Θεσμική κρίση στην Ισπανία

Στην Ισπανία από προχθές οι περισσότεροι μιλούν για πρωτοφανή θεσμική εκτροπή και πλήγμα στη δημοκρατία, το μεγαλύτερο από την αποκατάστασή της μετά τον θάνατο του δικτάτορα Φράνκο. Το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας έκανε δεκτή προσφυγή του δεξιού Λαϊκού Κόμματος (ΡΡ) κατά της μεταρρύθμισης του Ποινικού Κώδικα, σταματώντας με αυτόν τον τρόπο την προγραμματισμένη για αύριο Πέμπτη ψηφοφορία στη Γερουσία πάνω σε τροπολογίες που έχουν ήδη ψηφιστεί από τη Βουλή.

Το Συνταγματικό Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι οι ρυθμίσεις που παρουσιάζονται με τη μορφή τροπολογιών δεν έχουν καμία σχέση με το κείμενο στο σύνολό του και αποτελούν προσθήκες άσχετες με το υπόλοιπο νομοσχέδιο για τον Ποινικό Κώδικα. Στην πραγματικότητα, αυτό που καταλαβαίνουν και οι πιο αφελείς είναι ότι το δεξιάς πλειοψηφίας Συνταγματικό Δικαστήριο μπλόκαρε τροπολογίες που έθιγαν άμεσα τα μέλη του και συγκεκριμένα αυτή που αφορά το σύστημα εκλογής τους. Στόχος των τροπολογιών ήταν να ανοίξει ο δρόμος για την ανανέωση των θέσεων τεσσάρων από τους 12 δικαστές του Συνταγματικού Δικαστηρίου, οι θητείες των οποίων έληξαν στο τέλος του Ιουνίου. Οπως επισήμαιναν ορισμένα ισπανικά ΜΜΕ, δύο από αυτούς τους δικαστές οι οποίοι έπρεπε κανονικά να είχαν αποχωρήσει έκριναν το οριακό αποτέλεσμα έξι προς πέντε. Κάτι άκρως αντιδεοντολογικό, αφού οι συγκεκριμένοι δικαστές θα έπρεπε να αυτοεξαιρεθούν.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ και η κυβέρνηση Σοσιαλιστών-Podemos κατηγορούν τη Δεξιά ότι επιχειρεί να ελέγξει τις πολιτικές εξελίξεις μέσω του Συνταγματικού Δικαστηρίου, μια άποψη που συμμερίζεται και ο συμπολιτευόμενος Τύπος. «Με την παράλυση της διαδικασίας ανανέωσης εκ μέρους του ΡΡ και την πολιτική πίεση που ασκεί στη σημερινή συντηρητική πλειοψηφία στο Γενικό Συμβούλιο Δικαστικής Εξουσίας και στο Συνταγματικό Δικαστήριο, το κόμμα επιχειρεί να διατηρήσει τον έλεγχό του και στα δύο Σώματα έως ότου μπορέσει να επιστρέψει στην εξουσία, αγνοώντας τη βούληση των Ισπανών όπως εκφράστηκε στην κάλπη», έγραφε χθες η El Pais στο κύριο άρθρο της.

Ο Σάντσεθ χαρακτήρισε χθες «σοβαρή» την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου, καταγγέλλοντάς το ότι «εμποδίζει για πρώτη φορά τους εκλεγμένους από τους Ισπανούς νόμιμους εκπροσώπους να συζητήσουν στο Κοινοβούλιο και να νομοθετήσουν, γεγονός χωρίς προηγούμενο στη δημοκρατική ιστορία της χώρας μας μετά το τέλος της δικτατορίας του Φράνκο το 1975 και χωρίς προηγούμενο στις χώρες του ευρωπαϊκού θεσμικού πλαισίου». Ταυτόχρονα όμως τόνισε την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης να ξεμπλοκάρει την κατάσταση που δημιουργήθηκε με το Συνταγματικό Δικαστήριο, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει λεπτομέρειες.

Η συνέχεια είναι άδηλη καθώς έχει πια δημιουργηθεί μια πραγματικά καινούργια κατάσταση. «Το Συνταγματικό Δικαστήριο με τη ληγμένη θητεία φίμωσε το ισπανικό Κοινοβούλιο», σχολίαζε η El Diario, προσθέτοντας ότι «οι συνέπειες αυτής της σοβαρότατης επίθεσης στα θεμέλια της δημοκρατίας δεν είναι δυνατό να υπολογιστούν ακόμα».