Ερντογάν «κερνά», Ερντογάν «πίνει»;

«Ο“αιώνας της Τουρκίας” άρχισε», διακήρυξε ο Ταγίπ Ερντογάν, αρχίζοντας επίσημα την τρίτη προεδρική θητεία του το Σάββατο, υποσχόμενος ενίσχυση του ρόλου της χώρας του εκτός συνόρων και εντός, ένα νέο Σύνταγμα «χωρίς αποκλεισμούς» και μια εύρωστη οικονομία.

Τούτων λεχθέντων, διόρισε νέο υπουργικό συμβούλιο «ξηλώνοντας» σχεδόν τους πάντες.

Μόνο δύο υπουργοί από την προηγούμενη κυβέρνηση παρέμειναν στις θέσεις τους: οι υπουργοί Πολιτισμού και Υγείας. Από τις πλέον κομβικές αλλαγές είναι αυτές στα υπουργεία Εξωτερικών, Αμυνας και Οικονομικών, με τη σημερινή πρώτη συνεδρίαση της νέας κυβέρνησης να αναμένεται έμπλεη μηνυμάτων.

Κατά τη χθεσινή τελετή παράδοσης-παραλαβής στο τουρκικό ΥΠΕΞ, ο νέος επικεφαλής του, Χακάν Φιντάν, έκανε λόγο για ανεξάρτητη άσκηση εξωτερικής πολιτικής, κλείνοντας ταυτόχρονα το «μάτι» σε Ανατολή και Δύση.

Οντας τα τελευταία 13 χρόνια επικεφαλής των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών MIT, ο Φιντάν δεν είναι άλλωστε καμιά «αθώα περιστερά». Αντιθέτως, είναι «γεράκι» σε θέματα ασφαλείας και στις διεθνείς σχέσεις.

Ως «αφεντικό» της ΜΙΤ και πειθήνιο «όργανο» του ερντογανισμού, ήταν ο άνθρωπος για τις «δύσκολες αποστολές», πολλές εκ των οποίων «βρόμικες».

Εκτείνονται από τον «πόλεμο» κατά των γκιουλενιστών μετά την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016 έως τον εξοπλισμό αντικαθεστωτικών και τζιχαντιστών στη βόρεια Συρία. Εκεί δηλαδή όπου η κυβέρνηση Ερντογάν θέλει τώρα να επαναπατρίσει τουλάχιστον ένα εκατομμύριο πρόσφυγες, επιχειρώντας -μέσω της Ρωσίας και του Ιράν- επαναπροσέγγιση με το καθεστώς Ασαντ και επαναχάραξη των περιφερειακών ισορροπιών.

Η δε αντικατάσταση του σκληροπυρηνικού Χουλουσί Ακάρ στο υπουργείο Αμυνας από τον στρατηγό -και στενό φίλο του- Γιασάρ Γκιουλέρ, μέχρι χθες αρχηγό του τουρκικού Γενικού Επιτελείου, επίσης κάθε άλλο παρά αποτελεί «κλάδο ελαίας». Συνοδεύτηκε μάλιστα από επισημάνσεις περί προσήλωσης στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Υπό αυτό το πρίσμα, οι εν λόγω υπουργοποιήσεις δείχνουν περισσότερο ως νέα κομμάτια στο «παζλ» των διπλωματικών ακροβασιών του Ερντογάν, ενόσω βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα σφιχτό χρονοδιάγραμμα για την αντιμετώπιση ενός κυκεώνα προβλημάτων: από την ασθμαίνουσα τουρκική οικονομία έως τις σχέσεις με το ΝΑΤΟ.

Οχι τυχαία, οι Φιντάν και Γκιουλέρ πήραν ήδη το «βάπτισμα του πυρός» την Κυριακή, συμμετέχοντας μαζί με τον Τούρκο πρόεδρο και τον σύμβουλό του -και από χθες νέο επικεφαλής της ΜΙΤ- Ιμπραήμ Καλίν σε συνομιλίες με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, στην Κωνσταντινούπολη.

Κεντρικό θέμα ήταν φυσικά το τουρκικό βέτο-παζάρι στην ένταξη της Σουηδίας στη Συμμαχία, στο φόντο του πολέμου στην Ουκρανία. Το θέμα παραπέμφθηκε σε νέο γύρο διαβουλεύσεων στα μέσα Ιουνίου, έναν μήνα πριν από την κρίσιμη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στη Λιθουανία.

Εξίσου «καυτή» είναι εν τω μεταξύ η «πατάτα» που έχει πλέον στα χέρια του ο αγαπημένος των αγορών Μεχμέτ Σιμσέκ, πρώην και νυν «τσάρος» της τουρκικής οικονομίας. «Δεν υπάρχει άλλη επιλογή από την επιστροφή σε ένα ορθολογικό έδαφος», διακήρυξε ο ίδιος αναλαμβάνοντας υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών, εν μέσω προβληματισμού για την ελευθερία κινήσεων που θα έχει, αλλά και της ανακοίνωσης ότι ο πληθωρισμός στην Τουρκία έπεσε κάτω από το 40% (39,6%) πρώτη φορά εδώ και 16 μήνες. Τουλάχιστον επισήμως…

Προλειαίνοντας πάντως το έδαφος για αλλαγές στην πολιτική επιτοκίων, ο Σιμσέκ είχε ήδη μια πρώτη συνάντηση με μια άλλη δυτικοτραφείσα «εκλεκτή» των αγορών: τη Χαφιζέ Γκαγέ Ερκάν, φημολογούμενη νέα διοικήτρια της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκίας.