Η ουκρανική ηγεσία δεν κρύβει την ενόχλησή της. Τόσο για την άρνηση του Αμερικανού προέδρου Μπάιντεν να στείλει πυραυλικά συστήματα μεγάλου βεληνεκούς στο Κίεβο, αποφεύγοντας έτσι μια επικίνδυνη κλιμάκωση του πολέμου, όσο και για τη συμφωνία με αστερίσκους της Ε.Ε. για εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο -και δη με «απαράδεκτη» καθυστέρηση, όπως τόνισε χθες ο πρόεδρος Ζελένσκι- ενόσω η Μόσχα έκλεινε τη «στρόφιγγα» (και) στην Ολλανδία και διεμήνυε στις Βρυξέλλες ότι θα αναζητήσει αλλού αγοραστές.
Με όλα αυτά ως φόντο, η ρωσική προέλαση στο Ντονμπάς συνεχίζεται με ταχείς ρυθμούς – σίγουρα ταχύτερους από τους προηγούμενους τρεις μήνες. Στη χθεσινή 97η ημέρα του πολέμου, η κατάληψη της στρατηγικής σημασίας πόλης Σεβεροντόνετσκ, στη βιομηχανική ζώνη του Λουγκάνσκ, έδειχνε να είναι θέμα ωρών ή λίγων ημερών.
Με τον ρωσικό κλοιό να σφίγγει γύρω από τις δυνάμεις της Ουκρανίας στα ανατολικά -οσονούπω και στο de facto διοικητικό κέντρο τους στο Κραματόρσκ- οι ουκρανικές αρχές στο Σεβεροντόνετσκ κατήγγειλαν χθες τους Ρώσους ότι βομβάρδισαν εργοστάσιο χημικών, καλώντας τους κατοίκους να μην εγκαταλείψουν τα καταφύγια υπό τον φόβο τοξικών αναθυμιάσεων.
Την ίδια ώρα, από το αποναρκοθετημένο πια λιμάνι της Μαριούπολης αναχωρούσε το πρώτο πλοίο μετά την κατάληψη της πόλης από τις ρωσικές δυνάμεις. Φορτωμένο με 2.700 τόνους μετάλλου, αναχώρησε για το Ροστόφ της Ρωσίας. Για λεηλασία έκαναν λόγο οι Ουκρανοί… Η κίνηση αποτελούσε -μεταξύ άλλων- ένα απτό δείγμα για τη δυνατότητα μεταφοράς διά θαλάσσης σιτηρών, άλλων τροφίμων, καθώς και λιπασμάτων από τα ρωσικά και τα ουκρανικά λιμάνια στη Μαύρη Θάλασσα, προς άμβλυνση του κινδύνου διεθνούς επισιτιστικής κρίσης.
Πλην όμως, με την άρση δυτικών κυρώσεων στον ασφαλιστικό τομέα, όπως αξιώνει η Μόσχα, και εφόσον το Κίεβο αποναρκοθετήσει τα χωρικά ύδατα που του έχουν απομείνει. Σε αυτή την περίπτωση, το ρωσικό πολεμικό ναυτικό θα εξασφαλίσει απρόσκοπτη διέλευση πλοίων με σιτηρά στη Μαύρη Θάλασσα, τόνισε χθες ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ.
Mε αντικείμενο τη δημιουργία ασφαλούς θαλάσσιου διαδρόμου γεωργικών εξαγωγών από την εμπόλεμη Ουκρανία, ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας θα μεταβεί μάλιστα στις 8 Ιουνίου στην Τουρκία, συνοδεία στρατιωτικής αντιπροσωπείας, για διαβουλεύσεις.
Την ανακοίνωση έκανε χθες ο Τούρκος ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου, την επομένη της τηλεφωνικής επικοινωνίας των προέδρων Ρωσίας και Τουρκίας, Βλαντίμιρ Πούτιν και Ταγίπ Ερντογάν.
Οπως τόνισε, καταβάλλονται προσπάθειες για την υλοποίηση ενός σχετικού σχεδίου μαζί με τα Ηνωμένα Εθνη, συνοδεία ενός μηχανισμού επιτήρησης της ναυτιλιακής διαδρομής, με πιθανή τη συμμετοχή και της Τουρκίας. Ωστόσο οι διαφωνίες μεταξύ Μόσχας και Κιέβου παραμένουν.
Οι ανησυχίες του Κιέβου και της Δύσης εστιάζονται κυρίως στο λιμάνι της Οδησσού, όπου όπως τόνισε ο Τσαβούσογλου ένα από τα βασικά εμπόδια πρόσβασης είναι οι θαλάσσιες νάρκες που έχουν τοποθετήσει οι ίδιοι οι Ουκρανοί.
Παράπλευρο, πλην βασικό διακύβευμα στις σχετικές συνεννοήσεις μεταξύ Αγκυρας και Μόσχας εν τω μεταξύ θεωρείται ότι είναι τα τουρκικά σχέδια για μια νέα εισβολή κατά των Κούρδων στη βόρεια Συρία, παρά την αντίθεση που έχουν εκφράσει οι ΗΠΑ.
Με την επωδό της κουρδικής «τρομοκρατίας» και της δυτικής στήριξης σε αυτήν -που ο Ταγίπ Ερντογάν ανάγει πια ακόμη και σε ζήτημα συνοχής στο ΝΑΤΟ- το τουρκικό ΥΠΕΞ κάλεσε χθες τους πρέσβεις της Γερμανίας και της Γαλλίας στην Αγκυρα για διαμαρτυρία σχετικά με εκδηλώσεις που, όπως υποστήριξε ο Τσαβούσογλου, διοργάνωσαν μέλη του PKK στις δύο ευρωπαϊκές χώρες.
Αυτά, ενώ το «παζάρι» με το τουρκικό βέτο στο αίτημα ένταξης της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ παραμένει σε πλήρη εξέλιξη. Εκπρόσωπος του Τούρκου προέδρου δήλωσε σε φινλανδική εφημερίδα ότι το Ελσίνκι πρέπει να σταματήσει «να προστατεύει» το PKK και να λάβει σοβαρά υπόψη τις ανησυχίες της Τουρκίας για την ασφάλεια, αν θέλει η Αγκυρα να δεχθεί τη σκανδιναβική χώρα στο NATO.
Κατά τα λοιπά, με άρθρο στο περιοδικό Economist, ο ίδιος ο Ταγίπ Ερντογάν υπεραμύνεται του βέτο, κατηγορώντας για «άγνοια» όσους αμφισβητούν τη σχέση της Τουρκίας με τη Βορειοατλαντική Συμμαχία.
«Τη σπουδαιότερη στρατιωτική συμμαχία στην ιστορία», αναφέρει, τονίζοντας ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις τής έχουν δώσει νέα πνοή. Με την ευκαιρία, δε, επικρίνει σφόδρα τον Γάλλο πρόεδρο Μακρόν για τις παλαιότερες δηλώσεις του περί «εγκεφαλικά νεκρού» ΝΑΤΟ.
Χαρακτηρίζει τη χώρα του (κατοχική δύναμη στην Κύπρο και στη Συρία) «σταθεροποιητική δύναμη και δύναμη για το καλό στη Μέση Ανατολή, τον Καύκασο και τη Μαύρη Θάλασσα» και λίγο-πολύ στυλοβάτη της Συμμαχίας.
Και μέμφεται τους εταίρους της «που θυμούνται τη σπουδαιότητα της Τουρκίας μόνο σε ταραχώδεις καιρούς, όπως η κρίση στη Βαλκάνια», αλλά «την ξέχασαν πολύ γρήγορα όταν δεν υπήρχαν πια απειλές για την εθνική ασφάλειά τους».
«Εσφαλμένα θεωρούν ότι η μακροπρόθεσμη σταθερότητα θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς την Τουρκία», υπογραμμίζει ο Ερντογάν, επαναφέροντας κατά το δοκούν τη συλλογική συμμαχική δράση κατά της τρομοκρατίας. Θέμα, αναφέρει, στο οποίο η Αγκυρα θέτει «νόμιμες και αναγκαίες» απαιτήσεις.
