Ενα ποτάμι παγιδευμένων ανθρώπων

«Τι θέλουμε; Ειρήνη! Τι έχουμε ανάγκη; Την Ειρήνη!» φώναζαν οι εκατοντάδες μετανάστες που παραμένουν «όμηροι» της ευρωπαϊκής αναποφασιστικότητας για δεύτερο 24ωρο, έξω από τον σιδηροδρομικό σταθμό της Βουδαπέστης, με τους αστυνομικούς παρατεταγμένους να τους εμποδίζουν να φθάσουν μέχρι τον τελικό προορισμό τους, τις χώρες του βορρά.

«Πρέπει να αποκαταστήσουμε τον νόμο και την τάξη στα σύνορα της Ε.Ε., συμπεριλαμβανομένων και των συνόρων με την Σερβία, αλλιώς δεν θα μπορέσουμε να διαχειριστούμε την εισροή των μεταναστών» είπε ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης Ορμπάν, ένα 24ωρο πριν την συνάντηση του Ούγγρου πρωθυπουργού με τους προέδρους της Ε.Ε., της Κομισιόν και του Ευρωκοινοβουλίου στις Βρυξέλλες. 

Το μήνυμα που θα μεταφέρει ο Βίκτορ Ορμπάν στις ευρωπαϊκές αρχές είναι «σαφές και προφανές». Όπως είπαν οι υπουργοί στην Βουλή, η χώρα έχει αποφασίσει να σφραγίσει τα σύνορα της σε μη καλοδεχούμενους ταξιδιώτες από την Μέση Ανατολή, την Ασία και την Αφρική. 

Η δεξιά, εθνικιστική κυβέρνηση δεν εξήγησε γιατί επέτρεψε την αναχώρηση χιλιάδων ανθρώπων την Δευτέρα, κλείνοντας τον δρόμο για τους υπόλοιπους την Τρίτη και την Τετάρτη, αλλά επέμενε ότι συμμορφώνεται με τους ευρωπαϊκούς κανόνες για την μετανάστευση.

«Οι μετανάστες δεν έχουν δικαίωμα να μετακινούνται ελεύθερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αφού μπουν στην Ουγγαρία», υποστήριξε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος στο Associated Press. «Εάν δεν συμμορφώνονται με τους βασικούς κανόνες που ισχύουν στην Ε.Ε., δεν υπάρχει άλλη λύση στο πρόβλημα», τόνισε, υπερασπιζόμενος και τον φράκτη που υψώθηκε στα σύνορα με την Σερβία και τους πιο αυστηρούς νόμους που θα ισχύσουν σε δυο εβδομάδες και θα επιτρέπουν αφενός να βγαίνουν fast-track αποφάσεις για τα αιτήματα ασύλου και να χαρακτηρίζεται αδίκημα η διέλευση των συνόρων σε σημεία άλλα εκτός από τα μεθοριακά φυλάκια.

Επί μήνες οι 28 χώρες της Ε.Ε. τσακώνονται μεταξύ τους για το εάν θα δεχθούν, πόσους και ποιους θα δεχθούν από τους επιβεβαιωμένους 332.000 πρόσφυγες και μετανάστες που έχουν φθάσει από τις αρχές του χρόνου στην Ευρώπη. Ελλάδα και η Ιταλία ζητούν απεγνωσμένα βοήθεια, ενώ η Γερμανία, που υπολογίζει ότι θα υποδεχθεί 800.000 ανθρώπους φέτος, απαιτεί και οι άλλες χώρες ν αναλάβουν τις ευθύνες τους. Είναι η πλέον σοβαρή κρίση για την Ευρώπη, διακήρυξε πριν από λίγες ημέρες η Άνγκελα Μέρκελ, ωστόσο και αυτή ζήτησε να συγκληθεί επείγουσα Σύνοδος, αλλά σε 15 ημέρες!

Εν τω μεταξύ οι αρχές στη Βαυαρία φαίνεται ότι ζήτησαν επίσημα από την Ιταλία να εντείνει τους ελέγχους στα κοινά τους σύνορα τους και ειδικά στο πέρασμα Μπρένερ στα βόρεια της χώρας, όπως είχε γίνει για λίγες εβδομάδες στη διάρκεια της συνόδου των G7, τον Ιούνιο. Όλα θα γίνουν στο πλαίσιο της συνθήκης Σέγκεν διαβεβαίωσαν οι Ιταλοί. 

«Δεν πιστεύω πως το Σένγκεν έχει τελειώσει», δήλωσε ο Στέφαν Μάγερ, ένας συντηρητικός Γερμανός ειδικός στις εσωτερικές υποθέσεις, αναφερόμενος στη συμφωνία για την ελεύθερη μετακίνηση των ανθρώπων ανάμεσα στα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη. «Όμως, αν δεν καταστεί δυνατό μακροπρόθεσμα να εφαρμοσθούν οι ευρωπαϊκοί κανόνες περί ασύλου, βλέπω σίγουρα τον κίνδυνο η κατάσταση αυτή να διαβρώσει και να θέσει άμεσα σε κίνδυνο τη συμφωνία Σένγκεν».

Τουλάχιστον 11 νεκροί

Σήμερα τουλάχιστον 11 άνθρωποι πνίγηκαν προσπαθώντας να φθάσουν με δυο βάρκες από την Αλικαρνασσό της Τουρκίας στην Κω και δυο ακόμα αγνοούνται. Μεταξύ των νεκρών είναι μια μητέρα με τα τρία μικρά παιδιά της. Ενα ακόμα πτώμα ανασύρθηκε από το ελληνικό λιμενικό.  

Στην Ιταλία, το πλοίο Protector, που συμμετέχει στις επιχειρήσεις της Frontex, μετέφερε στην ξηρά άλλους 138 διασωθέντες, μεταξύ αυτών και 76 ανήλικους, ενώ 106 πρόσφυγες επιβαίνουν σε σκάφη του λιμενικού. Ολοι είχαν επιβιαστεί σε δουλεμπορικά στην Αίγυπτο και βρέθηκαν ανοιχτά της Ιταλίας, μετά από μια σύντομη στάση στη Λιβύη. Οι αρχές πιστεύουν ότι οι διακινητές είναι Αιγύπτιοι.  Στη Σαρδηνία έφθασε και ένα Νορβηγικό πλοίο που μετέφερε 800 ναυαγούς, μεταξύ αυτών 11 γυναίκες σε κατάσταση εγκυμοσύνης και περισσότερα από 30 παιδιά.  

Πάνω στα τρένα

Επί ώρες παρέμειναν ακινητοποιημένοι συρμοί του Eurostar από το Παρίσι προς το Λονδίνο, όταν έγινε γνωστό ότι μετανάστες στην προσπάθεια τους να σκαρφαλώσουν στις οροφές των τρένων προκάλεσαν ζημιές στο σύστημα πυρόσβεσης. Σε μηνύματα τους μέσω Twitter επιβάτες ανέφεραν ότι έβλεπαν μετανάστες να τρέχουν στην οροφή άλλου τρένου και στις γραμμές κοντά στο γαλλικό λιμάνι του Καλαί.  

Το μαρκάρισμα

Από χθες έγινε γνωστό ότι οι αστυνομικοί στην Τσεχία «μαρκάρουν» με αριθμούς τα χέρια των προσφύγων, που  εντοπίστηκαν σε τρένα από την Αυστρία και την Ουγγαρία. Εκπρόσωπος του υπουργείου Εσωτερικών της Τσεχίας υποστήριξε ότι το «μαρκάρισμα» αποφασίστηκε λόγω του μεγάλου αριθμού των παιδιών μεταξύ των προσφύγων. 

«Ο στόχος μας είναι να μην χαθούν τα παιδιά», υποστήριξε με την αστυνομία να δηλώνει ότι το μέτρο αυτό στοχεύει και στην ταυτοποίηση των οικογενειών των προσφύγων. «Γράφουμε επίσης τον κωδικό αριθμό των τρένων με τα οποία ταξιδεύουν για να ξέρουμε προς ποια χώρα θα πρέπει να τους στείλουμε στην περίπτωση που επιστρέψουν», είπε εκπρόσωπος της, υποστηρίζοντας ότι οι πρόσφυγες «δέχτηκαν το μαρκάρισμα, δεν έχουν πρόβλημα μ’ αυτό, αφού ξέρουν πως είναι για το συμφέρον τους».

«Κανένας νόμος δεν επιτρέπει να σημαδεύονται οι άνθρωποι μ’ αυτόν τον τρόπο» αντέτεινε η Ζουζάνα Καντιγκλιότα, δικηγόρος στην Τσεχική Ένωση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, θυμίζοντας ότι στην ανατολική Ευρώπη η διαδικασία αυτή παραπέμπει αναπόφευκτα στο σημάδεμα των κρατουμένων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης από τους Ναζί κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η Τσεχία υποστηρίζει ότι οι  μετανάστες θα πρέπει να στέλνονται πίσω στις χώρες πρώτης εισόδου τους στην ΕΕ, με βάση τον κανονισμό Δουβλίνο 2. Δημοσκόπηση που διενεργήθηκε τον Αύγουστο σε δείγμα 1040 Τσέχων έδειξε ότι το 93% πιστεύει ότι οι πρόσφυγες πρέπει να επαναπατρίζονται στις χώρες προέλευσής τους.

Και η Ευρώπη… θα συνεδριάσει

Την επόμενη εβδομάδα θα παρουσιάσουν οι Βρυξέλλες τα νέα σχέδια για την μετανάστευση, που δεν είναι και τόσο νέα.

Οπως είπε ο Δημήτρης Αβραμόπουλος στο Reuters, οι προτάσεις θα κατατεθούν στη συνάντηση των υπουργών Εσωτερικών στις 14 Σεπτεμβρίου και υπάρχει ελπίδα οι κυβερνήσεις να υποχωρήσουν και να αποδεχθούν τις θέσεις για δικαιότερη κατανομή των προσφύγων των οποίων οι αιτήσεις για άσυλο γίνονται αποδεκτές και γρήγορους επαναπατρισμούς των υπολοίπων.

Είναι πολύ πιθανό ωστόσο, μέχρι να εφαρμοστεί αυτό το σχέδιο και να υιοθετηθεί και μια μόνιμη στρατηγική στο θέμα των προσφύγων, και οι προτάσεις αυτές να έχουν ξεπεραστεί. Η Κομισιόν μιλάει για υποδοχή 40.000 προσφύγων όταν μόνο στην Ελλάδα ο αριθμός τους ξεπερνά πλέον τις 200.000. Το σχέδιο είχε παρουσιαστεί τον Ιούνιο σε μια πολύ ταραγμένη Σύνοδο Κορυφής και απορρίφθηκε.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ, ο αριθμός των ανθρώπων που δραπετεύουν από την Μέση Ανατολή και την Αφρική, χρησιμοποιώντας ως πύλη εξόδου από την δική τους κόλαση, την Λιβύη και την Τουρκία έχουν ξεπεράσει τις 300.000 το πρώτο επτάμηνο του έτους, ενώ ξεπερνούν τις 2.500 αυτοί που έχασαν την ζωή του στη διάρκεια του ταξιδιού τους.