Ψάχνει τρόπους η Ουκρανία για εξαγωγή σιτηρών μετά τη ρωσική άρνηση

Ηχηρό όσο και αναμενόμενο ήταν το «όχι» της Μόσχας στην ανανέωση της συμφωνίας για την εξαγωγή ουκρανικών σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας. Με δεδομένο πως από πέρσι τον Ιούλιο εξήχθησαν περίπου 33 εκατ. τόνοι σιτηρών, η ρωσική άρνηση δημιουργεί μπελάδες στο Κίεβο, αλλά και αναστάτωση στη διεθνή αγορά τροφίμων. 

Ο λόγος που οδήγησε τη Μόσχα σε αυτήν την απόφαση –και που σηματοδοτεί «λουκέτο» στο λιμάνι της Οδησσού– φέρεται να είναι πως οι Ρώσοι πιστεύουν πως ο ΟΗΕ και η Τουρκία (οι άλλοι εγγυητές της συμφωνίας) δεν εφάρμοσαν όσα είχαν υποσχεθεί σχετικά με την ταυτόχρονη απελευθέρωση των ρωσικών εξαγωγών δημητριακών και λιπασμάτων.

Παρά την ανακοίνωση της Μόσχας για το «ντε φάκτο» τέλος της συμφωνίας που επέτρεπε τις εξαγωγές, η Ουκρανία δηλώνει αποφασισμένη να συνεχίσει τις εξαγωγές σιτηρών. «Ακόμη και χωρίς τη Ρωσική Ομοσπονδία, πρέπει να γίνει ό,τι είναι δυνατόν για να μπορέσουμε να χρησιμοποιήσουμε αυτόν τον διάδρομο (για εξαγωγές) της Μαύρης Θάλασσας. Δεν φοβόμαστε», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ζελένσκι, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο Τύπου της ουκρανικής προεδρίας, Σέρχι Νικιφόροφ.

«Μας προσέγγισαν εταιρείες, πλοιοκτήτες. Είπαν ότι είναι έτοιμοι, αν η Ουκρανία τους επιτρέπει να φύγουν και η Τουρκία συνεχίσει να τους αφήνει να περάσουν, τότε όλοι είναι έτοιμοι να συνεχίσουν να προμηθεύουν σιτηρά», πρόσθεσε.

Μόσχα: Προληπτικές ενέργειες για την εξουδετέρωση απειλών

Η αποχώρηση της Ρωσίας από τη συμφωνία εξαγωγής σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας σημαίνει ότι «ανακαλούνται από τη ρωσική πλευρά οι εγγυήσεις για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, οι οποίες είχαν εκδοθεί», ανέφερε η Ρωσία στον ναυτιλιακό οργανισμό του ΟΗΕ, τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΔΝΟ), σύμφωνα με απόσπασμα από επιστολή, η οποία περιήλθε σε γνώση του Reuters.

Στην επιστολή υπογραμμίζεται ότι «θα ληφθούν προληπτικές απαραίτητες ενέργειες και μέτρα αντίδρασης για την εξουδετέρωση απειλών που θέτει το καθεστώς του Κιέβου στην περιοχή, με δεδομένες τις συνεχιζόμενες ένοπλες προκλήσεις και τις απόπειρες επίθεσης σε ρωσικούς στρατιωτικούς και μη στρατιωτικούς στόχους».

Παράλληλα, ένας Ρώσος υψηλόβαθμος αξιωματούχος στον ΟΗΕ, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS, δήλωσε ότι η απόφαση της Ρωσίας να μην παρατείνει τη συμφωνία είναι οριστική και δεν προγραμματίζονται άλλες συνομιλίες.

Διεθνείς αντιδράσεις

Η ρωσική απόφαση «θα επιδεινώσει την επισιτιστική ασφάλεια και θα βλάψει εκατομμύρια» ανθρώπους, ανέφερε ο Λευκός Οίκος. «Καλούμε την κυβέρνησης της Ρωσίας να αναστείλει άμεσα την απόφασή της», ανέφερε ο εκπρόσωπος του Συμβουλίου Ασφαλείας του Λευκού Οίκου, Άνταμ Χόντζ, σε δήλωσή του.

Ο τερματισμός από τη Ρωσία της συμφωνίας είναι μια «πράξη σκληρότητας» δήλωσε η πρέσβειρα των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη, Λίντα Τόμας- Γκρίνφιλντ. «Η Ρωσία κατάφερε ένα ακόμη πλήγμα στους πιο ευάλωτους του κόσμου, αυτή τη φορά αναστέλλοντας τη συμμετοχή της στην συμφωνία της Μαύρης Θάλασσας για τα σιτηρά. Πρόκειται πραγματικά για άλλη μια πράξη σκληρότητας», δήλωσε στους δημοσιογράφους.

Ο πρέσβης της Κίνας στα Ηνωμένα Έθνη Ζανγκ Τζουν εξέφρασε την ελπίδα ότι όλα τα μέρη που εμπλέκονται θα μπορέσουν να βρουν μια διέξοδο προς τα εμπρός, αναφέροντας ειδικά ότι η Ρωσία έχει ανησυχίες. «Εξακολουθούμε να ελπίζουμε ότι, ξέρετε, δεχόμενοι τις ανησυχίες όλων των μερών … τότε μπορούμε να βρούμε μια λύση-πακέτο», δήλωσε ο Ζανγκ στους δημοσιογράφους.

Η Ρωσία οφείλει να ανανεώσει την Πρωτοβουλία της Μαύρης Θάλασσας για τα Σιτηρά (BSGI) και να δεσμευτεί για την πλήρη εφαρμογή της, δήλωσε εκπρόσωπος του βρετανικού υπουργείου Εξωτερικών. «Εξωθώντας μονομερώς στην κατάρρευση της BSGI, η Ρωσία χρησιμοποιεί τα τρόφιμα ως όπλο και εμποδίζει τα σιτηρά να φτάσουν σε αυτούς που τα χρειάζονται περισσότερο», ανέφερε ο εκπρόσωπος του βρετανικού ΥΠΕΞ σε ανακοίνωσή του.

«Το Ηνωμένο Βασίλειο καταδικάζει την κραυγαλέα προσπάθεια της Ρωσίας να βλάψει τους πιο ευάλωτους ως μέρος του παράνομου πολέμου της. Η Ρωσία πρέπει να ανανεώσει την BSGI και να δεσμευτεί για την πλήρη εφαρμογή της», συμπλήρωσε ο Βρετανός αξιωματούχος.

Νωρίτερα η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανέφερε πως «καταδικάζω σθεναρά την κυνική κίνηση της Ρωσίας να τερματίσει την Πρωτοβουλία της Μαύρης Θάλασσας για τα Σιτηρά, παρά τις προσπάθειες του ΟΗΕ και της Τουρκίας. Η ΕΕ εργάζεται για να διασφαλίσει την επισιτιστική ασφάλεια για τους ευάλωτους του κόσμου. Οι λωρίδες αλληλεγγύης της ΕΕ θα συνεχίσουν να φέρνουν αγροδιατροφικά προϊόντα από την Ουκρανία και προς τις παγκόσμιες αγορές».