επιθέσεις, αντί να αποθαρρύνουν τις προσπάθειές μας, το μόνο που θα κάνουν είναι να ενισχύσουν την αποφασιστικότητά μας».

Η καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ δήλωσε πως οι βομβιστικές επιθέσεις συνιστούν μια επίθεση κατά «των πολιτικών δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και της ειρήνης».

Σε μήνυμα προς τον πρωθυπουργό της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου, η κ. Μέρκελ επισήμανε πως «εφόσον επιβεβαιωθούν οι ενδείξεις περί τρομοκρατικών χτυπημάτων, πρόκειται για να μία ιδιαιτέρα άνανδρη ενέργεια, που στόχευε να πλήξει άμεσα τα πολιτικά δικαιώματα, τη δημοκρατία και την ειρήνη». 

Η επικεφαλής της γερμανικής κυβέρνησης εξέφρασε την πεποίθησή της ότι «η τουρκική κυβέρνηση και το σύνολο της τουρκικής κοινωνίας» θα απαντήσουν με αποφασιστικό και δημοκρατικό τρόπο στην τρομοκρατία. 

«Προφανώς οι δράστες ήθελαν να προκαλέσουν ένα κλίμα τρόμου και εκφοβισμού πριν από τις εκλογές, όπως επίσης να υποδαυλίσουν το μίσος και την αταξία» είπε νωρίτερα ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάιερ.

Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, είχε  τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο της Τουρκίας κ. Ταγίπ Ερντογάν, κατά τη διάρκεια της οποίας εξέφρασε τον αποτροπιασμό του για την πολύνεκρη τρομοκρατική επίθεση στην Άγκυρα εναντίον αθώων θυμάτων. Παρακάλεσε δε τον Τούρκο πρόεδρο να διαβιβάσει την βαθιά θλίψη και τα συλλυπητήρια του ελληνικού λαού στις οικογένειες των θυμάτων. Τόνισε επίσης ότι παρά την όποια διαφορά μεταξύ των δύο Χωρών, ουδέν τις χωρίζει στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας, από όπου και αν αυτή εκπορεύεται.

Από την πλευρά του, τα βαθιά συλλυπητήρια του στις οικογένειες των θυμάτων στην Τουρκία, εξέφρασε ο Έλληνας πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ τηλεφωνική επικοινωνία είχε και ο Ελληνας υπ. Εξωτερικών με τον Τούρκο ομόλογο του.

Σκηνές χάους, συγκλονιστικές μαρτυρίες 

Σύμφωνα με τις ενδείξεις, δύο βομβιστές αυτοκτονίας ανατινάχτηκαν εν μέσω φιλοκούρδων και αριστερών διαδηλωτών που είχαν συγκεντρωθεί έξω από τον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό της Άγκυρας για να πραγματοποιήσουν μια πορεία υπέρ της ειρήνης, τρεις εβδομάδες πριν από τις βουλευτικές εκλογές. 

Πτώματα καλυμμένα με σημαίες και λάβαρα, μεταξύ των οποίων και εκείνα του φιλοκουρδικού, αντιπολιτευόμενου Κόμματος της Δημοκρατίας των Λαών (HDP) κείτονταν στον δρόμο, στην αιματηρότερη επίθεση αυτού του είδους που έχει σημειωθεί σε τουρκικό έδαφος.

Άνθρωποι που κατέβηκαν στον σταθμό για να διαδηλώσουν προσπαθούσαν να δώσουν τις πρώτες βοήθειες στους τραυματίες ενώ εκατοντάδες άλλοι έστεκαν αποσβολωμένοι γύρω τους.

Οι νεκροί κείτονταν σε δύο κύκλους, σε απόσταση 20 μέτρων ο ένας από τον άλλο, προφανώς στα σημεία όπου έγιναν οι εκρήξεις.

«Όπως και άλλες τρομοκρατικές επιθέσεις, αυτή στον σιδηροδρομικό σταθμό της Άγκυρας έχει ως στόχο την ενότητά μας, την αδελφοσύνη μας και το μέλλον μας», τόνισε σε ανακοίνωσή του ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ζητώντας από τον τουρκικό λαό να δείξει αλληλεγγύη και αποφασιστικότητα.

Οι αυτόπτες μάρτυρες είπαν ότι οι δύο εκρήξεις σημειώθηκαν μέσα σε διάστημα μερικών δευτερολέπτων, λίγα λεπτά μετά τις 10 το πρωί, ενώ εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώνονταν στο σημείο για να διαδηλώσουν διαμαρτυρόμενοι για τις συγκρούσεις μεταξύ των τουρκικών δυνάμεων ασφαλείας και των Κούρδων ανταρτών στα νοτιοανατολικά της χώρας.

«Άκουσα πρώτα μια μεγάλη έκρηξη και προσπάθησα να καλυφθώ καθώς έσπασαν τα τζάμια στα παράθυρα. Αμέσως μετά ακολούθησε και δεύτερη έκρηξη» είπε ο 37χρονος Σερντάρ, πωλητής εφημερίδων, που εκείνη την ώρα εργαζόταν στον σταθμό, «ακούστηκαν κραυγές και κλάματα και έμεινα για λίγο κρυμμένος κάτω από τις εφημερίδες. Μύριζε καμμένη σάρκα».

Στις εικόνες που μεταδόθηκαν από το τηλεοπτικό κανάλι CNN Turk διακρίνονται νεαροί άνδρες και γυναίκες που κρατιούνται από τα χέρια και χορεύουν μέχρι που πίσω τους, στο σημείο όπου είναι συγκεντρωμένοι άνθρωποι που κρατούν σημαίες του HDP και αριστερών οργανώσεων, φαίνεται μια μεγάλη έκρηξη.

Ο υπουργός Εσωτερικών Σελαμί Αλτινόκ, μιλώντας στους δημοσιογράφους στην ίδια συνέντευξη με τον Μουεζίνογλου, κατήγγειλε μια «ρομοκρατική επίθεση εναντίον του κράτους, της δημοκρατίας και του λαού» και τόνισε ότι οι αρχές διεξάγουν έρευνα για να εντοπίσουν τους δράστες. 

Ο Αλτινόκ διέψευσε ότι οι δυνάμεις της τάξης επέδειξαν αμέλεια στην άσκηση των καθηκόντων τους.

Το 2003, σε ταυτόχρονες επιθέσεις σε δύο συναγωγές, στην έδρα της τράπεζας HSBC στην Κωνσταντινούπολη και στο βρετανικό προξενείο είχαν σκοτωθεί συνολικά 62 άνθρωποι. Οι αρχές απέδιδαν τις επιθέσεις εκείνες στην Αλ Κάιντα.

Η σημερινή επίθεση ήρθε σε μια στιγμή όπου πολλοί ανέμεναν ότι οι Κούρδοι αντάρτες του PKK θα ανακοίνωναν μια μονομερή κατάπαυση του πυρός, αποκαθιστώντας την εκεχειρία που είχε καταρρεύσει τον Ιούλιο.

Μερικές ώρες μετά το μακελειό, το PKK έδωσε εντολή στα μέλη του να διακόψουν τη δράση τους στην Τουρκία, εκτός και αν δεχτούν επίθεση.

Μέσω του πρακτορείου Firat ανακοίνωσε ότι θα αποφύγει ενέργειες που θα μπορούσαν να εμποδίσουν τη διεξαγωγή «δίκαιων εκλογών» την 1η Νοεμβρίου.

«Είμαστε αντιμέτωποι με μια τεράστια σφαγή, μια βάρβαρη επίθεση», δήλωσε ο ηγέτης του HDP Σελαχατίν Ντεμιρτάς, παραλληλίζοντας τη σημερινή επίθεση με εκείνες που είχαν σημειωθεί την παραμονή των εκλογών του Ιουνίου στην πόλη Ντιγιάρμπακιρ και τον Ιούλιο στην πόλη Σουρούτς, κοντά στα σύνορα με τη Συρία.

Στη δεύτερη επίθεση, που αποδίδεται στο Ισλαμικό Κράτος, σκοτώθηκαν 33 νέοι, κυρίως φιλοκούρδοι ακτιβιστές.

Ένα οργισμένο πλήθος υποδέχτηκε με αποδοκιμασίες και εκτόξευσε μπουκάλια με νερό στην αυτοκινητοπομπή που μετέφερε τους υπουργούς Υγείας και Εσωτερικών στο σημείο της έκρηξης.

Τα οχήματα που μετέφεραν τους υπουργούς απομακρύνθηκαν γρήγορα από την περιοχή. Μικρές ομάδες ακτιβιστών, που παρέμεναν στο σημείο, φώναζαν συνθήματα όπως «Δολοφόνε Ερντογάν» και «Το AKP (σ.σ. το κόμμα του Τούρκου προέδρου) θα λογοδοτήσει».