Λευκός καπνός στο Λουξεμβούργο

Ιστορική μέρα χαρακτηρίζεται η χθεσινή για την Ε.Ε., αφού τελικά οι υπουργοί Εσωτερικών κατέληξαν σε συμφωνία για το Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου. Εν τέλει, με τις πιέσεις και τις παραινέσεις της σουηδικής προεδρίας, οι 27 κατάφεραν να βρουν κοινό βηματισμό για το σύμφωνο, που εκκρεμούσε στην Ε.Ε. εδώ και τουλάχιστον τρία χρόνια.

Τη συμφωνία ενέκρινε και η Ελλάδα, διά του υπηρεσιακού υπουργού Μετανάστευσης Δανιήλ Εσδρά. «Σε περίπου έναν χρόνο έχουμε ένα ραντεβού για την αναθεώρηση του κανονισμού και ελπίζουμε να γίνει μια νηφάλια και ειλικρινής συζήτηση με βάση γεγονότα και δεδομένα», είπε σχολιάζοντας την απόφαση εντός του Συμβουλίου.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων των υπουργών Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης ήταν δύο βασικά νομοθετικά κείμενα τα οποία αφορούσαν τόσο τα κριτήρια και τις διαδικασίες εξέτασης αιτήσεων διεθνούς προστασίας όσο και το πλαίσιο της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών-μελών και τον επιμερισμό του βάρους.

Ελλάδα και Ιταλία απέρριψαν αρχικά τα κείμενα, ζητώντας περισσότερο χρόνο για διαβεβαιώσεις. Αρνητικές ήταν και οι χώρες του Βίσεγκραντ: Πολωνία, Ουγγαρία, Τσεχία. Τελικά όμως επετεύχθη η ειδική πλειοψηφία.

Σε τι συμφώνησαν

Η λογική των προτάσεων που τελικά εγκρίθηκαν είναι «υποχρεωτική αλληλεγγύη, μη υποχρεωτικές μετεγκαταστάσεις» στην Ε.Ε., μια πρόταση της Κομισιόν που έχει συνδυάσει τις… ανησυχίες των διαφορετικών κρατών-μελών. Σημαντικό θεωρείται ότι για πρώτη φορά δημιουργείται ένας υποχρεωτικός μηχανισμός αλληλεγγύης, κάτι που ζητούσαν τα κράτη πρώτης γραμμής. Επειδή όμως ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες, μένει να δούμε τα… αντίδωρα που δόθηκαν στα κράτη-μέλη του Βορρά.

Σύμφωνα με την αρχική πρόταση, σε μια παραχώρηση προς τα κράτη της νότιας Ευρώπης που είναι περισσότερο εκτεθειμένα στις μεταναστευτικές ροές, η πρόταση μειώνει την ευθύνη της χώρας παράνομης εισόδου έναντι του μετανάστη από 2,5 σε 2 χρόνια. Επίσης, το έγγραφο επιβεβαιώνει τον ετήσιο αριθμό των 30.000 μεταναστών που πρέπει να μετεγκατασταθούν σε όλη την Ε.Ε.

Από την άλλη, τα κράτη-μέλη που δεν επιθυμούν να πάρουν μετανάστες στο έδαφός τους θα πρέπει να πληρώνουν περίπου 20.000 για κάθε άτομο (που δεν παίρνουν).Ωστόσο, η απαίτηση αυτή προκάλεσε την οργή των χωρών της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, οι οποίες διαμαρτύρονται ότι στην πράξη θα τις αναγκάσει να επιλέξουν μεταξύ της αποδοχής μεταναστών ή της καταβολής μετρητών σε ένα ταμείο.

Η επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, Ιλβα Γιόχανσον, απάντησε στις επικρίσεις αυτές κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου την Τρίτη: «Η αλληλεγγύη δεν λειτουργεί όταν δεν είναι υποχρεωτική. Δεν μπορείτε να ζητάτε από ορισμένες χώρες να κάνουν μετεγκαταστάσεις, ενώ άλλες δεν πρέπει να κάνουν τίποτα».

Αφήνοντας αιχμές κατά της Πολωνίας και της Ουγγαρίας, υπενθύμισε ότι η απόφαση λαμβάνεται με ειδική πλειοψηφία, πράγμα που σημαίνει ότι οι ιδιοτροπίες λίγων κρατών-μελών δεν θα μπλοκάρουν μια απόφαση. Ωστόσο, το νέο σχέδιο θα χρειαστεί ακόμη την υποστήριξη χωρών όπως η Γαλλία και η Γερμανία.