Μέχρι πρότινος τον αποκαλούσαν και «τεφλόν Μαρκ» Ρούτε, λόγω της ικανότητάς του να ξεγλιστράει αλώβητος από διάφορες κρίσεις – εξ ου κι η παρομοίωση με το γνωστό αντικολλητικό υλικό. Ο ίδιος διέψευσε ντε φάκτο πια το παρατσούκλι, αφού δεν κατάφερε (ούτε) αυτή τη φορά να αποσοβήσει την πτώση του κεντροδεξιού κυβερνητικού συνασπισμού του οποίου ηγείτο.
Ο μακροβιότερος πρωθυπουργός της Ολλανδίας (στην εξουσία από το 2010) αναγκάστηκε την Παρασκευή το βράδυ να γνωστοποιήσει ότι η τέταρτη συναπτή κυβέρνησή του (με συμμετοχή τεσσάρων κομμάτων) κατέρρευσε εξαιτίας «αγεφύρωτων» διαφορών για το προσφυγικό. Η θητεία της κράτησε λιγότερο από 18 μήνες, ενώ οι εξαιρετικά χρονοβόρες διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό της είχαν σπάσει ρεκόρ 10 μηνών.
Το Σάββατο ο Ρούτε υπέβαλε παραίτηση στον Ολλανδό βασιλιά Βίλεμ-Αλεξάντερ (που επέστρεψε εκτάκτως στη Χάγη από τις διακοπές του στη χώρα μας), παραμένοντας υπηρεσιακός πρωθυπουργός μέχρι τα μέσα Νοέμβρη, όταν αναμένεται να γίνουν νέες πρόωρες εκλογές.
Οι περιορισμοί
Πρακτικά τορπιλίζοντας από μόνος του τον κυβερνητικό συνασπισμό του συντηρητικού κόμματός του VVD με τις κεντροδεξιές παρατάξεις CDA, D66 και CU, ο 56χρονος πρωθυπουργός απαίτησε αιφνιδιαστικά από τους εταίρους του να αποδεχτούν πρόταση για επιβολή ορίου 200 ατόμων στον αριθμό συγγενών –και δη παιδιών– προσφύγων πολέμου που θα μπορούσαν να εισέρχονται στην Ολλανδία κάθε μήνα, καθώς και για αναμονή τουλάχιστον δύο χρόνων για οικογενειακές επανενώσεις.
Οι περιορισμοί προτάθηκαν ως απάντηση στο σκάνδαλο που ξέσπασε πέρσι για τα υπερπλήρη κέντρα διαμονής αιτούντων άσυλο – φαινόμενο που είχε κοστίσει τη ζωή σε ένα μωρό και είχε οδηγήσει εκατοντάδες ανθρώπους να κοιμούνται στο ύπαιθρο. Δεδομένου ότι η Ολλανδία εφαρμόζει ήδη μία από τις σκληρότερες πολιτικές για το άσυλο και τη μετανάστευση στην Ευρώπη, η πρότασή του απορρίφθηκε από το φιλελεύθερο D66 και το χριστιανοδημοκρατικό CU, με αποτέλεσμα να πέσει η κυβέρνηση.
«Σε ολλανδικά ΜΜΕ συζητήθηκε το γιατί ο Ρούτε φάνηκε τόσο έτοιμος να τορπιλίσει τον ίδιο του τον συνασπισμό – η πιο πιθανή απάντηση φαίνεται να είναι οι εντάσεις στο εσωτερικό του κόμματός του για τη μετανάστευση», μετέδιδε το Γαλλικό Πρακτορείο. «Οπως ανέφερε το τηλεοπτικό κανάλι RTL, “το πρόβλημα [τώρα] είναι ποιος θέλει ακόμα να συγκυβερνήσει με τον Ρούτε;». Ενδεχομένως το αντι-ισλαμικό ακροδεξιό κόμμα PVV του Χέερτ Βίλντερς (που έχασε δυνάμεις στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές), όχι όμως αρκετές άλλες παρατάξεις.
Το πολιτικό σκηνικό
Το κατακερματισμένο πολιτικό σκηνικό περιπλέκει ακόμα περισσότερο η πρόσφατη νίκη-έκπληξη στις κάλπες για τη Γερουσία του νεόκοπου, δεξιού λαϊκιστικού BBB (Κίνημα Αγροτών-Πολιτών), που απορρίπτει οποιαδήποτε συμμετοχή σε κυβερνητικό συνασπισμό με επικεφαλής τον Ρούτε. Δημοσκόπηση δε για λογαριασμό της εκπομπής EenVandaag εμφανίζει σχεδόν 3 στους 4 ερωτηθέντες (σε σύνολο 18.000) να θεωρούν «απαράδεκτη» τυχόν επιστροφή του στην πρωθυπουργία.
