Μονόδρομος η συμβιβαστική λύση για το φυσικό αέριο

«Δεν υπάρχει Plan B για τη διαχείριση μιας πιθανής διακοπής στη ροή του φυσικού αερίου. Πάμε για μια πολιτική συμφωνία σήμερα, στο έκτακτο Συμβούλιο των υπουργών Ενέργειας», παραδέχθηκε πηγή του Συμβουλίου χθες, ενόψει της έκτακτης συνάντησης των 27 υπουργών σήμερα στις Βρυξέλλες. Παρότι πολλές χώρες -περισσότερες από 10- έχουν αντιταχθεί στο σχέδιο έκτακτης ανάγκης της Κομισιόν, που προβλέπει μείωση κατά 15% της κατανάλωσης φυσικού αερίου σε όλα τα κράτη-μέλη, αρχικά σε εθελοντική και αν χρειαστεί σε υποχρεωτική βάση, το Συμβούλιο θα πρέπει να βρει λύση.

«Ειδικά μετά τις ανακοινώσεις της Gazprom για περαιτέρω μείωση της ροής από το 40% στο 20%, η συμφωνία πρέπει να επιτευχθεί άμεσα», συμπλήρωσε η διπλωματική πηγή. Παρότι ακόμα ένα μπρα ντε φερ μεταξύ Βορρά και Νότου βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη, υπήρχε η κοινή πεποίθηση ότι πρέπει να βρεθεί συμβιβασμός. Και γι’ αυτό, προσέθεταν τη μία μετά την άλλη αλλαγές και εξαιρέσεις στο αρχικό κείμενο της συμφωνίας.

Οι μόνιμοι αντιπρόσωποι των κρατών-μελών που συναντήθηκαν χθες για το θέμα συζητούσαν μέχρι αργά το σχέδιο της Κομισιόν. Πηγές της «Εφ.Συν.» ανέφεραν ότι πολλές τροπολογίες και θέσεις ανταλλάσσονταν μέχρι αργά το βράδυ, κάποιες από τις οποίες κατατέθηκαν τις τελευταίες ώρες.

Σύμφωνα με το τελευταίο σχέδιο που βρισκόταν στο τραπέζι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, η νέα νομοθεσία θα επιτρέπει στις χώρες να ζητούν εξαιρέσεις από την υποχρεωτική μείωση της ζήτησης, επικαλούμενες την «ειδική γεωγραφική ή φυσική τους κατάσταση».

Παρά τις δηλώσεις ότι το Συμβούλιο προσπαθεί να προσθέσει «ειδικές τομεακές και πολύ στοχευμένες παρεκκλίσεις» στον στόχο του 15%, αντί για εξαιρέσεις προσαρμοσμένες σε συγκεκριμένες χώρες, η πηγή του Συμβουλίου ανέφερε ότι θα ληφθούν υπόψη οι ιδιαίτερες συνθήκες των νησιωτικών χωρών, αυτών που διαθέτουν τερματικούς σταθμούς υγροποιημένου φυσικού αερίου, αυτών που διαθέτουν μεγάλες αποθήκες, των Βαλτικών Χωρών, των χωρών που δεν έχουν εσωτερικά σύνορα και άλλα χαρακτηριστικά κρατών.

«Οι εξαιρέσεις πρέπει να βγάζουν νόημα», είπε ο διπλωμάτης. «Ολες οι τροποποιήσεις και οι εξαιρέσεις θα πρέπει να δίνουν το τελικό αποτέλεσμα που δεν θα αποδυναμώνει τον στόχο του 15%, που αντιστοιχεί σε 45 δισ. κυβικά μέτρα», τόνισε.

Επίσης, τα κράτη-μέλη που διαφωνούν με την αρχική πρόταση θέλουν να «αλλάξουν τη λογική» της και να θέσουν το Συμβούλιο στο επίκεντρο, δηλαδή να απαιτείται ειδική πλειοψηφία για την ενεργοποίηση του συστήματος προειδοποίησης της Ενωσης. Με άλλα λόγια, να απαιτούνται πέντε και όχι τρεις χώρες για να μπορούν να ζητούν τον πανευρωπαϊκό συναγερμό που θα ενεργοποιεί τους δεσμευτικούς κανόνες. Το σχέδιο, που αρχικά θα ίσχυε για δύο έτη, τελικά θα ισχύει για ένα, με δυνατότητα της Κομισιόν για περαιτέρω επέκτασή του.

Υπάρχει έντονη η αίσθηση ότι όλα γίνονται για να σωθούν η Γερμανία και οι άλλες χώρες του Βορρά που έχουν μεγάλη εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Από τις Βρυξέλλες απαντούν ότι αν καταρρεύσει η ατμομηχανή της Ευρώπης, θα καταρρεύσει η ευρωζώνη, δηλαδή και ο Νότος, και μιλούν για αλληλεγγύη.

Στο Συμβούλιο θα παρευρεθεί και ο υπουργός Ενέργειας της Ουκρανίας για το γεύμα εργασίας.

Η ελληνική θέση

Εξαίρεση από τη μείωση κατά 15% της κατανάλωσης φυσικού αερίου θα ζητήσει και η Ελλάδα, η οποία αναμένεται να θέσει ξανά τα ζητήματα του πλαφόν στις τιμές του φυσικού αερίου, καθώς και της αποσύνδεσης της τιμής του αερίου από τις τιμές του ρεύματος. Παρότι δεν αναμένονται τελικές αποφάσεις, η Κομισιόν θα κληθεί να παρουσιάσει τι έχει κάνει μέχρι τώρα, ενόψει των σχετικών ανακοινώσεών της το φθινόπωρο.

Επίσης, σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη, θα υπάρξει παρέμβαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, με κεντρική ιδέα τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού μηχανισμού για τη μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου στη βιομηχανία έναντι αποζημίωσης, με στόχο να μπορέσει η Ευρώπη να αντιμετωπίσει τις απώλειες που θα προκύψουν σε περίπτωση διακοπής του φυσικού αερίου από τη Ρωσία.