Ο Ερντογάν είπε το μεγάλο «ναι» στη Σουηδία

Αποστολή στο Βίλνιους 

Λευκός καπνός βγήκε αργά χθες το βράδυ από το Βίλνιους σχετικά με την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ. Υστερα από μακρές διαπραγματεύσεις, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έδωσε τη συγκατάθεσή του, με τη μεσολάβηση του γενικού γραμματέα Γενς Στόλτενμπεργκ.

Μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές δεν είναι γνωστό τι έλαβε ως αντάλλαγμα ο Τούρκος πρόεδρος. Ωστόσο θεωρείται βέβαιο ότι το… ανατολίτικο παζάρι στο οποίο είχε επιδοθεί θα έχει αποδώσει. Πληροφορίες πάντως αναφέρουν ότι ο Ερντογάν εξασφάλισε την αναβάθμιση των F-16.

Ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν είχε φτάσει στο Βίλνιους με μακρύ κατάλογο αιτημάτων. Από τα αμερικανικά F-16 έως την επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων στην Ε.Ε., ο Ερντογάν επιδιώκει να πιέσει ΗΠΑ, Ε.Ε. και φυσικά τους Συμμάχους, θέτοντας προϋποθέσεις προκειμένου να δώσει το πολυπόθητο «ΟΚ» για την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ.

«Είναι σαν να ρωτάει: Πόσο πολύ θέλετε την ένταξη της Σουηδίας στη Συμμαχία; Αποδείξτε το!», είπε χαρακτηριστικά στην «Εφ.Συν.» διπλωμάτης βόρειας χώρας που ταυτόχρονα δήλωνε έκπληκτος από τη νέα απαίτηση Ερντογάν. Ηδη στους κόλπους του ΝΑΤΟ πολλοί δυσανασχετούν από το… ανατολίτικο παζάρι του Τούρκου προέδρου, το οποίο συνεχίστηκε χθες, κατά τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ και τον Σουηδό πρωθυπουργό Ουλφ Κρίστενσεν.

Κάποιοι ανησυχούν ότι το ίδιο σκηνικό θα επαναληφθεί και στη συνάντηση με τον Αμερικανό πρόεδρο Τζο Μπάιντεν, αλλά και με τον Ελληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Είναι γνωστό άλλωστε ότι ο Ερντογάν δεν χάνει ευκαιρία να εκμεταλλευτεί κάθε συγκυρία για να κερδίσει… ό,τι καταφέρει.

Ο Ερντογάν έθεσε στον Μπάιντεν το ζήτημα πώλησης αεροσκαφών F-16 από τις ΗΠΑ στην Τουρκία. Πηγές της «Εφ.Συν.» όμως αναφέρουν ότι η Αγκυρα επιθυμεί να επιστρέψει και στην «οικογένεια» των F-35!

Ως γνωστόν, η Τουρκία ήταν από τους πρώτους εταίρους στο πρόγραμμα των F-35 και βοήθησε στη χρηματοδότηση της ανάπτυξης του αεροσκάφους. Το σχέδιο προέβλεπε την αγορά 100 μοντέλων F-35A, τα οποία έχουν αγοραστεί από πολλές χώρες του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, η απόφαση της Αγκυρας να αγοράσει το ρωσικό σύστημα αεράμυνας S-400 έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, με τις ΗΠΑ και άλλους να εκφράζουν ανησυχίες ότι το ρωσικό σύστημα θα χρησιμοποιούνταν για τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με τα F-35 για τη Μόσχα.

Μαξιμαλιστικές αναμένεται να είναι και οι απαιτήσεις από την Ελλάδα. Ηδη, κατά την προετοιμασία της συνόδου κορυφής, η απαίτηση της Τουρκίας ήταν να αλλάξουν στους ΝΑΤΟϊκούς χάρτες οι ονομασίες που προβλέπονται από τη Συνθήκη του Μοντρέ για τα Στενά, καθώς και να μην αναγράφεται το όνομα της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά να περιγράφεται με γεωγραφικές συντεταγμένες!

Αυτό αναμένεται να θέσει ο Ελληνας πρωθυπουργός, ο οποίος πριν από τη συνάντηση με τον Τούρκο πρόεδρο αύριο Τετάρτη, είναι σε συνεννόηση με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη. Από εκεί και πέρα, κυβερνητικές πηγές διευκρινίζουν ότι η Ελλάδα τάσσεται σταθερά υπέρ μιας ειλικρινούς σχέσης με την Τουρκία, υπέρ της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών, με διάλογο καλή τη πίστει, στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας.

Η ελληνική κυβέρνηση επιμένει ότι η θετική δυναμική που έχει διαμορφωθεί στις ελληνοτουρκικές σχέσεις μετά τους καταστροφικούς σεισμούς στη γειτονική χώρα και η επανεκλογή δύο νέων κυβερνήσεων με νωπή λαϊκή εντολή ανοίγουν ένα παράθυρο ευκαιρίας για επανεκκίνηση των σχέσεων Ελλάδας – Τουρκίας.

Προφανώς υπάρχουν διαφωνίες. Οι θέσεις της Τουρκίας είναι γνωστές. Το ίδιο και οι θέσεις της Ελλάδας. «Το ότι διαφωνούμε δεν σημαίνει ότι δεν συζητάμε», είναι το μότο της ελληνικής διπλωματίας.

Μένει να φανεί αν και η Τουρκία θέλει να γυρίσει σελίδα στις σχέσεις των δύο χωρών.