Τέσσερα non paper από την Κομισιόν και δύο από την τσεχική προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς στις Βρυξέλλες, τα έγγραφα για τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της ενέργειας πάνε κι έρχονται στις Βρυξέλλες. Είναι σαφές σε αυτό το στάδιο ότι υπάρχουν πολλές επιλογές, αν όχι αποφάσεις.
Σήμερα θα πραγματοποιηθούν παράλληλες διαπραγματεύσεις, προκειμένου να υπάρξει η πολυπόθητη συναίνεση τουλάχιστον για τα μέτρα που θα προτείνει η Κομισιόν. Ενόψει του έκτακτου Συμβουλίου των υπουργών Ενέργειας την Παρασκευή, οι εργασίες είναι εντατικές, προκειμένου να καθοριστούν τα επόμενα βήματα της Ευρώπης σε αυτόν τον ενεργειακό πόλεμο που έχει ξεκινήσει με τη Ρωσία.
Πέρα από την συνάντηση των 27 μόνιμων αντιπροσώπων (Coreper) όπου θα παραστεί και η Πρόεδρος της Κομισιόν και θα τεθούν επί τάπητος οι πολιτικές κατευθύνσεις που θα δώσουν οι Υπουργοί την Παρασκευή, δύο ακόμα συζητήσεις θα διεξαχθούν μεταξύ ειδικών σήμερα, Τετάρτη. Η βασικότερη αφορά τους εμπειρογνώμονες των κυβερνήσεων που θα καθίσουν γύρω από ένα τραπέζι σαν «ομάδα κρούσης» για να συζητήσουν και να καταλήξουν στις καλύτερες λύσεις για το πλαφόν στην αγορά ενέργειας. Το παρόν θα δώσει εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης ο επικεφαλής σύμβουλος ενέργειας Νίκος Τσάφος. Σε μία ακόμα, παράλληλη συνάντηση, οι καθ’ ύλην ειδικοί των 27 χωρών για την ενέργεια θα εξετάσουν ζητήματα με πιο τεχνικό χαρακτήρα.
Η δυναμική αυξάνεται για μια πρόταση αποσύνδεσης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου – η οποία θα υπερβαίνει το σχέδιο της Επιτροπής για επιβολή εισφοράς στα υπερκέρδη. Χώρες όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Γαλλία είχαν ήδη ταχθεί υπέρ αυτής της κίνησης. Τώρα, ακόμη και φιλελεύθερες χώρες που μέχρι πρόσφατα ήταν αντίθετες έχουν ξαφνικά ζεσταθεί με την ιδέα, καθώς συνειδητοποιούν ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα. Η Σουηδία ζητά τώρα επίσης την αποσύνδεση.
Το Παρίσι υποστηρίζει την επιβολή ανώτατου ορίου στην τιμή του ρωσικού φυσικού αερίου από αγωγούς – ουσιαστικά προσφέροντας στην Gazprom χαμηλότερη τιμή και λέγοντάς της να την πάρει ή να την αφήσει. Αλλά υπάρχει κίνδυνος για την ενιαία αγορά: Η Σλοβακία και η Τσεχική Δημοκρατία θα είχαν δυνητικά πρόβλημα, καθώς εξαρτώνται από τις ροές αερίου μέσω αγωγών στην Ουκρανία. Εν τω μεταξύ, η Ουγγαρία θα μπορούσε να συνεχίσει να λαμβάνει φυσικό αέριο μέσω της Σερβίας από τον αγωγό TurkStream. Η Γερμανία δεν έχει επίσης πειστεί για ένα ανώτατο όριο τιμών – ενώ άλλες χώρες φοβούνται τώρα ότι το Βερολίνο θα μπορούσε να καθυστερήσει τις προσπάθειες για μείωση των τιμών για την υπόλοιπη Ευρώπη. Ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας δήλωσε στους FT ότι είναι ανοιχτός στη συζήτηση ενός ανώτατου ορίου τιμών φυσικού αερίου στην ΕΕ.
Εν τω μεταξύ, η Αθήνα, αλλά και η Βαρσοβία θα ζητήσει ανώτατο όριο στην τιμή όλου του φυσικού αερίου που εισέρχεται στην ΕΕ. Αλλά στην Επιτροπή δεν αρέσει η ιδέα ενός γενικού ανώτατου ορίου (ούτε και στους Αμερικανούς πιθανώς). Και η Ολλανδία δεν είναι πρόθυμη να αναμειχθεί με τον κόμβο εμπορίας φυσικού αερίου που έχει ως αστέρι της, όπως διατυπώθηκε σε ένα από τα πολλά non-papers της Επιτροπής.
Η λύση της Ισπανίας και της Πορτογαλίας για την επιδότηση του φυσικού αερίου που καταναλώνεται από σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας έχει – δικαίως ή αδίκως – χάσει την απήχηση των Βρυξελλών, αφού αποδείχθηκε ότι η κατανάλωση φυσικού αερίου στην Ισπανία αυξήθηκε αυτό το καλοκαίρι (αν και πιθανότατα προκλήθηκε επίσης από την έλλειψη υδροηλεκτρικής ενέργειας και άλλων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την αυξημένη χρήση κλιματιστικών λόγω των εξαιρετικά υψηλών θερμοκρασιών). Η ισπανική εφημερίδα El País σημείωσε ότι η Μαδρίτη ήταν στην πραγματικότητα ο κύριος αγοραστής ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου μέχρι στιγμής αυτό το καλοκαίρι.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ολοκλήρωσε μια σειρά νομοθετικών και μη νομοθετικών προτάσεων – και σε “non paper” – τις οποίες θα παρουσιάσει σήμερα στους πρεσβευτές κατά τη διάρκεια γεύματος εργασίας. Περιλαμβάνουν, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, εισφορά επί των υπερκερδών τόσο για τις εταιρείες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας όσο και για τις εταιρείες ορυκτών καυσίμων, μέτρα για την αύξηση της ρευστότητας της αγοράς, συντονισμένες μειώσεις της ζήτησης για την αποφυγή των αιχμών των τιμών και ένα όριο στην τιμή που επιτρέπεται να πληρώνουν οι εταιρείες της ΕΕ για το ρωσικό αέριο από αγωγούς.
Στις προτάσεις των Υπουργών την Παρασκευή αναμένεται να συμπεριλαμβάνονται έκτακτα μέτρα ρευστότητας για την εξασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της αγοράς και την αντιμετώπιση της αστάθειας στις τιμές ενέργειας, αλλά και επέκταση του προσωρινού πλαισίου στήριξης που έχει ενεργοποιηθεί λόγω πανδημίας ως το τέλος του 2023.
