Politico: Η Ευρώπη κάνει στροφή προς τα δεξιά και αλλάζει και την Ε.Ε.

Τη στροφή της Ευρώπης προς τα δεξιά, αλλά κυρίως προς τα ακροδεξιά επισημαίνει σε ανάλυσή του το Politico, που τονίζει ότι τα εκλογικά αποτελέσματα αρχικά στην Ιταλία και τη Φινλανδία, αλλά πλέον και στην Ελλάδα και σύντομα στην Ισπανία, αλλάζουν τον χάρτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όπως τονίζει, ανησυχητικό δεν είναι ότι συντηρητικά κόμματα κερδίζουν τις εκλογές, αλλά το γεγονός ότι ακροδεξιά κόμματα, όπως η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) κερδίζουν όλο και περισσότερες έδρες στα κοινοβούλια και σε αρκετές περιπτώσεις παραδοσιακά δεξιά κόμματα συνεργάζονται με ακροδεξιές δυνάμεις, πράγμα που άλλοτε θεωρούνταν αδιανόητο.

Η επιθεώρηση Politico επισημαίνει ότι η τάση αυτή δεν ξεκίνησε ακριβώς με την Ιταλία και την Τζόρτζια Μελόνι και πως αυτή η εξέλιξη αναπόφευκτα θα αναδιαμορφώσει την Ευρώπη, επηρεάζοντας τα πάντα, από τον τρόπο αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, μέχρι τα γονικά δικαιώματα, έως το ποιος είναι ευπρόσδεκτος στην ήπειρο. Και τονίζει, εν όψει και των εκλογών για το Ευρωκοινοβούλιο το 2024, η στροφή προς τα δεξιά θα μπορούσε να δημιουργήσει έναν πιο συντηρητικό ευρωπαϊκό πυρήνα στις Βρυξέλλες για τα επόμενα χρόνια. Περίοδο στην οποία θα πρέπει να ληφθούν κρίσιμες αποφάσεις για θέματα όπως η επέκταση της Ε.Ε. προς ανατολάς, το εμπόριο με την Κίνα και η αστυνόμευση κράτος δικαίου στις χώρες της ΕΕ.

Σύμφωνα με τον Χανς Κουντάνι, πολιτικό αναλυτή στο Chatham House, την τελευταία δεκαετία έχει καταγραφεί μια «σύγκλιση της κεντροδεξιάς και της ακροδεξιάς» και η αλλαγή «μπορεί να έχει βαθιές συνέπειες για την ΕΕ».

Ορατή η αλλαγή

Την αλλαγή του τοπίου διαπιστώνει η πολιτική επιθεώρηση και στην εν εξελίξει σύνοδο κορυφής των Βρυξελλών, όπου παρόντες είναι, ως νέο πρόσωπο, ο Πέτρι Όρπο, ο νέος πρωθυπουργός της Φινλανδίας, ο οποίος ηγείται του συντηρητικού Κόμματος Εθνικού Συνασπισμού, η εκλογή του οποίου σηματοδότησε τη στροφή προς τα δεξιά που έχει επικρατήσει σε μέρη της Ευρώπης.  Επίσης, σημειώνει τη νίκη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Ελλάδα, με μεγαλύτερη πλειοψηφία από την πρώτη φορά εκλογής του.

Και τονίζει ότι είναι καίριας σημασίας ποιος καταλαμβάνει θέσεις στο τραπέζι στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, που πρέπει τελικά να αποφασίσει τις πολιτικές προτεραιότητες και τις πολιτικές πρωτοβουλίες της Ε.Ε.

«Αναμφίβολα κίνηση προς τα δεξιά»

Ανώτατος Ευρωπαίος αξιωματούχος επισημαίνει ότι «βλέπουμε ήδη το φαινόμενο Μελόνι», και όσον αφορά «τη μετανάστευση, το κλίμα, υπήρξε μια κίνηση προς τα δεξιά, αναμφίβολα».

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το γεγονός ότι η Ιταλίδα ακροδεξιά πρωθυπουργός όχι μόνο δεν απομονώθηκε από τους υπόλοιπους, αλλά «αγκαλιάστηκε» και καθώς οι ηγέτες της Ε.Ε. αντιμετώπιζαν το ακανθώδες ζήτημα της μετανάστευσης, η Τζόρτζια Μελόνι διαπίστωσε ότι άνοιγε μια πόρτα ευκαιρίας, βρίσκοντας σιωπηρή υποστήριξη στην προσπάθεια να επικεντρωθεί περισσότερο η πολιτική της ΕΕ στην αποτροπή τη μετανάστευσης.

Επιπλέον, ο κεντροδεξιός πρωθυπουργός της Ολλανδίας Μαρκ Ρούτε και η κεντροδεξιά επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, συνόδευσαν τη Μελόνι σε ένα ταξίδι στην Τυνησία για να προσπαθήσουν να περιορίσουν τις μεταναστευτικές ροές από τη χώρα της Βόρειας Αφρικής. Και αυτό συνέβη λίγες μόνο ώρες αφότου οι χώρες της ΕΕ συνήψαν μια φιλική προς την Ιταλία συμφωνία σχετικά με τον τρόπο υποδοχής και μετεγκατάστασης μεταναστών, η οποία θα έδινε στην κυβέρνηση της Μελόνι μεγαλύτερο περιθώριο για να στείλει πίσω τους αιτούντες άσυλο που απορρίφθηκαν.

Και η Ευρωβουλή

Το Politico επισημαίνει ότι αυτή η μετατόπιση προς τα δεξιά θα μπορούσε σύντομα να μεταβεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με συνέπειες για το πώς διοικούνται οι Βρυξέλλες.

Εν όψει των εκλογών σε λιγότερο από ένα χρόνο, και οι συντηρητικοί του ΕΛΚ προβλέπουν ισχυρά κέρδη, αλλά σύμφωνα με τον Κάρελ Κανού, επικεφαλής του Κέντρου Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής, η συντηρητικοποίηση μπορεί επίσης να μετατρέψει την ακροδεξιά ομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR) – με την Τζόρτζια Μελόνι και το εθνικιστικό κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη της Πολωνίας- σε ρυθμιστές των εξελίξεων, με κεντρώους και κεντροδεξιούς νομοθέτες να φλερτάρουν τις ψήφους της ακροδεξιάς για να προωθήσουν την ατζέντα τους.

Και τονίζει ότι αυτό θα αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη τάση των παραδοσιακών συντηρητικών κομμάτων που εμφανίζονται πρόθυμα να βολευτούν με την άκρα δεξιά, όπως συμβαίνει και στην εσωτερική πολιτική κρατών μελών. 

Υπάρχουν ενδείξεις ότι ένας παρόμοιος πολιτικός υπολογισμός βρίσκεται σε εξέλιξη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με το ΕΛΚ να κοιτάζει ήδη με καλό μάτι την ακροδεξιά. Η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα ήταν η τελευταία ηγέτης του ΕΛΚ που απέτισε φόρο τιμής στη Μελόνι, επισκέφθηκε την στο Palazzo Chigi στη Ρώμη την περασμένη εβδομάδα, μετά από παρόμοια προσέγγιση του Μάνφρεντ Βέμπερ, επικεφαλής του ΕΛΚ.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της μεταστροφής είναι ότι στη συζήτηση για την αποκατάσταση της φύσης, βασικό στοιχείο του σχεδίου της ΕΕ να γίνει κλιματικά ουδέτερη έως το 2050, είναι ότι το ΕΛΚ —με την υποστήριξη του ακροδεξιού ECR— τορπιλίζει επιτυχώς το νομοσχέδιο, επικαλούμενο τις ανησυχίες των αγροτών και επικρίνοντας την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την υπερβολική, πολύ γρήγορη προώθηση της πράσινης ατζέντας. Και εκτιμάται ότι αυτό δεν θα είναι το μοναδικό παράδειγμα

Και στο μέλλον;

Σύμφωνα με το Politico, οι επόμενοι μήνες θα προσφέρουν μια εικόνα για το πού φυσά ο πολιτικός άνεμος. Πρώτο βήμα οι εκλογές στην Ισπανία, με τους ψηφοφόρους να προσέρχονται στις κάλπες τον Ιούλιο. Το Λαϊκό Κόμμα (PP) είναι βέβαιο ότι θα ξανακερδίσει την εξουσία αφού νίκησε το σοσιαλιστικό κόμμα του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ στις τοπικές εκλογές τον περασμένο μήνα.

Καθώς η εκστρατεία θερμαίνεται, ο Σοσιαλιστής πρωθυπουργός Σάντσεθ προειδοποιεί για την πιθανή σχέση συνεργασίας μεταξύ του PP και του ακροδεξιού Vox, ελπίζοντας ότι η σύνδεση του PP με το Vox μπορεί να αποτρέψει τους αριστερούς ψηφοφόρους της μεσαίας τάξης. Πάντως, η επιστροφή στην εξουσία του PP θα ενισχύσει τη δεξιά στροφή της Ευρώπης.

Κατά τα άλλα, το κόμμα Νόμος και η Δικαιοσύνη της Πολωνίας προηγείται στις δημοσκοπήσεις εν όψει των εκλογών το φθινόπωρο, ενώ η Σλοβακία προετοιμάζεται για την επιστροφή του λαϊκιστή ηγέτη Ρόμπερτ Φίκο στις πρόωρες εκλογές που θα γίνουν τον Σεπτέμβριο.

Δεν ακολουθούν όλες οι χώρες την τάση — οι κεντρώες κυβερνήσεις στην Ιρλανδία και τη Λιθουανία, για παράδειγμα, αντιμετωπίζουν εκλογικές προκλήσεις από την Αριστερά. Και στη Γερμανία, την πολυπληθέστερη χώρα της ΕΕ, εξακολουθεί να ηγείται ο Σοσιαλδημοκράτης Σολτς. Αλλά ακόμη και εκεί, η ισχύς του καγκελαρίου Σολτς μειώνεται, καθώς Χριστιανοδημοκράτες και AfD ενισχύονται στις δημοσκοπήσεις.