Ρώμη
Η συμφωνία της Ιταλίας με την Αλβανία, η οποία προβλέπει τη δημιουργία δύο κλειστών κέντρων για παράτυπους μετανάστες, δημιούργησε ήδη σειρά αντιδράσεων. Το πρωτόκολλο συνεργασίας προβλέπει δύο κλειστές δομές στη βόρεια Αλβανία, για ταυτοποίηση των μεταναστών και υποβολή αιτήσεων ασύλου.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι μιλώντας στους δημοσιογράφους τόνισε ότι η παραμονή των «απελπισμένων της θάλασσας» στα κέντρα αυτά δεν θα πρέπει να ξεπερνά τον έναν μήνα και η χωρητικότητά τους θα είναι τριών χιλιάδων ανθρώπων. Στο εσωτερικό των κέντρων θα ισχύει ο ιταλικός νόμος, αλλά με τη φύλαξη θα ασχοληθούν οι Αλβανοί.
Ο Ράμα, μετά τη συνάντησή του με τη Μελόνι -την οποία αποκαλεί «αδελφή της Αλβανίας»-, ήταν περίπου ενθουσιασμένος. Τόνισε ότι η χώρα του μπορεί να μοιάζει «ναΐφ», αλλά συνηθίζει να βοηθά όποιον έχει ανάγκη. Στην προκειμένη περίπτωση, εννοούσε την Ιταλία, όχι τους μετανάστες.
H ιταλική Κεντροαριστερά, όμως, είναι κάθετα αντίθετη: το Δημοκρατικό Κόμμα, με ερώτησή του στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπογραμμίζει ότι «η συμφωνία της Ιταλίας με την Αλβανία είναι λανθασμένη και δεν λύνει κανένα πρόβλημα». Οι Δημοκρατικοί αναφέρουν ότι το πρωτόκολλο αυτό «μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα, με ειδικότερη αναφορά στους ευρωπαϊκούς και διεθνείς κανόνες, οι οποίοι ορίζουν ότι πρέπει να επιλέγεται το πλησιέστερο ασφαλές λιμάνι και διασφαλίζουν το δικαίωμα στη διεθνή προστασία και τον σεβασμό των ατομικών ελευθεριών».
Η κεντροαριστερή αντιπολίτευση κατηγορεί τη Μελόνι ότι «θέλει να αναθέσει σε τρίτους τη διαχείριση του μεταναστευτικού», λόγω του ότι «δεν κατάφερε να πετύχει ουσιαστικά αποτελέσματα στο θέμα της μεταρρύθμισης του Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου».
Ο Ιταλός υπουργός Εσωτερικών, Ματέο Πιαντεντόζι, προσπάθησε να καθησυχάσει τις Βρυξέλλες, υπογραμμίζοντας ότι «στα δύο νέα κέντρα, οι παράτυποι μετανάστες θα κρατούνται προσωρινά, βάσει δικαστικής απόφασης, μόνο για το διάστημα που απαιτείται για να διεκπεραιώνονται με ταχείς ρυθμούς οι διαδικασίες που αφορούν την ταυτοποίηση και διαχείριση των αιτήσεων ασύλου πολιτών που προέρχονται από ασφαλείς χώρες».
Kαι η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όμως, αναμένει από την Ιταλία περισσότερα στοιχεία σχετικά με την όλη αυτή πρωτοβουλία. «Είμαστε σε επαφή με τις ιταλικές αρχές, ζητήσαμε περισσότερες λεπτομέρειες για τη συμφωνία με την Αλβανία», δήλωσε η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ανίτα Χίπερ.
Διότι μέχρι αυτή τη στιγμή, το μόνο παρόμοιο προηγούμενο είναι εκείνο της Μεγάλης Βρετανίας, η οποία δημιούργησε κλειστά κέντρα στη Ρουάντα, πάντα για την υποβολή και εξέταση αιτήσεων ασύλου. Αλλά, μιλάμε για χώρα εκτός Ε.Ε. Ισως να μην ήταν τυχαίο τελικά το ταξίδι της Μελόνι στο Λονδίνο την περασμένη εβδομάδα, όπου μαζί με τον Βρετανό πρωθυπουργό Ρίσι Σούνακ συμμετείχε στη διάσκεψη για την ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης. Σε μια «δύσκολη» για την πρόεδρο των Αδελφών της Ιταλίας ευρωπαϊκή πραγματικότητα, η Μεγάλη Βρετανία και η Αλβανία -μαζί με χώρες όπως η Ουγγαρία- αποτελούν τα λιγοστά «φιλικά» σημεία αναφοράς της.
Η ίδια η κυβέρνηση της Ρώμης, πάντως, έχει παραδεχτεί ότι θα χρειαστεί μια νέα σειρά συμφωνιών για να καθοριστούν σημαντικές πρακτικές λεπτομέρειες και να μπορέσουν να λειτουργήσουν οι δύο κλειστές δομές από την ερχόμενη άνοιξη.
Προς το παρόν, το μόνο που γνωρίζουμε είναι ότι θα στηθούν στο λιμάνι του Σέντζιν (απέναντι από το Μπάρι) και στην περιοχή του Γκιαντέρ, σε απόσταση είκοσι χιλιομέτρων από τη θάλασσα, με έξοδα της Ιταλίας. Θα κλείνονται σε αυτά παράτυποι μετανάστες που θα διασώζονται από το ιταλικό Πολεμικό Ναυτικό και την Ακτοφυλακή, αλλά όχι γυναίκες που κυοφορούν, ούτε ανήλικα. Καμία συνεργασία επί του θέματος, τέλος, με τις ΜΚΟ, οι οποίες άλλωστε δεν βλέπουν με καλό μάτι τη συμφωνία.
Μένει να δούμε αν θα εξετάζονται με την πρέπουσα προσοχή οι αιτήσεις για άσυλο, όπως και αν, μέσα στα δύο «αλβανικά κέντρα», θα τυχαίνει σεβασμού η ιταλική και ευρωπαϊκή νομοθεσία. Οι δε (μαζικές;) απελάσεις αποτελούν άλλο ένα βασικό θέμα προς διερεύνηση.
