Οικονομία, Μέση Ανατολή και Ε.Ε. – Τουρκία στη σύνοδο κορυφής των Βρυξελλών

Οι ηγέτες της Ε.Ε. συναντιούνται σήμερα και αύριο για μια σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες, η οποία αρχικά προοριζόταν να επικεντρωθεί στην οικονομία, αλλά και με δύο πολέμους να ανταγωνίζονται για την προσοχή τους.

Ωστόσο, η επίθεση του Ιράν κατά του Ισραήλ και η πιθανή περαιτέρω ανάφλεξη στην ευρύτερη περιοχή δε θα μπορούσε να μείνει εκτός ατζέντας των 27. Στο δείπνο σήμερα, θα συζητηθούν τρία βασικά θέματα της εξωτερικής πολιτικής: η Μέση Ανατολή, ο Λίβανος, αλλά και οι ευρωτουρκικές σχέσεις.

Οι ηγέτες της Ε.Ε. θα ζητήσουν ψυχραιμία από όλες τις πλευρές και μέγιστη αυτοσυγκράτηση, κοιτάζοντας προς το Ισραήλ κυρίως, αλλά θα δεσμευτούν σε νέες κυρώσεις για το Ιράν.

Το πιο πρόσφατο προσχέδιο συμπερασμάτων, που εστάλη από την ομάδα του Σαρλ Μισέλ σε διπλωμάτες χθες το βράδυ και έχει στα χέρια της η efsyn.gr, καλεί «όλα τα μέρη» να επιδείξουν «ύψιστη αυτοσυγκράτηση» και κάνει έκκληση για σταθερότητα στον Λίβανο.

«Η Ε.Ε. είναι έτοιμη να συνεργαστεί με όλους τους εταίρους για να αποφευχθεί η περαιτέρω κλιμάκωση των εντάσεων στην περιοχή, ιδίως στον Λίβανο. Υπενθυμίζει την ισχυρή υποστήριξή της προς τη χώρα και τον λιβανέζικο λαό και αναγνωρίζει τις δύσκολες συνθήκες που βιώνει στο εσωτερικό της και ως αποτέλεσμα των περιφερειακών εντάσεων», θα αναφέρεται στο κείμενο συμπερασμάτων.

Σύμφωνα με το τελευταίο προσχέδιο επίσης, ηγέτες της Ε.Ε. υπόσχονται περισσότερες κυρώσεις κατά της παραγωγής μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων από το Ιράν — αλλά οι κυρώσεις είναι σε μεγάλο βαθμό συμβολικές, αφού το Ιράν έχει «στην πλάτη του» ήδη τριών ειδών κυρώσεις: για τα πυρηνικά, την κατάσταση της χώρας μετά τη δολοφονία της Μαχσά Αμινί και για τα drones στη Ρωσία. Αλλά αυτό που συνέβη το Σάββατο δεν εμπίπτει σε καμία από αυτές τις κατηγορίες κυρώσεων.

«Η Ε.Ε. είναι έτοιμη να λάβει περαιτέρω περιοριστικά μέτρα κατά του Ιράν, ιδίως σε σχέση με μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (UAV) και πυραύλους», σημειώνεται στο κείμενο των συμπερασμάτων που υπάρχει αυτή τη στιγμή στο τραπέζι.

Οι ΗΠΑ πιστεύουν ότι το Ισραήλ σχεδιάζει ένα «στενό και περιορισμένο χτύπημα» εντός του Ιράν, ανέφεραν πηγές στο CNN. «Δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι θα μας προειδοποιήσουν και ξέρουν ότι όταν μας προειδοποιήσουν, είναι πιθανό να καταγράψουμε ξανά την αντίρρησή μας σε ό,τι πρόκειται να κάνουν», δήλωσε αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης. «Οποιαδήποτε επιπλέον κίνηση ανοίγει τώρα μια σειρά από άλλες δυνατότητες, μερικές από τις οποίες είναι αρκετά τρομακτικές», είπαν.

Εν μέσω της κλιμάκωσης μεταξύ του Ιράν και του Ισραήλ, πάντως, οι ηγέτες της Ε.Ε. θα υπενθυμίσουν ότι εκατομμύρια άνθρωποι στη Γάζα εξακολουθούν να υποφέρουν, πολλοί από αυτούς κοντά στoν λιμό. Θα ζητήσουν ξανά «άμεση κατάπαυση του πυρός» και «ανεμπόδιστη ανθρωπιστική βοήθεια σε ευρεία κλίμακα για τους Παλαιστίνιους που έχουν ανάγκη».

Χθες, μετά την τηλεδιάσκεψη των Ευρωπαίων ΥΠΕΞ, ο Ζοζέπ Μπορέλ τόνισε με νόημα «μην ξεχνάτε τη Γάζα». Αλλά όπως παραδέχθηκαν αξιωματούχοι και διπλωμάτες, με την Ε.Ε. διχασμένη στη Μέση Ανατολή, ο αποφασιστικός παράγοντας θα είναι η Ουάσιγκτον, ο κύριος εγγυητής της ασφάλειας του Ισραήλ.

Σχετικά με την Τουρκία, το κείμενο των συμπερασμάτων είναι «ανοιχτό» για προσαρμογή στη συζήτηση των ηγετών απόψε. στο δείπνο της Συνόδου. Μέχρι στιγμής, το κείμενο που βρίσκεται στο τραπέζι είναι θετικό για τις ελληνικές θέσεις.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα αναφέρει ότι διεξήγαγε στρατηγική συζήτηση για τις σχέσεις Ε.Ε. – Τουρκίας, λαμβάνοντας υπόψη την κοινή ανακοίνωση του Ύπατου Εκπροσώπου και της Επιτροπής σχετικά με την κατάσταση των πολιτικών, οικονομικών και εμπορικών σχέσεων των δύο μερών.

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει στρατηγικό συμφέρον για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο και για την ανάπτυξη μιας συνεργατικής και αμοιβαία επωφελούς σχέσης με την Τουρκία», αναφέρεται στο προσχέδιο.

«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητά να προχωρήσουν οι εργασίες σχετικά με την κοινή ανακοίνωση, σύμφωνα με τα προηγούμενα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και με σταδιακό, αναλογικό και αναστρέψιμο τρόπο, με την επιφύλαξη πρόσθετης καθοδήγησης από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όπως απαιτείται».

Ειδική αναφορά υπάρχει για το Κυπριακό, σε σχέση πάντα με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, αλλά και το ευρωπαϊκό κεκτημένο.

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποδίδει μεγάλη σημασία στην επανέναρξη και την πρόοδο των συνομιλιών για τη διευθέτηση του Κυπριακού, γεγονός που μπορεί επίσης να ενισχύσει τη συνεργασία Ε.Ε. – Τουρκίας. Υπενθυμίζοντας τα προηγούμενα συμπεράσματά του, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο παραμένει πλήρως προσηλωμένο σε μια συνολική διευθέτηση του Κυπριακού, εντός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και σύμφωνα με τις αρχές στις οποίες βασίζεται η Ένωση και το κεκτημένο. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει τον διορισμό της María Angela Holguín Cuéllar ως Προσωπικής Απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την Κύπρο», σημειώνεται στο κείμενο.

Και καταλήγει: «Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στην υποστήριξη όλων των σταδίων της διαδικασίας υπό την ηγεσία του ΟΗΕ, με όλα τα κατάλληλα μέσα που διαθέτει».

Η Σύνοδος Κορυφής θα ξεκινήσει γύρω στις οκτώ το βράδυ ώρα Ελλάδας, μετά τη δεξίωση που θα παραχωρήσει ο Βασιλιάς του Βελγίου Φίλιππος στους 27 ηγέτες και τους προέδρους της Ε.Ε. Τα θέματα εξωτερικής πολιτικής θα συζητηθούν στο δείπνο.

Αύριο, θα πραγματοποιηθεί η κουβέντα για την ανταγωνιστικότητα της Ε.Ε., με τον Ενρίκο Λέτα να παρουσιάζει στους ηγέτες την έκθεσή του για την αναμόρφωση της ενιαίας αγοράς. Το έγγραφο 147 σελίδων θα διευρύνει την ατζέντα της συζήτησης. Αναμένονται διαφωνίες για επιδοτήσεις και κοινό δανεισμό.