Επικίνδυνα βήματα πίσω στο διπλωματικό μέτωπο

Σε ολοένα και πιο επικίνδυνες ατραπούς για τη διεθνή ασφάλεια δείχνει να εισέρχεται ο πόλεμος -επί του πεδίου, αλλά και ψυχροπολεμικά- στα ουκρανικά εδάφη, ενόσω από σήμερα το πρωί αναμενόταν να κλείσουν και οι στρόφιγγες παροχής ρωσικού φυσικού αερίου στην Πολωνία και στη Βουλγαρία: τις πρώτες ευρωπαϊκές χώρες που υφίστανται τα ενεργειακά αντίμετρα της Μόσχας, μετά την άρνηση για πληρωμές σε ρούβλια…

Στον τρίτο πλέον μήνα διεξαγωγής του, ο πόλεμος αφενός υπάρχει τώρα κίνδυνος να επεκταθεί δυτικά στη Μολδαβία. Αφετέρου, κλιμακώνεται σε φραστικό και όχι μόνο -έστω και εμμέσως σε αυτό το στάδιο- επίπεδο μεταξύ Δύσης και Ρωσίας.

«Πόλεμος σημαίνει πόλεμος», προειδοποίησε χθες ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας, Σεργκέι Λαβρόφ. Κι αν και η Μόσχα θέλει να περιορίσει την «τεχνητή» αύξηση του κινδύνου μιας πυρηνικής σύγκρουσης, υποστήριξε, αυτός «είναι τώρα σημαντικός και δεν πρέπει να τον υποτιμούμε». Τούτων λεχθέντων, με τον συνεχή εξοπλισμό της Ουκρανίας το ΝΑΤΟ «στην ουσία ενεπλάκη σε πόλεμο με τη Ρωσία», τόνισε, «διά αντιπροσώπων».

Η προειδοποίηση δεν έγινε τυχαία. Προηγήθηκε της χθεσινής συνάντησης της επονομαζόμενης «Συμβουλευτικής Ομάδας Αμυνας της Ουκρανίας».

Επισήμως όχι υπό τη σκέπη του ΝΑΤΟ, έγινε με «οικοδεσπότη» τις ΗΠΑ στην αεροπορική βάση Ράμσταϊν στη Γερμανία και με προσκεκλημένες περίπου 40 χώρες: τα 30 μέλη του ΝΑΤΟ συν εταίρους της Συμμαχίας και κράτη από την Ασία, τη Μέση Ανατολή, την Αφρική, τις οσονούπω αιτούμενες ΝΑΤΟϊκή ένταξη Σουηδία και Φινλανδία και, φυσικά, την ίδια την Ουκρανία.

Ζητούμενο τυπικά ήταν ο συντονισμός της αποστολής βαρέων όπλων στις ουκρανικές δυνάμεις και η σχετική εκπαίδευσή τους. Μετ’ επαίνων μάλιστα -πλην κατόπιν εξωτερικών πιέσεων και ενδοκυβερνητικών διενέξεων- η Γερμανία ανακοίνωσε την αποστολή 50 αυτοκινούμενων αντιαεροπορικών συστημάτων Gepard στις δυνάμεις του Κιέβου.

«Η Ουκρανία πιστεύει σαφώς ότι μπορεί να κερδίσει τον πόλεμο, το ίδιο πιστεύουμε όλοι εδώ» και «θα κινήσουμε γη και ουρανό» για να καταστεί αυτό δυνατό, διακήρυξε ο -άρτι αφιχθείς από το Κίεβο- προεδρεύων της συνάντησης, Αμερικανός υπουργός Αμυνας Λόιντ Οστιν.

Ανακοίνωσε μάλιστα ότι οι σχετικές διαβουλεύσεις θα γίνονται εφεξής σε μηνιαία βάση, στο σχήμα όπως ανέφερε μιας «ομάδας επαφής», προκειμένου να καλύπτονται οι διαρκείς αμυντικές ανάγκες του Κιέβου, ακόμη και μετά το πέρας του πολέμου.

Κατά τα λοιπά, αρνήθηκε ότι η σύγκρουση στην Ουκρανία μετατρέπεται σε «πόλεμο διά αντιπροσώπων». Μάσησε εν μέρει τα λόγια του για τη μελλοντική προοπτική ένταξης της πρώην Σοβιετικής Δημοκρατίας στο ΝΑΤΟ. Και τόνισε ότι η Δύση «θα κάνει τα πάντα» ώστε η σύγκρουση «να μην ξεφύγει από τον έλεγχο».

«Κανείς δεν θέλει να δει έναν πυρηνικό πόλεμο», υπογράμμισε ο Οστιν. «Κανείς δεν μπορεί να τον κερδίσει»…

Στο μεσοδιάστημα στην Ουάσινγκτον ο μεν εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Τζον Κίρμπι, δήλωνε ότι στόχος είναι «η Ρωσία να μην είναι σε θέση να απειλήσει ξανά τους γείτονές της στο μέλλον». Ο δε Αμερικανός ΥΠΕΞ, Αντονι Μπλίνκεν, υπογράμμιζε σε ακρόασή του στην Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας ότι οι μεταφορές όπλων στην Ουκρανία έχουν επισπευστεί, κατηγορώντας παράλληλα τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν ότι δεν έχει «σοβαρή πρόθεση» για διαπραγματεύσεις.

Ειδικά ως προς το δεύτερο σκέλος, η Μόσχα παρουσιάζει διαμετρικά αντίθετη εικόνα. Κατόπιν διαδοχικών συναντήσεων χθες με τον περιοδεύοντα στην περιοχή γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, ο Λαβρόφ κατηγόρησε λίγο-πολύ τη Δύση ότι φουσκώνει τα μυαλά του Κιέβου πως μπορεί να κερδίσει τον πόλεμο και ότι σκοπίμως τον παρατείνει.

Υποδεχόμενος μετέπειτα τον επικεφαλής του διεθνούς οργανισμού στο γνωστό μακρύ τραπέζι του Κρεμλίνου, ο Βλαντιμίρ Πούτιν υπογράμμισε ότι αν και υπήρξε «πρόοδος» στις διαπραγματεύσεις της Κωνσταντινούπολης στις αρχές Μαρτίου -χωρίς σύνδεση, ανέφερε, των διεθνών εγγυήσεων ασφαλείας με τα «διεθνώς αποδεκτά σύνορα της Ουκρανίας»- η κατάσταση άλλαξε μετά την «πρόκληση» με τη σφαγή αμάχων στην Μπούτσα, «με την οποία ο ρωσικός στρατός δεν έχει καμία εμπλοκή».

Ανευ αποτελέσματος, τουλάχιστον ως προς την προοπτική συνάντησης κορυφής Ρωσίας-Ουκρανίας στην Κωνσταντινούπολη, φαίνεται ότι ήταν και η χθεσινή τηλεφωνική επικοινωνία του Ρώσου προέδρου με τον Τούρκο ομόλογό του, Ερντογάν, τον οποίο είχε επισκεφθεί προχθές ως μεσολαβητή στην κρίση ο Γκουτέρες, παρά το γεγονός ότι η Αγκυρα αποτελεί επισήμως εδώ και μισό αιώνα κατοχική δύναμη στην Κύπρο, εσχάτως δε και στη Συρία.