Όσο πλησιάζει η 14η Ιουνίου, ημέρα της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες, εντείνεται η διαπραγμάτευση της Συμμαχίας με την Τουρκία για να μην ασκήσει βέτο στη διεύρυνση με τη Φινλανδία και τη Σουηδία. Ο Γενς Στόλτενμπεργκ μίλησε με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τον οποίο επαίνεσε για τη συμβολή του στο ουκρανικό, και τόνισε ότι «ο διάλογος συνεχίζεται».
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, που είχε επισκεφθεί τις ΗΠΑ μέσα στην εβδομάδα, την Παρασκευή συναντήθηκε με την πρωθυπουργό της Φινλανδίας, Σάνα Μάριν, ενώ δήλωσε πως είχε και «εποικοδομητικό διάλογο» με τον πρόεδρο της Τουρκίας.
Με ανάρτησή του στο Twitter, o Γενς Στόλτενμπεργκ είπε ότι συζήτησε με τη Φινλανδή πρωθυπουργό «την ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες της Τουρκίας και να προχωρήσουμε» με τις αιτήσεις ένταξης της Φινλανδίας και της Σουηδίας. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιμένει να κατηγορεί τη Σουηδία και τη Φινλανδία ότι υποστηρίζουν Κούρδους μαχητές που η Τουρκία θεωρεί τρομοκράτες, ενώ υπενθυμίζει ότι οι δύο χώρες έχουν παγώσει τις πωλήσεις όπλων προς την Άγκυρα, μετά την επέμβασή της στη Συρία το 2019.
Great to meet with Prime Minister @MarinSanna of our close partner #Finland in Washington. We discussed the need to address #Turkey's concerns & move forward with the #NATO membership application by Finland & Sweden. pic.twitter.com/wPTjhYHMLy
— Jens Stoltenberg (@jensstoltenberg) June 3, 2022
Σύμφωνα με τον γ.γ. του ΝΑΤΟ, το τηλεφώνημά του με τον Τούρκο πρόεδρο ήταν «εποικοδομητικό». Δεν παρέλειψε να αποκαλέσει την Τουρκία «πολύτιμη σύμμαχο», ενώ επαίνεσε και τις προσπάθειες της Άγκυρας να μεσολαβήσει ώστε να επιτευχθεί συμφωνία για να διασφαλιστεί η ασφαλής μεταφορά των προμηθειών σιτηρών από την Ουκρανία και να αντιμετωπιστεί η παγκόσμια έλλειψη τροφίμων που συνδέεται με τον πόλεμο. Όπως έγραψε στο Twitter o Γενς Στόλτενμπεργκ, θα συνεχιστεί ο διάλογος με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αλλά δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες.
Constructive phone call with President @RTErdogan. #Türkiye is a valued Ally & we commend their efforts to broker a deal over food security. We addressed #Finland's and #Sweden's #NATO accession & will continue our dialogue.
— Jens Stoltenberg (@jensstoltenberg) June 3, 2022
Από την πλευρά της πάντως η τουρκική προεδρία εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία επανέλαβε τα γνωστά: ότι ο πρόεδρος Ερντογάν έχει τονίσει ότι η Σουηδία και η Φινλανδία θα πρέπει «να καταστήσουν σαφές ότι έχουν σταματήσει να υποστηρίζουν την τρομοκρατία», έχουν άρει τους περιορισμούς στις εξαγωγές όπλων στην Τουρκία και είναι «έτοιμες να δείξουν αλληλεγγύη στη Συμμαχία».
Οι επαφές Στόλτενμπεργκ εντάσσονται στη διπλωματική προσπάθεια που κάνει για να αρθεί το αδιέξοδο, εν όψει της προγραμματισμένης συνάντησης στις Βρυξέλλες μέσα στην εβδομάδα ανώτερων αξιωματούχων από τη Σουηδία, τη Φινλανδία και την Τουρκία, για να συζητήσουν τις τουρκικές αντιρρήσεις για την ένταξη των δύο σκανδιναβικών χωρών στο ΝΑΤΟ.
Επόμενο βήμα είναι η σύνοδος κορυφής των ηγετών των χωρών του ΝΑΤΟ στις 14 Ιουνίου, στην έδρα της συμμαχίας στις Βρυξέλλες, όπου θα συμμετάσχει για πρώτη φορά ο Τζο Μπάιντεν ως πρόεδρος των ΗΠΑ. Η συμμαχία έως τότε ελπίζει ότι θα έχει πετύχει ένα θετικό αποτέλεσμα όσον αφορά τις αιτήσεις Φινλανδίας-Σουηδίας, ενώ αναμένεται, βάσει προγράμματος, να συζητηθούν εν γένει η ουκρανική κρίση και οι σχέσεις των δυτικών χωρών με τη Ρωσία.
