Ο βραβευμένος με Νόμπελ Ειρήνης διπλωμάτης Μάρτι Αχτισαάρι, που υπηρέτησε ως δέκατος πρόεδρος της Φινλανδίας, από το 1994 μέχρι το 2000, πέθανε σε ηλικία 86 ετών, ανακοίνωσε η προεδρία της χώρας.
Γνωστός στην παγκόσμια διπλωματία για τη μεσολαβητική του ικανότητα και την επαφή του με όλες τις πλευρές των συρράξεων, περιμένοντας υπομονετικά την ώρα για συμβιβασμό, αρνιόταν να αποδεχθεί ότι οι πόλεμοι και οι συγκρούσεις είναι αναπόφευκτα. Είχε άλλωστε εμπλακεί με ειρηνευτικές προθέσεις σε εμπόλεμες ζώνες όπως στο Κόσοβο, την Ινδονησία, τη Βόρεια Ιρλανδία και τη Ναμίμπια.
«Η ειρήνη είναι θέμα βούλησης. Όλες οι συρράξεις μπορούν να επιλυθούν και δεν υπάρχουν δικαιολογίες για να αφήνονται να διαιωνίζονται», είχε δηλώσει ο Αχτισάαρι κατά την απονομή του Νόμπελ Ειρήνης 2008.
Ο Φινλανδός διπλωμάτης του ΟΗΕ έφερε εις πέρας τις συνομιλίες ανάμεσα στην κυβέρνηση της Ινδονησίας και τους αυτονομιστές του Κινήματος Ελεύθερο Άτσεχ, έπειτα από 30ετή πόλεμο που άφησε πίσω του 15.000 νεκρούς.
Οι ειρηνευτικές συνομιλίες ξεκίνησαν στο Ελσίνκι τον Ιανουάριο 2005 και ολοκληρώθηκαν έξι μήνες μετά, με ειρηνευτική συμφωνία στην οποία ελάχιστοι παρατηρητές πίστευαν.
Οι δύο πλευρές περιέγραψαν τότε έναν ανυποχώρητο άνθρωπο κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, αλλά με ιδιαίτερη αίσθηση του χιούμορ και μεγάλη ανθρώπινη ζεστασιά στο περιθώριο των διαπραγματεύσεων.
«Έχω τεράστια υπομονή. Δε συνηθίζω να οργίζομαι, αλλά μπορώ να είμαι σκληρός», είχε δηλώσει αργότερα, προσθέτοντας ότι πιστεύει ότι το κλειδί για την επιτυχία του είναι η ικανότητά του να κατανοεί τους ανθρώπους.
Το Κόσοβο παραμένει ωστόσο αποτυχία για τον ακούραστο αυτόν στρατιώτη της ειρήνης που πίστεψε ότι μπορούσε να φέρει κοντά Σέρβους και Αλβανούς του Κοσόβου και να ξεπεράσει την φρίκη του πολέμου του 1998-1999.
Στο τέλος του 2005, επιφορτίζεται από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να εποπτεύσει τις συνομιλίες ανάμεσα σε Σέρβους και Κοσοβάρους για το μελλοντικό status της επαρχίας.
Τον Μάρτιο 2007 βάζει τέλος στις συνομιλίες, συνιστά ανεξαρτησία και παραδίδει την εντολή του. Ο τελευταίος γύρος διαπραγματεύσεων, που διεξάγεται χωρίς αυτόν, αποτυγχάνει και το Κόσοβο κηρύσσει μονομερώς την ανεξαρτησία του στις 17 Φεβρουαρίου 2008.
Ο Αχτισάαρι αποσύρθηκε από τη δημόσια ζωή τον Σεπτέμβριο 2021 χτυπημένος από Αλτσχάιμερ.
