Η πολυδιαφημισμένη σύνοδος κορυφής για την Αφρική πραγματοποιήθηκε χθες στη Ρώμη, με τη συμμετοχή της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, της προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα, είκοσι τεσσάρων αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της αφρικανικής ηπείρου και, φυσικά, της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι.
Η επικεφαλής της κυβέρνησης της Ρώμης ανακοίνωσε ότι η χώρα της θα διαθέσει για μια ισότιμη και αποδοτική συνεργασία 5,5 δισεκατομμύρια ευρώ με στόχο την «αμοιβαία, επωφελή συνεργασία με την Αφρική». Η αναφορά, κυρίως, είναι στους τομείς της ενέργειας, της επαγγελματικής κατάρτισης αλλά και στο κρισιμότατο θέμα της μετανάστευσης.
Σε ό,τι αφορά ακριβώς το μεταναστευτικό, η Μελόνι αναφέρθηκε και πάλι στο «δικαίωμα των ανθρώπων να μη μεταναστεύουν» και «να μην κόβουν τις ρίζες τους με την ελπίδα να στήσουν μια ζωή στην Ευρώπη, η οποία είναι όλο και δυσκολότερο να γίνει πραγματικότητα».
Το θέμα, όμως, είναι ότι ο κατάλογος «καλών προθέσεων» της Ιταλίδας πρωθυπουργού και ο «ιστορικός χαρακτήρας» της χθεσινής συνάντησης αμφισβητήθηκαν έντονα από μεγάλο μέρος του Τύπου, αλλά και από τους απευθείας ενδιαφερόμενους. O πρόεδρος της Επιτροπής της Αφρικανικής Ενωσης, Μούσα Φάκι Μαχμάτ, είπε ξεκάθαρα ότι «θα ήταν καλό να είχε ζητηθεί η γνώμη τους σχετικά με το όλο αυτό σχέδιο» και πρόσθεσε ότι «δεν χρειάζονται λόγια, αλλά έργα», διότι «έχει συσσωρευτεί σειρά υποσχέσεων που δεν τηρήθηκαν».
Πολλοί σχολιαστές, δε, εξέφρασαν σοβαρό σκεπτικισμό. Υπενθύμισαν τη συνομιλία της Μελόνι με τους δύο Ρώσους κωμικούς ηθοποιούς, Βόβαν και Λέξους, πριν από τέσσερις μήνες. Μια φάρσα στην οποία η Ιταλίδα πολιτικός νόμιζε ότι μιλούσε με τον Μούσα Φάκι Μαχμάτ. Από μέρος των αποσπασμάτων του διαλόγου, που αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο, φάνηκε ξεκάθαρα ότι κύριο μέλημα της επικεφαλής της δεξιάς συμμαχίας που κυβερνά την Ιταλία ήταν να μειώσει την επιρροή της Γαλλίας στην αφρικανική ήπειρο, αυξάνοντας την παρουσία και την επιχειρηματική ισχύ της χώρας της. Ο κύριος επιχειρηματικός κολοσσός που βρίσκεται πίσω από την όλη αυτή προσπάθεια για «νέα, ισότιμη συνεργασία με την Αφρική» είναι ο Ιταλικός Οργανισμός Υδρογονανθράκων Eni, τον οποίο πολλοί αποκαλούν «ανεπίσημο υπουργείο Εσωτερικών της Ρώμης», με ιστορική παρουσία στη Λιβύη, δραστηριοποίηση στην ανατολική Μεσόγειο, αλλά και στο Ιράκ.
Η αντιπολίτευση, την ίδια ώρα, κατηγορεί τη Μελόνι ότι μεγάλο μέρος από τα 5,5 δισεκατομμύρια ευρώ που υποσχέθηκε χθες στην πραγματικότητα δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν, διότι πάνω από το 50% προέρχεται από το Κοινωνικό Ταμείο της Ιταλίας για το Κλίμα, στόχος του οποίου είναι να ευνοηθεί η οικολογική μετάβαση της χώρας, όπως ορίζει η Ευρωπαϊκή Ενωση.
Υπάρχει, τέλος, και ένα ουσιαστικό «πρόβλημα» με το μεταναστευτικό: η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι λέει ότι θέλει να σεβαστεί την αυτονομία των αφρικανικών χωρών. Την ίδια ώρα, όμως, σύμφωνα με ό,τι διέρρευσε πρόσφατα, φέρεται να θέλει να υπογράψει συμφωνία με την Τουρκία, με στόχο τη συγκράτηση των μεταναστευτικών κυμάτων από τη Λιβύη προς τη Λαμπεντούζα, την Καλαβρία και τη Σικελία.
