Μπορέλ: Να διασφαλιστεί η εφαρμογή του ψηφίσματος του ΟΗΕ

Τρεις ώρες κράτησε η χθεσινή, έκτακτη, τηλεδιάσκεψη των υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Μέση Ανατολή.

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ε.Ε., ενημέρωσε τους υπουργούς για τις επαφές του στο Ισραήλ, την Παλαιστίνη, το Μπαχρέιν, το Κατάρ και την Ιορδανία. Όπως σημείωσε ο Ζοζέπ Μπορέλ μετά την τηλεδιάσκεψη, υπάρχουν δύο βασικά σημεία από την επίσκεψή του στην περιοχή: «αίσθηση απόλυτα επείγουσας ανάγκης, ιδιαίτερα λόγω της δραματικής ανθρωπιστικής κρίσης στη Γάζα και κοινή επιθυμία να εργαστούμε για μια διαρκή ειρήνη στην περιοχή».

Επίσης, επεσήμανε ότι θεμελιώδες πολιτικό συμπέρασμα μετά την αποστολή του στην περιοχή, το οποίο το μοιράστηκε με τους υπουργούς Εξωτερικών της Ε.Ε., αποτελεί ότι «η καλύτερη εγγύηση για την ασφάλεια του Ισραήλ είναι η δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους».

«Θα ζητήσω από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης να υποβάλει έγγραφο επιλογών σχετικά με το μέλλον της Γάζας, το οποίο θα ήθελα να συζητήσω με τους Υπουργούς. Το επόμενο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων τον Δεκέμβριο θα μας επιτρέψει να κάνουμε ξανά απολογισμό και να επικεντρωθούμε ιδιαίτερα στη σταθεροποίηση της Γάζας και στην αναζωογόνηση της λύσης των δύο κρατών».

Επιπροσθέτως, ο Μπορέλ τόνισε ότι η ανθρωπιστική κατάσταση του άμαχου πληθυσμού είναι δραματική καθώς και ότι το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που ζητεί άμεσες ανθρωπιστικές παύσεις είναι ένα μεγάλο βήμα προς τα εμπρός, αλλά πρέπει να διασφαλιστεί η ταχεία εφαρμογή του. Υπογράμμισε ταυτόχρονα ότι «υπάρχει επίσης επείγουσα ανάγκη απελευθέρωσης των ομήρων».

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος εξέφρασε την ανησυχία του «για τη ραγδαία επιδείνωση της κατάστασης στη Δυτική Όχθη και ο κίνδυνος περαιτέρω κλιμάκωσης εκεί – παρά τις προσπάθειες της Παλαιστινιακής Αρχής να αποκλιμακώσει την κατάσταση». Σημείωσε ότι, υπό το πρίσμα της αυξημένης βίας εξτρεμιστών και εποίκων κατά των Παλαιστινίων, υπάρχει πραγματικός κίνδυνος να κλιμακωθεί η κατάσταση.

Από την πλευρά των γειτονικών χωρών, ανέφερε, είναι έντονη η επιθυμία να αποφευχθεί η κλιμάκωση της σύγκρουσης, προσθέτοντας ότι οι αναφορές για πειρατεία πλοίου από τους Χούθι είναι ακόμη ένα ανησυχητικό μήνυμα για τον κίνδυνο της περιφερειακής κλιμάκωσης. Τέλος, συμπλήρωσε ότι η διπλωματία παραμένει ο καλύτερος τρόπος για να αποφευχθεί η ανεξέλεγκτη κλιμάκωση και παρά τις τεράστιες προκλήσεις, «πρέπει να προωθήσουμε τους προβληματισμούς μας για τη σταθεροποίηση της Γάζας και του μελλοντικού παλαιστινιακού κράτους».

Για την ανθρωπιστική βοήθεια στους Παλαιστινίους

Ο αγώνας της Ε.Ε. για τη βοήθεια προς τους Παλαιστίνιους -από τους οποίους το μπλοκ είναι ο μεγαλύτερος χορηγός- πηγαίνει σήμερα στον δεύτερο γύρο. Μεγάλος αριθμός Επιτρόπων εκφράζει σοβαρές ανησυχίες για το σχέδιο του αρχηγού της Γειτονίας και Διεύρυνσης Olivér Várhelyi να επιβάλει πρόσθετους όρους σε αυτή τη βοήθεια.

Οι 27 Επίτροποι της Ένωσης πρόκειται να συζητήσουν το αμφιλεγόμενο και άκρως πολιτικό ζήτημα στη σημερινή τους εβδομαδιαία συνεδρίαση του Κολλεγίου. Πριν από τη συνάντηση, οι ομάδες των 11 επιτρόπων αμφισβήτησαν το σχέδιο του Βαρχέλι.

Ο Επίτροπος Βαρχέλι είχε προκαλέσει μεγάλη διαμάχη όταν ανακοίνωσε το πάγωμα της βοήθειας στα παλαιστινιακά εδάφη μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου, και αμέσως αντικρούστηκε από τον Μπορέλ και, αργότερα, από την Πρόεδρο της Επιτροπής Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν.

Αντί για πάγωμα, ο Βαρχέλι ξέφυγε με μια «επανεξέταση» της βοήθειας της ΕΕ – με σκοπό να ελέγξει ότι δεν πήγαιναν χρήματα στη Χαμάς. Αυτή η εσωτερική ανασκόπηση διαπίστωσε ότι δεν διοχετεύονταν χρήματα άμεσα ή έμμεσα στη Χαμάς, είπαν δύο αξιωματούχοι της Επιτροπής και όπως ανέφεραν αρχικά οι FT. Στη συνέχεια, ο Βαρχέλι σχεδίαζε να συμπεριλάβει πρόσθετους όρους και εξωτερικούς ελέγχους για τη βοήθεια, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης των πληρωμών της ΕΕ σε Παλαιστίνιους που εκφράζουν υποστήριξη στη Χαμάς ή εκφράζουν αντισημιτικές απόψεις.

Ωστόσο, οι ομάδες των 11 επιτρόπων αμφισβήτησαν τους πρόσθετους όρους πριν από τη σημερινή συνάντηση. Εκείνοι που εγείρουν ανησυχίες περιλαμβάνουν τα γραφεία του Μπορέλ, της Επιτρόπου Οικονομικών Υπηρεσιών Mairead McGuinness, του Επιτρόπου Προϋπολογισμού Johannes Hahn και της Επιτρόπου Διεθνών Συνεργασιών Jutta Urpilainen.

Πώς, ρώτησαν ορισμένοι από αυτούς τους αξιωματούχους της Επιτροπής, μπορεί η Ένωση να δικαιολογήσει την επιβολή πρόσθετων εμποδίων εάν η επανεξέταση δε διαπίστωσε προβλήματα με τη βοήθεια στην αρχή; Ένας άλλος αξιωματούχος προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε μελλοντική αναπτυξιακή βοήθεια θα καταστεί σχεδόν αδύνατη υπό τους προτεινόμενους πρόσθετους όρους και υποστήριξε ότι το αντικείμενο του ελέγχου δεν ήταν να επιβληθούν πρόσθετοι όροι στη μελλοντική χρηματοδότηση, αλλά να επανεξεταστούν οι τρέχουσες ροές χρημάτων.

Ο αγώνας βρίσκεται στο επίκεντρο των αδιευκρίνιστων ερωτημάτων σχετικά με την ανθρωπιστική βοήθεια. Πρέπει να χορηγηθεί για να διατηρηθεί το status quo και να ανακουφιστεί η άμεση ταλαιπωρία; Ή θα πρέπει η βοήθεια της Ε.Ε. να συνοδεύεται από περισσότερες δέσμες, για να ενθαρρύνει την αλλαγή;

Υπό τη…«γεωπολιτική» Επιτροπή της Φον Ντερ Λάιεν, η τάση είναι σαφώς προς πιο πολιτικοποιημένη εξωτερική βοήθεια -σχεδιασμένη για την υπεράσπιση των συμφερόντων της Ε.Ε. Αλλά σε αυτή την περίπτωση, θα έπρεπε η Ένωση να επιβάλει επίσης αυστηρότερους όρους στη χρηματοδότηση της ΕΕ προς το Ισραήλ;

Οι χώρες της Ε.Ε. συζήτησαν τη Δευτέρα μια άλλη πρόταση από τον Βαρχέλι, η οποία θα έβλεπε 18 εκατομμύρια ευρώ για στήριξη στο Ισραήλ.

Τα χρήματα αποτελούν μέρος του σχεδίου δράσης της Επιτροπής για την περιφερειακή νότια γειτονία, με στόχο την ενίσχυση των διμερών σχέσεων ΕΕ-Ισραήλ «σε μια ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης της περιφερειακής σταθερότητας για την υποστήριξη των Συμφωνιών του Αβραάμ, ιδίως υπό το φως της Χαμάς επίθεση». Η Ε.Ε. έχει ένα ευρύ σύνολο στόχων που ορίζονται στο σχέδιο, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης του αντισημιτισμού και της υποστήριξης της διαδικασίας εξομάλυνσης μεταξύ του Ισραήλ και ορισμένων αραβικών χωρών.

Μεγάλη ομάδα χωρών της Ε.Ε. ζήτησε συζήτηση για την απόφαση, σύμφωνα με Ευρωπαίο διπλωμάτη, η οποία θα γίνει σήμερα στην ομάδα εργασίας NDICI, η οποία επικεντρώνεται στην πολιτική γειτονίας.

Εν τω μεταξύ, ο αρχηγός της Χαμάς είπε στο Reuters ότι η ομάδα πλησιάζει σε «συμφωνία εκεχειρίας» με το Ισραήλ. Τη Δευτέρα, ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι η συμφωνία για την απελευθέρωση των ομήρων που κρατούσε η Χαμάς και η παύση των μαχών ήταν «πιο κοντά τώρα από ό,τι ήμασταν πριν».