Ηταν ο τελευταίος πρόεδρος της Σοβιετικής Ενωσης και, σύμφωνα με αρκετούς, ο μοιραίος άνθρωπος που οδήγησε στη διάλυσή της πάνω στην προσπάθειά του να τη μεταρρυθμίσει. Ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ πέθανε χθες βράδυ σε ηλικία 91 ετών σε νοσοκομείο της Μόσχας όπου νοσηλευόταν ύστερα από σοβαρή και μακρά ασθένεια, σύμφωνα με τα ρωσικά ΜΜΕ.
Ο Μιχαήλ Σεργκέγεβιτς Γκορμπατσόφ γεννήθηκε το 1931 στο Πριβολνόγιε, ένα χωριό κοντά στη Σταυρούπολη, σε μια φτωχή αγροτική οικογένεια με ρωσικές και ουκρανικές ρίζες. Aπό τις αγροτικές εργασίες ο νεαρός Μιχαήλ πέρασε στην κομμουνιστική νεολαία και κατόπιν σε νομικές σπουδές στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας όπου γνώρισε τη μετέπειτα σύζυγό του Ραΐσα Τιταρένκο. Ακολουθώντας μια σταδιακή ανοδική πορεία στο Κομμουνιστικό Κόμμα έφτασε να γίνει πρώτος γραμματέας του Ανώτατου Σοβιέτ και μετά τον θάνατο του Κονσταντίν Τσερνιένκο το 1985, γενικός γραμματέας και επικεφαλής της κυβέρνησης.
Η εξαετής θητεία του ήταν συνυφασμένη με τις λέξεις «περεστρόικα» και «γκλάσνοστ» (διαφάνεια), τις λέξεις που συμπύκνωναν το όραμά του για τη μεταρρύθμιση του κομμουνιστικού συστήματος, καθώς και με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου για το οποίο τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 1990. Στάθηκε, ωστόσο, ανίκανος να αποτρέψει τη διάλυση της πατρίδας του ακριβώς έναν χρόνο αργότερα. Τις αναταράξεις από το πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό χάος που ακολούθησε με τη βίαιη μετάβαση σε έναν άγριο καπιταλισμό και την αναβίωση των εθνικισμών τις βλέπουμε μέχρι σήμερα, με πρόσφατο τραγικό παράδειγμα τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Απαξιωμένος σε μεγάλο βαθμό στη γενέτειρά του, αλλά εξιδανικευμένος σχεδόν στη Δύση για την καταλυτική συμβολή του στο «τέλος του κομμουνισμού», ο Γκορμπατσόφ επέκρινε τον Βλαντιμίρ Πούτιν για τη ροπή του στον αυταρχισμό και τον μιλιταρισμό, αλλά και τη Δύση για την αλαζονική της στάση απέναντι στη Ρωσία, ενώ από το 2014 είχε προειδοποιήσει για την έναρξη ενός νέου Ψυχρού Πολέμου με αφορμή τον εμφύλιο πόλεμο στο Ντονμπάς. Ομως, το αν η Ιστορία θα τον δικαιώσει και για ποια ακριβώς πράγματα, θα φανεί αρκετά χρόνια αργότερα…
