Ανθρωπιστική παύση ή παύσεις; Ενικός ή πληθυντικός; Ή μήπως διάλειμμα;

Στη… γραμματική φαίνεται ότι έχει χαθεί η ΕΕ, η οποία προσπαθεί να… ψελλίσει τη διακοπή των εχθροπραξιών στον πόλεμο Ισραήλ- Χαμάς -έστω και προσωρινή.

Σε αντίθεση με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ που εδώ και μέρες μιλάει ξεκάθαρα για εκεχειρία, οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών θα επιχειρήσουν σήμερα να συμφωνήσουν στις λέξεις, αλλά και τις πράξεις για τη Μέση Ανατολή.

Στο κείμενο των συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής που βρίσκεται ως σήμερα το πρωί στο τραπέζι μόλις τέσσερις παράγραφοι αφιερώνονται στη Μέση Ανατολή (και 14 στον πόλεμο στην Ουκρανία). «Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει τη βαθύτατη ανησυχία του για την επιδείνωση της ανθρωπιστικής κατάστασης στη Γάζα και καλεί για συνεχή, ταχεία, ασφαλή και απρόσκοπτη ανθρωπιστική πρόσβαση και βοήθεια για να φτάσει σε όσους έχουν ανάγκη μέσω όλων των απαραίτητων μέτρων, συμπεριλαμβανομένης μιας ανθρωπιστικής παύσης», σημειώνεται, ενώ στα προηγούμενα προσχέδια η αναφορά ήταν στον πληθυντικό.

Συνολικά, με πολύ προσεκτικά επιλεγμένες εκφράσεις, οι ηγέτες αναμένεται να επανεπιβεβαιώσουν τη δήλωση της ΕΕ της 15ης Οκτωβρίου 2023, ότι καταδικάζουν με τον πιο έντονο τρόπο τη Χαμάς για τις βάναυσες και αδιάκριτες τρομοκρατικές της επιθέσεις σε ολόκληρο το Ισραήλ.

«Η χρήση αμάχων ως ανθρώπινων ασπίδων από τη Χαμάς είναι μια ιδιαίτερα αξιοθρήνητη θηριωδία. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει έντονα το δικαίωμα του Ισραήλ να αμύνεται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. Επαναλαμβάνει την έκκλησή της προς τη Χαμάς να απελευθερώσει αμέσως όλους τους ομήρους χωρίς καμία προϋπόθεση», θα τονίζουν.

Στο ίδιο πλαίσιο, οι 27 θα εκφράζουν την ανησυχία τους και θα προτείνουν μια ανθρωπιστική παύση. Διπλωμάτες μας εξηγούσαν ότι δεν είναι καν σίγουρο ότι η φράση θα φτάσει ως τα συμπεράσματα, αφού το χάσμα μεταξύ εκείνων που πιστεύουν ότι η ΕΕ πρέπει να προτείνει εκεχειρία και όσων θεωρούν ότι η εκεχειρία αφαιρεί από το Ισραήλ το δικαίωμα στην αυτοάμυνα είναι τεράστιο. Η πλειοψηφία των χωρών θα συζητούσε για ένα «ανθρωπιστικό διάλειμμα» ή «παύση», διότι «οι λέξεις δεν είναι τόσο δραματικές όσο η εκεχειρία, ακόμα και ανθρωπιστική».

Μια τέτοια παύση θα μπορούσε να επιτρέψει την είσοδο της ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα, για την οποία οι περισσότερες χώρες συμφωνούν ότι θα πρέπει να είναι τρόφιμα, φάρμακα, νερό και καύσιμα.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα καταδικάσει επίσης «με τον πιο έντονο τρόπο» κάθε βία και εχθροπραξίες κατά αμάχων και θα υπογραμμίζει την επιθυμία της ΕΕ να συνεργαστεί στενά με τους εταίρους στην περιοχή για να προστατεύσει τους αμάχους, να υποστηρίξει όσους προσπαθούν να φτάσουν στην ασφάλεια ή να παράσχουν βοήθεια και να διευκολύνει την πρόσβαση σε τροφή, νερό, ιατρική περίθαλψη, καύσιμα και καταφύγιο.

Επίσης, θα υπενθυμίζει την ανάγκη να αποφευχθεί η περιφερειακή κλιμάκωση και να υπάρξει συνεργασία με τους εταίρους από την άποψη αυτή, συμπεριλαμβανομένης της Παλαιστινιακής Αρχής και θα δηλώνει έτοιμη να συμβάλει στην αναβίωση μιας πολιτικής διαδικασίας στη βάση της λύσης των δύο κρατών, μεταξύ άλλων μέσω της προσπάθειας για την Ημέρα της Ειρήνης, και χαιρετίζει διπλωματικές πρωτοβουλίες όπως μια περιεκτική Σύνοδος Κορυφής για την Ειρήνη που ξεκίνησε από την Αίγυπτο.

Και άλλα θέματα στην ατζέντα

Το μεταναστευτικό είναι ένα ακόμα θέμα στην ατζέντα της Συνόδου Κορυφής. Με μια μακροσκελέστατη επιστολή, η Πρόεδρος της Κομισιόν ενημέρωσε τους ηγέτες για τις εξελίξεις. Η Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν καταγράφει τις φετινές αυξήσεις των παράτυπων αφίξεων, αναφέροντας τον τετραπλασιασμό των αφίξεων στα ελληνικά νησιά, καθώς και ισχυρές πιέσεις στην Κύπρο.

Τα τρία σημεία στα οποία εστιάζει στην παρούσα φάση αφορούν στην περαιτέρω ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων και στην πρόληψη των παράτυπων αναχωρήσεων από τις τρίτες χώρες, την ενίσχυση των συνεργασιών με τρίτες χώρες και την αύξηση των επιστροφών, καθώς και την αύξηση των χρημάτων για τη μετανάστευση, προκειμένου να επιτευχθεί η ένταξή των νόμιμων μεταναστών ως εργατικό δυναμικό στην ΕΕ.

Με ενδιαφέρον αναμένεται η στάση που θα κρατήσει αυτή τη φορά ο Ούγγρος Πρωθυπουργός Βικτόρ Ορμπάν, ο οποίος στην προηγούμενη Σύνοδο, στη Γρανάδα, είχε μιλήσει για “νομικό βιασμό της Ουγγαρίας” για το μεταναστευτικό. Πλέον, δε θα έχει τον «συναίτερό» του Πολωνό Πρωθυπουργό στο πλευρό του και η θέση του είναι αποδυναμωμένη. Μένει να δούμε αν ο νεοεκλεγείς πρώην Σοσιαλιστής Σλοβάκος Φίτσο θα αναλάβει να συμπληρώσει το κλασικό αντιμεταναστευτικό ντουέτο.

Μεγάλη συζήτηση και μάχη αναμένεται για την αναθεώρηση του πολυετούς δημοσιονομικού προϋπολογισμού της ΕΕ. Είναι σημαντικό θέμα γιατί θα αυξήσει την εισφορά που πρέπει να καταβάλουν τα κράτη-μέλη, κάτι στο οποίο αντιτίθενται οι «τσιγκούνηδες του Βορρά».

Η Ελλάδα αναμένεται να δώσει μεγάλη μάχη, προκειμένου να αυξηθούν τα ποσά στο Ταμείο Αλληλεγγύης, τα χρήματα δηλαδή για την αντιμετώπιση των ακραίων καιρικών φαινομένων.