Ξεχωριστό έγκλημα η γυναικοκτονία στην Κροατία, ο όρος εντάχθηκε στη νομοθεσία

Ένα πολύ σημαντικό βήμα προς τα εμπρός έκανε η Κροατία, η Βουλή της οποίας ενέκρινε την εγγραφή της γυναικοκτονίας στη νομοθεσία ως ξεχωριστού εγκλήματος. Η Κροατία είναι η τρίτη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση που δίνει νομικό καθεστώς στις δολοφονίες γυναικών που συνδέονται με το φύλο τους.

Η γυναικοκτονία έχει περάσει ως ξεχωριστό έγκλημα στη νομοθεσία της Μάλτας και της Κύπρου.

Όταν παρουσιάστηκε το νομοσχέδιο στην κροατική Βουλή, τον Φεβρουάριο, ο πρωθυπουργός της συντηρητικής κυβέρνησης της χώρας, επισήμανε ότι «με αυτές τις αλλαγές προστατεύουμε το δικαίωμα, την ασφάλεια και την αξιοπρέπεια των γυναικών και στέλνουμε το μήνυμα πως η βία σε βάρος των γυναικών είναι απαράδεκτη».

Αφορμή για την ψήφιση του νόμου ήταν η δολοφονία τον Σεπτέμβριο του 2023 της Μιχαέλα Μπέρακ, 20χρονης φοιτήτριας Νομικής. Τη σκότωσε αστυνομικός με τον οποίο είχε μια σύντομη σχέση. Ο θάνατός της προκάλεσε έντονη συζήτηση για τα κενά ενός συστήματος που έχει επιφορτιστεί να προστατεύει τα θύματα, στη νομοθεσία. Πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα διεκδικώντας δικαιοσύνη για τη Μιχαέλα, αλλά και την εγγραφή της γυναικοκτονίας στον νόμο ως ξεχωριστού εγκλήματος.

Σύμφωνα με τον νόμο που εγκρίθηκε, οι δράστες γυναικοκτονιών βρίσκονται αντιμέτωποι με ποινές κάθειρξης από 10 έως 40 έτη, την πιο βαριά ποινή στην κροατική νομοθεσία. Οι αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα υπερψηφίστηκαν από 77 βουλευτές να ψηφίζουν υπέρ, ενώ 60 καταψήφισαν.

Η Κροατία, σύμφωνα με στοιχεία ΜΚΟ που ασχολούνται με το θέμα της γυναικοκτονίας είναι η τρίτη χώρα της ΕΕ όσον αφορά το ποσοστό δολοφονιών γυναικών από συντρόφους, συζύγους ή μέλη της οικογένειάς τους. Συνολικά στην Ευρώπη, το 2022, 2.300 γυναίκες σκοτώθηκαν από σύντροφό τους ή από μέλη της οικογένειάς τους, ενώ στην Κροατία των 3,8 εκατομμυρίων κατοίκων, δολοφονήθηκαν 13 γυναίκες το 2022 (οι 12 από ένα συγγενικό τους πρόσωπο), και εννέα το 2023.

Τι συμβαίνει στην Ελλάδα

Το αίτημα για ένταξη της γυναικοκτονίας στα εγκλήματα είναι πολύ μεγάλο και στην Ελλάδα, με την κυβέρνηση που έχει προχωρήσει πολύ πρόσφατα σε αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα να αρνείται να τη συμπεριλάβει με το επιχείρημα ότι έχουν αυστηροποιηθεί οι ποινές για τη δολοφονία γενικά. Προφανώς επιλέγοντας να μην αναγνωρίσει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου εγκλήματος, που αφορούν το φύλο και τις στρεβλές σχέσεις εξουσίας που έχει διαμορφώσει η κοινωνία γύρω από τις γυναίκες και τις θηλυκότητες.

Η Ελλάδα, την περίοδο της πανδημίας είχε την υψηλότερη αύξηση στις γυναικοκτονίες το 2021 με αύξηση 187,5%, καθώς από 8 περιστατικά το 2020 καταγράφηκαν 23 το 2021. Βασικά κίνητρα ήταν η επιθυμία διακοπής σχέσης από την πλευρά της γυναίκας, η απόρριψη και η ζήλια. Το 2022 καταγράφηκαν 25 περιστατικά, ενώ το 2023 καταγράφηκαν 6 γυναικοκτονίες.