Η προσφυγιά… τραβάει την ανηφόρα

Ποτάμια ανθρώπων, πρόσφυγες πολέμου από τη Συρία οι περισσότεροι, ρέουν και συρρέουν πια στα δυτικά Βαλκάνια, τη νέα εστία της μεγάλης προσφυγικής κρίσης που καλείται να διαχειριστεί σύσσωμη πλέον η Ευρώπη, έπειτα από μήνες διαφωνιών, αλληλοκατηγοριών, αποσπασματικών και ανεπαρκών αντιδράσεων απέναντι σε ένα μαζικό ανθρωπιστικό δράμα, το οποίο μπορεί να λάβει διαστάσεις τραγωδίας αν δεν αντιμετωπιστεί όσο είναι καιρός.

Ηδη ανθρωπιστικές οργανώσεις προειδοποιούν για τον κίνδυνο συσσώρευσης και αποκλεισμού χιλιάδων προσφύγων και μεταναστών στη μεθόριο Σερβίας – Ουγγαρίας, όπου σπεύδουν άρον άρον για να προλάβουν την ανέγερση του αποτρεπτικού ουγγρικού φράχτη και την ποινικοποίηση της παραβίασής του με τιμωρία φυλάκισης. Κι ενώ η Ε.Ε. επί της αρχής καταδικάζει την ανύψωση διαχωριστικών τειχών στα κράτη–μέλη της, εν προκειμένω δηλώνει αδυναμία να παρέμβει καθότι η φύλαξη των συνόρων εμπίπτει σε ζητήματα εθνικής κυριαρχίας.

Μετά τις ντροπιαστικές σκηνές βίας που εκτυλίχθηκαν το Σάββατο στα σύνορα ΠΓΔΜ – Ελλάδας –με τις σκοπιανές δυνάμεις ασφαλείας να χτυπούν στο ψαχνό κατατρεγμένους ανθρώπους και οικογένειες που ταξιδεύουν μερόνυχτα θέλοντας μόνο να διασχίσουν τη χώρα προς βορρά για να φτάσουν στη Σερβία κι από εκεί να ξαναμπούν στην Ε.Ε. (δηλαδή την Ουγγαρία και τη ζώνη του Σένγκεν) για να συνεχίσουν την οδύσσειά τους προς Γερμανία, Αυστρία, Ολλανδία ή κράτη της Σκανδιναβίας–, οι αρχές της γείτονος κρατούσαν χθες ανοιχτή τη μεθόριο, επιτρέποντας σε πρόσφυγες και μετανάστες να περνούν σε μικρές ομάδες.

«Οι χώρες των δυτικών Βαλκανίων έχουν κατακλυστεί κι έχουν αφεθεί στην τύχη τους. Πρέπει να τις βοηθήσουμε» δήλωσε χθες από τη Γευγελή ο υπουργός Εξωτερικών της Αυστρίας Σεμπάστιαν Κουρτς, σπεύδοντας να επικρίνει τις ελληνικές αρχές για μη εφαρμογή των κανονισμών του Δουβλίνου, που προβλέπουν υποχρεωτική καταγραφή και αίτηση ασύλου στις χώρες άφιξης εντός Ε.Ε. «Είναι αναγκαία μια κοινή προσέγγιση και δεν πρέπει να συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, να εισέρχονται στη Μακεδονία [sic] μη καταγεγραμμένοι μετανάστες από την Ελλάδα. Η Ε.Ε. πρέπει επιτέλους να στρέψει το βλέμμα της και στη μεταναστευτική ροή μέσω Μακεδονίας [sic] και όχι μόνο σε αυτές προς Ιταλία» δήλωσε ο Κουρτς.

Με μίσθωση λεωφορείων και επιπλέον δρομολόγια τρένων, η κυβέρνηση της ΠΓΔΜ διευκολύνει τώρα πρόσφυγες και μετανάστες να διασχίσουν την επικράτειά της για να εισέλθουν στη Σερβία, τη δεύτερη κατά σειρά χώρα–τράνζιτ όπου οι αρχές δείχνουν προς το παρόν πιο οργανωμένες και φιλόξενες.

Με τα πόδια, με αναπηρικά καροτσάκια, με πατερίτσες, με τα μωρά και τα παιδιά τους αγκαλιά ή στους ώμους, σχεδόν 10.000 πρόσφυγες και μετανάστες κάθε ηλικίας πέρασαν το Σαββατοκύριακο τη σκοπιανή μεθόριο για να φτάσουν στις σερβικές πόλεις Πρέσεβο και Μιράτοβατς, όπου έχουν ήδη στηθεί κέντρα υποδοχής.

Παρά τις μεγάλες ουρές, η καταγραφή τους συνεχίζεται με βάρδιες όλο το 24ωρο, ενώ ο Ερυθρός Σταυρός, ανθρωπιστικές οργανώσεις και αλληλέγγυοι προσφέρουν τρόφιμα, νερό, σκηνές, κουβέρτες και ιατρικές υπηρεσίες. Παρότι η προσφυγική ροή είναι «τεράστια», η Σερβία «δεν θα χτίσει τείχη, δεν θα τους βάλει σε κοντέινερ, ούτε θα τους διώξει από τη χώρα» δήλωσε με νόημα ο πρωθυπουργός Αλεξάντερ Βούτσιτς. Και ο Δήμος του Βελιγραδίου ετοιμάζεται να στήσει υποδομές στέγασης, καθώς πρόσφυγες και μετανάστες συνεχίζουν να κοιμούνται σε δρόμους και πλατείες.

Ο Σέρβος πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η διαχείριση της κρίσης επιβαρύνει με 15.000 ευρώ ημερησίως τον κρατικό προϋπολογισμό και ζήτησε επιπλέον κονδύλια από την Ε.Ε., με την οποία βρίσκεται σε ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Οπως ανακοίνωσε η Κομισιόν, 8 εκατομμύρια ευρώ θα εκταμιευτούν για επείγουσα βοήθεια προς τα κράτη των δυτικών Βαλκανίων και την Τουρκία, ενώ 90.000 ευρώ σε ανθρωπιστική αρωγή θα δοθούν στην ΠΓΔΜ.

Συνολικά φέτος, αναφέρει, η επείγουσα χρηματοδότηση για το μεταναστευτικό έχει διπλασιαστεί σε 50 εκατομμύρια ευρώ.

Με δεδομένο ότι πάνω από 90.000 πρόσφυγες και μετανάστες έχουν ήδη περάσει στη Σερβία φέτος -περίπου 23.000 μόνο τις δύο τελευταίες εβδομάδες- ο κίνδυνος «συμφόρησης» ελλοχεύει τώρα κατά μήκος των 175 χιλιομέτρων των βόρειων σερβικών συνόρων με την ξενόφοβη Ουγγαρία, που ολοκληρώνει σε λίγες μέρες την ανέγερση του αντιμεταναστευτικού της φράχτη, ενώ στέλνει ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας να φρουρούν τη μεθόριο. Η Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες ζήτησε ξανά από την Ε.Ε. να κάνει περισσότερα για να βοηθήσει τα κράτη των δυτικών Βαλκανίων να διαχειριστούν μια κρίση που «δεν θα τελειώσει σύντομα, επηρεάζοντας ήδη ολόκληρη την Ευρώπη».