Ούτε λίγες ώρες αφότου ο Ουκρανός πρόεδρος Ζελένσκι διακήρυττε πως «αντέχουμε» στο στρατηγικής σημασίας Σεβεροντόνετσκ, επίκεντρο των μαχών στα ανατολικά εδάφη του Ντονμπάς, ο Ουκρανός κυβερνήτης του Λουγκάνσκ ανακοίνωσε ότι οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν πια απωθηθεί στα περίχωρα της πόλης – κλειδί στην (ουσιαστικά κατ’ όνομα) περιφέρειά του.
Οι Ρώσοι δεν ελέγχουν πλήρως την πόλη, υποστήριξε ο Σέρχιι Χαϊντάι, αποφεύγοντας να χρησιμοποιήσει τη λέξη «ακόμη», ενόσω το ρωσικό υπουργείο Αμυνας ανακοίνωνε ότι «έχει απελευθερωθεί» το 97% του Λουγκάνσκ.
Τα βλέμματα στο Κίεβο στρέφονται τώρα ανήσυχα στο Σλοβιάνσκ, έτερη πόλη – κλειδί στη γειτονική περιφέρεια του Ντονέτσκ. Παράλληλα, πυκνώνουν οι αναφορές για προετοιμασίες δημοψηφισμάτων στις ελεγχόμενες από τους Ρώσους περιοχές στα ανατολικά και νότια, με το ερώτημα της ενσωμάτωσης στη Ρωσική Ομοσπονδία: από τη Χερσώνα, έως τη Ζαπορίζια.
Στη μοναδική εδώ και καιρό κίνηση συνεννόησης εν τω μεταξύ, η Ουκρανία και η Ρωσία παρέδωσαν η μία στην άλλη σορούς στρατιωτών, συμπεριλαμβανομένων 37 Ουκρανών που σκοτώθηκαν στη χαλυβουργία «Αζοφστάλ» της Μαριούπολης.
Κατά τα λοιπά, ουδέν φως φαίνεται στο «τούνελ» του πολέμου, που χθες συμπλήρωσε την 105η ημέρα, χωρίς άλλες θεαματικές επί του πεδίου εξελίξεις.
Οχι ότι υπήρξαν στο διπλωματικό τοπίο, τουλάχιστον επί του προσκηνίου…
Οι πολυαναμενόμενες χθεσινές συνομιλίες των ΥΠΕΞ Τουρκίας και Ρωσίας, Τσαβούσογλου και Λαβρόφ, στην Αγκυρα, δεν κατέληξαν σε κάποια συγκεκριμένη συμφωνία στο κρίσιμο θέμα της εξαγωγής των ουκρανικών σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας.
Αμφότεροι αρκέστηκαν να χαρακτηρίσουν χρήσιμη και παραγωγική τη συνάντηση, στο επίκεντρο της οποίας βρέθηκαν και τα σχέδια της νέας τουρκικής εισβολής στη βόρεια Συρία, με τον Σεργκέι Λαβρόφ να εκφράζει κατανόηση για τις «ανησυχίες ασφαλείας» της Αγκυρας.
Ανταποδίδοντας, ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου τάχθηκε υπέρ του «νόμιμου» -όπως επεσήμανε- αιτήματος της Μόσχας για άρση όσων δυτικών κυρώσεων εμποδίζουν τις εξαγωγές ρωσικών σιτηρών και λιπασμάτων.
Χαρακτήρισε, δε, ρεαλιστικό το υπό εξέταση σχέδιο του ΟΗΕ για τη δημιουργία ασφαλούς διαδρόμου νηοπομπών για την εξαγωγή των σιτηρών από την Ουκρανία.
«Μιλάμε για έναν μηχανισμό που μπορεί να δημιουργηθεί μεταξύ ΟΗΕ, Ρωσίας, Ουκρανίας και Τουρκίας. Θεωρούμε αυτό το σχέδιο ρεαλιστικό», ανέφερε. «Πρέπει να συζητήσουμε μέτρα για την ασφαλή διέλευση των πλοίων».
Προς τούτο, ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας κατηγόρησε το Κίεβο ότι φέρει την αποκλειστική ευθύνη για την παρεμπόδιση των εξαγωγών, με τη ναρκοθέτηση της θαλάσσιας περιοχής στο λιμάνι της Οδησσού.
Εφόσον οι Ουκρανοί την αποναρκοθετήσουν, τόνισε, η Μόσχα θα εγγυηθεί ότι δεν θα εκμεταλλευτεί την περίσταση για επιθέσεις, απαντώντας για πολλοστή φορά στις ανησυχίες που προβάλλει το Κίεβο, αρνούμενο να συναινέσει.
Επισιτιστική κρίση
Σε αυτό το πλαίσιο και με την επισήμανση ότι το υπό συζήτηση «μερίδιο σιτηρών είναι λιγότερο από 1% από την παγκόσμια παραγωγή», ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας απέρριψε ως αβάσιμες τις σωρηδόν κατηγορίες τής Δύσης, ότι η Ρωσία ευθύνεται για την επαπειλούμενη επισιτιστική κρίση -κάτι που χθες επανέλαβαν εν χορώ οι πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Κομισιόν, ο Γερμανός καγκελάριος και ο Ιταλός ΥΠΕΞ.
Τούτων λεχθέντων, ο διορισμένος από τη Μόσχα επικεφαλής των υπό ρωσικό έλεγχο εδαφών στη Ζαπορίζια δήλωσε στο δίκτυο Rossiya 24 ότι άρχισαν να παραδίδονται από χθες με τρένα σιτηρά της περιοχής σε χώρες της Μέσης Ανατολής, χωρίς να τις κατονομάσει.
«Οι κύριες συμβάσεις έχουν συναφθεί με την Τουρκία», ανέφερε, ενόσω το πρακτορείο TASS μετέδιδε ότι θα ξαναρχίσουν από αυτήν την εβδομάδα και οι αποστολές σιτηρών από το λιμάνι του Μπερντιάνσκ, στην ίδια περιφέρεια.
Στην ουκρανική πλευρά, η οργή ξεχειλίζει, με τον ρόλο της Αγκυρας ολοένα να αμφισβητείται.
Ο εκπρόσωπος της διοίκησης της περιφέρειας της Οδησσού απέκλεισε το ενδεχόμενο αποναρκοθέτησης του στρατηγικής σημασίας λιμανιού.
Ζήτησε δε -κατά την επωδό του Κιέβου- την προμήθεια αντιπλοϊκών πυραύλων και τη συμμετοχή «χωρών του ΝΑΤΟ» στις νηοπομπές στη Μαύρη Θάλασσα.
Ταυτόχρονα, ο διευθυντής του ουκρανικού Συνδέσμου Εμπόρων Σιτηρών, Σέρχι Ιβασένκο, χαρακτήρισε την Τουρκία «ανεπαρκή δύναμη για να εγγυηθεί την ασφάλεια του φορτίου».
Ο δε αναπληρωτής επικεφαλής της Ενωσης Αγροτικών Παραγωγών της Ουκρανίας, Ντένις Μάρτσουκ, κατηγόρησε τη Ρωσία ότι έχει κλέψει περίπου 600.000 τόνους σιτηρών από τα ουκρανικά εδάφη, εξάγοντας ένα μέρος.
Τσαβούσογλου-Λαβρόφ
Πίσω στην Αγκυρα -και στον απόηχο των πρόσφατων καταγγελιών τού εκεί Ουκρανού πρέσβη, ότι η Τουρκία είναι μεταξύ των χωρών που αγοράζει από αυτές τις ποσότητες από τη Ρωσία-, η συνέντευξη Τύπου των Τσαβούσογλου και Λαβρόφ είχε επεισοδιακή κατάληξη.
«Τι άλλο από τα κλεμμένα αγαθά στην Ουκρανία, εκτός από σιτηρά, έχει καταφέρει η Ρωσία ήδη να πουλήσει;», ήταν η προβοκατόρικη ερώτηση Ουκρανού δημοσιογράφου, που πήρε τελευταίος τον λόγο.
«Σπαζοκεφαλιάζεις συνέχεια για το πού θα κλέψεις κάτι; Και νομίζεις ότι όλοι κάνουν το ίδιο;», ήταν η απάντηση του Λαβρόφ, σε πλήρη ηρεμία. «Δεν εμποδίζουμε κανέναν για τα σιτηρά», συμπλήρωσε. «Για την εξαγωγή τους πρέπει να δώσει εντολή ο κύριος Ζελένσκι».
