Πιο «πληγωμένη» από ποτέ είναι η αξιοπιστία της Ε.Ε. την ώρα που οι γειτονιές της «φλέγονται». Ο πόλεμος Ισραήλ-Χαμάς και η ανησυχία για περαιτέρω ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, ο συνεχιζόμενος πόλεμος της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, αλλά και δύο ανοιχτά μέτωπα που μαίνονται σε Βαλκάνια (Κόσοβο-Σερβία) και Κεντρική Ασία (Αρμενία-Αζερμπαϊτζάν) μοιάζει να έχουν μεγαλώσει τις διαφορές ανάμεσα στους πρωταγωνιστές.
Αντί να μιλήσει με ενιαία φωνή, η Ε.Ε. επέλεξε την κακοφωνία στην κρίσιμη πρώτη εβδομάδα μετά την επίθεση της Χαμάς. Ακόμα και σήμερα, χώρες και θεσμοί εμφανίζονται διχασμένοι και ανίκανοι να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και του ρόλου τους.
Ενίοτε ένα «θαύμα» συμβαίνει, βασισμένο σε υποχωρήσεις, εκπτώσεις και συμβιβασμούς, οι διάφορες πλευρές συναινούν και τα πράγματα προχωράνε, αλλά όσο η ηγεσία της Ε.Ε. δεν μπορεί να εμπνεύσει τα κράτη-μέλη της, θα είναι δύσκολο να βρεθεί κοινός βηματισμός για τις μεγάλες αποφάσεις που η Ε.Ε. έχει να πάρει.
Καθώς η εβδομάδα που ξεκινάει είναι γεμάτη με συμβούλια υπουργών, συναντήσεις διπλωματών αλλά και μία σύνοδο κορυφής την Πέμπτη και την Παρασκευή, η «Εφ.Συν.» επιχείρησε να καταγράψει τις τρεις μεγάλες προκλήσεις που έχει μπροστά της η Ε.Ε.
Τις ανησυχίες για εξάπλωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή θα συζητήσουν σήμερα οι υπουργοί Εξωτερικών της Ε.Ε. Τα κράτη-μέλη ανησυχούν για τις επιπτώσεις του πολέμου Ισραήλ-Χαμάς και τις συνέπειες που μπορεί να έχει στην ευρύτερη περιοχή και τελικά στην Ευρώπη.
Μετά τα μπερδεμένα μηνύματα της περασμένης εβδομάδας, τόσο οι ΥΠΕΞ σήμερα όσο και οι ηγέτες στη σύνοδο κορυφής αυτήν την εβδομάδα θα επιχειρήσουν να επιβεβαιώσουν ότι μιλάνε με ενιαία φωνή και πως η Ε.Ε. έχει γεωπολιτικό εκτόπισμα. Οι συζητήσεις στις Βρυξέλλες δίνουν και παίρνουν για τις επιπτώσεις των αντικρουόμενων μηνυμάτων της Ε.Ε. και κατά πόσο αυτό έπληξε την πολιτική δύναμή της σε αυτό που ονομάζουν «παγκόσμιο Νότο».
Την ίδια στιγμή, το εγχείρημα της κοινής ευρωπαϊκής στάσης για την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή δεν είναι τόσο εύκολο. Οχι μόνο λόγω των λανθασμένων μηνυμάτων που εστάλησαν (κυρίως) από την πρόεδρο της Κομισιόν την περασμένη εβδομάδα, η οποία πάντως φαίνεται ότι έχει αντιληφθεί πόσο κακό της έκανε η συγκεκριμένη επιλογή της.
Αλλά και γιατί τα κράτη έχουν εντελώς διαφορετικές απόψεις. Η Γερμανία και η Αυστρία κρατούν πολύ φιλοϊσραηλινή στάση, η Ισπανία και η Ιρλανδία φιλοπαλαιστινιακή. Την ίδια μέρα που οι ηγέτες είχαν τη διαδικτυακή σύνοδο κορυφής της περασμένης εβδομάδας, ένας από τους 27, ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπαν, δεν παρέστη. Φωτογραφιζόταν με τον Πούτιν στην Κίνα! Και -κάπως ειρωνικά- ο Ορμπαν είχε ενημερώσει τους ομολόγους του ότι πάει να… επικοινωνήσει τις ευρωπαϊκές θέσεις και αξίες στους δύο ηγέτες.
Ούτε λέξη για εκεχειρία
Σε συμβούλιο και σύνοδο κορυφής, οι Ευρωπαίοι αναμένεται να επαναλάβουν το δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα, με σεβασμό στο διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. Ωστόσο δεν θα πουν λέξη για εκεχειρία, κάτι που έχει ήδη ζητήσει το Ευρωκοινοβούλιο και έχουν δηλώσει δημόσια οι υπουργοί Εξωτερικών του Βελγίου και της Πορτογαλίας. Κι αυτό γιατί «το Ισραήλ θα αποφασίσει πώς θα αμυνθεί και θα φαινόταν παράξενο τώρα για εμάς να ζητάμε κατάπαυση του πυρός».
Σε αυτό το πλαίσιο, οι Βρυξέλλες θα ζητήσουν για ακόμα μια φορά απελευθέρωση των ομήρων από τη Χαμάς, ανθρωπιστική βοήθεια για τους Παλαιστινίους, συνεργασία με άλλους σημαντικούς «παίκτες» στην περιοχή και στήριξη των ψηφισμάτων του ΟΗΕ για δημιουργία δύο κρατών. Θα ζητήσουν επίσης το άνοιγμα ανθρωπιστικών διαδρόμων μέσω Αιγύπτου, ασφαλείς επαναπατρισμούς Ευρωπαίων πολιτών και αποκλιμάκωση.
Επίσης αναμένεται να συμφωνήσουν στον τριπλασιασμό της ανθρωπιστικής βοήθειας για τη Γάζα, όπως πρότεινε η Κομισιόν. Το πόρισμα της Κομισιόν για την επανεξέταση της αναπτυξιακής βοήθειας αναμένεται στις αρχές Νοεμβρίου.
