Βραδινό μυστήριο με Πούτιν και ουκρανικές προωθήσεις

Μυστήριο κάλυπτε μέχρι αργά χθες βράδυ τους λόγους που καθυστέρησε και τελικά αναβλήθηκε για σήμερα το πρωί, σύμφωνα με ρωσικά ΜΜΕ, το πολυαναμενόμενο διάγγελμα του Βλαντίμιρ Πούτιν. Αγνωστο παρέμενε και το περιεχόμενό του εν μέσω έντονης φημολογίας για βαρυσήμαντες εξαγγελίες σε σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Με τις ευλογίες της Μόσχας πάντως οι φιλορωσικές αρχές σε τέσσερις περιοχές της ανατολικής και νότιας Ουκρανίας που βρίσκονται υπό πλήρη ή μερικό ρωσικό έλεγχο ανακοίνωσαν χθες συντονισμένα, η μία μετά την άλλη, την άμεση διεξαγωγή δημοψηφισμάτων από τις 23 μέχρι τις 27 Σεπτεμβρίου για ενσωμάτωση στη Ρωσική Ομοσπονδία – μια προαναγγελθείσα και άκρως αμφιλεγόμενη κίνηση που πλέον επισπεύδεται και κλιμακώνει περαιτέρω την πολεμική σύρραξη όσο και την ευρύτερη γεωπολιτική αντιπαράθεση της Ρωσίας με τη Δύση, την ώρα που τα ουκρανικά στρατεύματα καταγράφουν αναπάντεχες επιτυχίες στο πεδίο της μάχης ανακαταλαμβάνοντας σημαντικά εδάφη στη βορειανατολική περιοχή του Χαρκόβου.

Οπως υποστήριξαν δε Ουκρανοί αξιωματούχοι, στρατιωτικές δυνάμεις τους αντεπιτέθηκαν και στην ελεγχόμενη από τη Ρωσία επαρχία Λουγκάνσκ ανακτώντας τον «πλήρη έλεγχο» του χωριού Μπιλοχορίβκα κοντά στο Λισιτσάνσκ, όπου προωθούνται τώρα μονάδες του ουκρανικού στρατού σύμφωνα ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες.

Δυτικά ΜΜΕ έκαναν λόγο για μικρή αλλά συμβολική νίκη, η οποία αφενός σηματοδοτεί την πρώτη ανακατάληψη εδάφους στο Λουγκάνσκ -που βρισκόταν ολοκληρωτικά υπό ρωσικό έλεγχο εδώ και δυόμισι μήνες περίπου- και αφετέρου θέτει σε αμφισβήτηση τον διακηρυγμένο στόχο του Πούτιν για κατάληψη ολόκληρου του Ντονμπάς.

«Χωρίς τα δημοψηφίσματα υπάρχει ακόμα η ελάχιστη πιθανότητα για διπλωματική λύση. Μετά τα δημοψηφίσματα [δεν υπάρχει] καμία» διαμήνυσε ο εκπρόσωπος Τύπου της προεδρίας της Ουκρανίας, Σερχίι Νικιφόροφ, όπως μετέδωσε ο ουκρανικός ιστότοπος Liga.net. Ο δε σύμβουλος της ουκρανικής προεδρίας, Μιχαΐλο Ποντόλιακ, υποστήριξε πως τα δημοψηφίσματα θα πρέπει να αντιμετωπιστούν από τις χώρες της Δύσης με επιβολή κι άλλων οικονομικών κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας καθώς και με νέες παραδόσεις όπλων στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένων πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς ATACMS. «Θα εξεταστούν πρόσθετα περιοριστικά μέτρα κατά της Ρωσίας» απείλησε από την πλευρά του ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Ζοζέπ Μπορέλ, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο η Ε.Ε. να επιβάλει νέες κυρώσεις λόγω των δημοψηφισμάτων.

Νωρίτερα και στις δύο επαρχίες του Ντονμπάς, τις αυτοανακηρυχθείσες «Λαϊκές Δημοκρατίες» του Λουγκάνσκ και του Ντονιέτσκ στα ανατολικά της Ουκρανίας, όπως και στις περιοχές της Χερσώνας και της Ζαπορίζια στα νότια οι επικεφαλής των φιλορώσων αυτονομιστών και οι διορισμένες από τη Μόσχα τοπικές αρχές είχαν προκηρύξει με ντόμινο ανακοινώσεων τη βιαστική διενέργεια δημοψηφισμάτων για ένταξη στη Ρωσική Ομοσπονδία με έναρξη της τετραήμερης και νομικά αμφισβητούμενης ψηφοφορίας από μεθαύριο Παρασκευή.

Ο Βιατσεσλάβ Βολοντίν, πρόεδρος της Δούμας (της ρωσικής Κάτω Βουλής), έσπευσε να δηλώσει πως το κοινοβουλευτικό σώμα θα υποστήριζε την ενσωμάτωση των περιοχών αυτών στη Ρωσία, αν κάτοικοί τους ψηφίσουν ότι αυτό θέλουν. Προτού ανακοινωθεί δε η διεξαγωγή των δημοψηφισμάτων ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας και νυν αναπληρωτής πρόεδρος του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας, Ντμίτρι Μεντβέντιεφ, προειδοποίησε με σκληρή ανάρτησή του στο Telegram πως το αποτέλεσμά τους όχι μόνο θα ήταν αμετάκλητο -χωρίς να μπορεί κανένας Ρώσος ηγέτης να το ανατρέψει συνταγματικά-, αλλά θα επέτρεπε στη Μόσχα να υπερασπιστεί τις περιοχές που θεωρεί νομίμως ρωσικές.

«Ο γεωπολιτικός μετασχηματισμός του κόσμου θα ήταν μη αναστρέψιμος όταν τα νέα εδάφη ενσωματωθούν στη Ρωσία» έγραψε o Μεντβέντιεφ. «Η καταπάτηση σε ρωσικό έδαφος είναι έγκλημα που σας επιτρέπει να χρησιμοποιήσετε όλες τις δυνάμεις αυτοάμυνας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το Κίεβο και η Δύση φοβούνται τόσο πολύ αυτά τα δημοψηφίσματα».

Την προκήρυξή τους καταδίκασαν χθες εν χορώ πολλές δυτικές κυβερνήσεις, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν πρόκειται να αναγνωρίσουν τα αποτελέσματα αφού θεωρούν την όλη διαδικασία παρωδία ενορχηστρωμένη από το Κρεμλίνο, με απώτερο στόχο την προσάρτηση και αυτών των περιοχών στη Ρωσία, όπως συνέβη με την Κριμαία το 2014.

«Αν η Μόσχα προσαρτούσε επισήμως ένα πρόσθετο τεράστιο τμήμα της Ουκρανίας, ο Πούτιν θα προκαλούσε ουσιαστικά τις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους συμμάχους τους να ρισκάρουν μια ευθεία στρατιωτική αντιπαράθεση με τη Ρωσία, τη μεγαλύτερη πυρηνική δύναμη στον κόσμο» σημείωνε το Reuters. «Το πυρηνικό δόγμα της Ρωσίας επιτρέπει τη χρήση τέτοιων όπλων, αν χρησιμοποιηθούν εναντίον της όπλα μαζικής καταστροφής ή αν το ρωσικό κράτος αντιμετωπίσει υπαρξιακή απειλή από συμβατικά όπλα».

Αίσθηση είχαν προκαλέσει στο μεταξύ οι δηλώσεις του Ταγίπ Ερντογάν στο αμερικανικό τηλεοπτικό κανάλι PBS πριν από την προκήρυξη των δημοψηφισμάτων και τη χθεσινή ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

Ερωτηθείς αν θα έπρεπε να επιτραπεί στη Ρωσία να κρατήσει υπό την κυριαρχία της τα ουκρανικά εδάφη που έχει καταλάβει και αν κάτι τέτοιο θα μπορούσε να αποτελέσει αντάλλαγμα σε μια μελλοντική ειρηνευτική συμφωνία, ο Τούρκος πρόεδρος και λυκοσύμμαχος του Πούτιν, που συνεχίζει το διπλό παιχνίδι διατηρώντας καλές σχέσεις και με το Κίεβο, ήταν κατηγορηματικός. «Οχι, αναμφισβήτητα όχι…

Τα καταληφθέντα εδάφη θα επιστραφούν στην Ουκρανία», τόνισε, λέγοντας μάλιστα ότι και η χερσόνησος της Κριμαίας θα πρέπει να επιστρέψει στους «νόμιμους κατόχους» της. «Οι άνθρωποι που ζουν εκεί είναι ταυτόχρονα δικοί μας απόγονοι» υπογράμμισε ο Ερντογάν, συμπληρώνοντας πως για την Αγκυρα έχει σημασία η υποστήριξη των Τατάρων της Κριμαίας.

Οσο για τις προθέσεις του Ρώσου ομολόγου του με τον οποίο συναντήθηκε την περασμένη βδομάδα στο Ουζμπεκιστάν; «Μου δείχνει πρακτικά ότι προτίθεται να το τερματίσει αυτό [σ.σ. τον πόλεμο] όσο το δυνατόν συντομότερα. Αυτή ήταν η εντύπωσή μου, επειδή ο τρόπος που πάνε τα πράγματα αυτή τη στιγμή είναι μάλλον προβληματικός».