Τα ρωσικά διαμάντια… δεν είναι παντοτινά

Μήνυμα συμπαράστασης στο Κίεβο και προειδοποίηση στη Μόσχα ότι η Κομισιόν δεν βάζει την εισβολή σε δεύτερη μοίρα στέλνουν οι Βρυξέλλες, που αναζητούν «έξυπνους» τρόπους να θέσουν εκτός αγορών τους ρωσικούς πολύτιμους λίθους χωρίς να πληγούν τα δικά τους συμφέροντα

Ενόψει της συνόδου κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών, αλλά και στον απόηχο της ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή, η Κομισιόν θέλει να στείλει ένα μήνυμα στην Ουκρανία, αλλά και στη Ρωσία, ότι αυτός ο πόλεμος δεν μπαίνει σε δεύτερη μοίρα. Για τον λόγο αυτό, ήδη από χθες ξεκίνησαν οι «εμπιστευτικές» συναντήσεις μεταξύ των μόνιμων αντιπροσώπων των κρατών-μελών με την Κομισιόν, προκειμένου να συνταχθεί το 12ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Υστερα από 11 κύκλους κυρώσεων με αμφίβολα πολλές φορές αποτελέσματα, λίγες είναι οι εκκρεμότητες που απομένουν σε σχέση με τα μέτρα που μπορούν να πλήξουν τη ρωσική πολεμική μηχανή και τη χρηματοδότησή της. Ενα όμως από αυτά είναι αναμφίβολα τα διαμάντια. Ηταν τον Μάιο ακόμα που ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είχε υποσχεθεί ότι «τα ρωσικά διαμάντια δεν είναι για πάντα», παραφράζοντας τη γνωστή ταινία του Τζέιμς Μποντ.

Τα ματωμένα διαμάντια των Ρώσων, τα οποία πωλούνται πανάκριβα στις αγορές του Βελγίου και άλλων χωρών της Ε.Ε., ήταν μεν από την αρχή στο «στόχαστρο» των Βρυξελλών, αλλά η απόφαση για τον περιορισμό τους όλο και καθυστερεί. Την «καυτή πατάτα» ανέλαβε η ένωση των επτά πιο πλούσιων χωρών του πλανήτη, που εδώ και αρκετούς μήνες διαβουλεύεται για το πώς πιθανοί περιορισμοί στην αγορά διαμαντιών δεν θα πλήξουν τις χώρες της Δύσης πιο πολύ απ’ όσο τη Ρωσία.

Εκτιμήσεις που είναι σε γνώση της «Εφ.Συν.» αναφέρουν ότι το 85% των ρωσικών διαμαντιών περνούν μέσω των χωρών της G7, φέρνοντας τεράστια έσοδα στις δυτικές αγορές, αλλά και στη Ρωσία. Αν επιβληθούν κυρώσεις, η βασική ανησυχία των ειδικών είναι ότι η Ρωσία θα βρει νέες αγορές, όπως η Ινδία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Οι Ευρωπαίοι διαβεβαιώνουν ότι το θέμα είναι να επιβληθούν «έξυπνες» κυρώσεις και όχι απλώς απαγόρευση εισαγωγών, όπως έκαναν οι ΗΠΑ, με αποτέλεσμα απλώς να εισάγονται μέσω τρίτων χωρών, οι οποίες σβήνουν τα ίχνη καταγωγής τους.

Μέχρι στιγμής, ο τρόπος καταγραφής των διαμαντιών χωράει πολλές… αλχημείες. Οι G7, που έχουν προσκαλέσει και το Βέλγιο στη συζήτηση, προσπαθούν με τη βοήθεια της τεχνολογίας να προσδιορίζουν την «καταγωγή» των διαμαντιών: με επιπλέον κωδικούς, χημικές αναλύσεις και δικλίδες ασφαλείας που δεν μπορούν εύκολα να «σπάσουν». Πέρα από τους Ρώσους, η Δύση έχει να αντιμετωπίσει και την απροθυμία των εταιρειών εμπορίας διαμαντιών να συμμορφωθούν στους νέους κανόνες που θέλουν να επιβάλουν οι πολιτικοί.

Επίσης, το «πάγωμα» των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στην Ευρώπη, το οποίο έχει ξανασυζητηθεί στο πλαίσιο των κυρώσεων, ακόμα εκκρεμεί. Η νομοθεσία των κρατών-μελών δεν επιτρέπει την κατάσχεσή τους, ούτε την οικονομική τους εκμετάλλευση υπέρ π.χ. των Ουκρανών όπως θα ήθελαν οι Βρυξέλλες.

Οι Βέλγοι κατέχουν τη μερίδα του λέοντος, επειδή στη χώρα τους διατηρούνται τα περισσότερα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία της ρωσικής κεντρικής τράπεζας. Και έχουν βρει έναν νόμιμο τρόπο να «πλήξουν» τη Ρωσία: το Βέλγιο αναμένει να εισπράξει 2,3 δισεκατομμύρια ευρώ από φόρους επί των περιουσιακών στοιχείων και σκοπεύει να τους χρησιμοποιήσει για να βοηθήσει στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας. Αυτό προτείνει και στα υπόλοιπα κράτη, αλλά προς το παρόν δεν υπάρχει συμφωνία μεταξύ των 27 για έναν ευρωπαϊκό νόμο.