Κίνδυνος επέκτασης του πολέμου στη Μολδαβία

Σε γενική επιφυλακή τέθηκαν τα λιγοστά ρωσικά «ειρηνευτικά» στρατεύματα –μόλις 1.500 άνδρες– που σταθμεύουν μόνιμα στην Υπερδνειστερία: τη μικρή αποσχισμένη επαρχία της Μολδαβίας-ρωσικό προτεκτοράτο με τους περίπου 500.000 κατοίκους, που τις τελευταίες ώρες μπήκε ξαφνικά στο κάδρο του ουκρανικού πολέμου ως πιθανό νέο θέατρο επιχειρήσεων, έπειτα από σειρά «ορφανών» και πιθανώς προβοκατόρικων επιθέσεων στο έδαφός της.

Ολα άρχισαν τη Δευτέρα, όταν άγνωστοι εκτόξευσαν δύο αντιαρματικές ρουκέτες κατά του υπουργείου Δημόσιας Ασφάλειας στην πρωτεύουσα του κρατιδίου, την Τιρασπόλ. Λίγες ώρες αργότερα, εκρήξεις κατέστρεψαν δύο κεραίες στο χωριό Μαγιάκ, κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία, κόβοντας το σήμα του ρωσικού ραδιοφώνου.

Οι κατοπινές εξελίξεις ήταν καταιγιστικές: ο «πρόεδρος» της Υπερδνειστερίας Βαντίμ Κρασνοσέλσκι κατηγόρησε την Ουκρανία πως κρύβεται πίσω από τις «τρομοκρατικές» επιθέσεις και πως ετοιμάζεται για εισβολή και προειδοποίησε τη Μολδαβία να μη συμμετάσχει. Παράλληλα διέταξε το κλείσιμο των σχολείων και την ακύρωση της μεγάλης αντιφασιστικής παρέλασης της 9ης Μαΐου, ενώ ήδη έχουν στηθεί μπλόκα σε κεντρικούς αυτοκινητόδρομους, τόσο για τον έλεγχο «ύποπτων» οχημάτων, όσο και για την αποτροπή μαζικής εξόδου πολιτών.

Αντίθετα, ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Ντμίτρι Κουλέμπα έκανε λόγο για «ρωσική προβοκάτσια» με σκοπό «να σύρει την περιοχή στον πόλεμο» και επανέλαβε με νόημα πως «η Ουκρανία υποστηρίζει σθεναρά την εδαφική ακεραιότητα της Μολδαβίας στα διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορά της», δηλαδή δεν αναγνωρίζει καν την ύπαρξη της Υπερδνειστερίας.

Ανησυχούν οι Μολδαβοί

Δικαιολογημένα ανήσυχη δηλώνει και η Μολδαβία, μια μικρή (με πληθυσμό 2,6 εκατ. κατοίκους) και πάμφτωχη ευρωπαϊκή χώρα που το τελευταίο δίμηνο έχει βρεθεί σε εξαιρετικά δύσκολη θέση λόγω και της δυσανάλογα μεγάλης ροής –400.000– Ουκρανών προσφύγων στο έδαφός της και βέβαια φοβάται μια πιθανή ρωσική εισβολή: η πρόεδρός της, Μάγια Σαντού, που είναι υπέρ της ένταξης στην Ε.Ε. αλλά όχι στο ΝΑΤΟ, δήλωσε ότι οι επιθέσεις είναι μια «προβοκάτσια» από ομάδες «εντός της Υπερδνειστερίας (…) για να αυξήσουν τις εντάσεις».

Τι λέει όμως η Ρωσία, που ναι μεν δεν έχει αναγνωρίσει την περιοχή ως ανεξάρτητο κράτος, αλλά τη στηρίζει στρατιωτικά και οικονομικά; Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι η Ρωσία δεν έχει καμία πρόθεση να εισβάλει στη Μολδαβία και πως κάθε τέτοια συζήτηση ξεκινάει από τη Δύση και «στερείται λογικής βάσης». Ταυτόχρονα όμως το ρωσικό ΥΠΕΞ σχολίασε ότι «ξένες δυνάμεις επιχειρούν να δημιουργήσουν νέο πεδίο έντασης» στην Υπερδνειστερία και ρωσικά ΜΜΕ αναφέρουν ότι οι Ουκρανοί έχουν συγκεντρώσει δύο τεθωρακισμένες ταξιαρχίες για να εισβάλουν, ώστε να δημιουργήσουν ένα δεύτερο μέτωπο και να πιέσουν τη Ρωσία να σταματήσει την περικύκλωση του κύριου όγκου των ουκρανικών δυνάμεων στο Ντονμπάς.

Σκοπός των Ουκρανών, λένε οι «διαρροές», είναι επίσης να αιχμαλωτίσουν τους Ρώσους «κυανόκρανους», ώστε να τους ανταλλάξουν με τα μέλη του Τάγματος Αζόφ της Μαριούπολης (!), αλλά και η κατάληψη μιας μεγάλης αποθήκης πυρομαχικών της σοβιετικής εποχής. Στο ρωσικό διαδίκτυο κυκλοφορούν όμως κι άλλα, ακόμη πιο τραβηγμένα σενάρια συνωμοσίας, σύμφωνα με τα οποία 8.000 Πολωνοί κομάντος έχουν μεταφερθεί στη Μολδαβία, όπου μαζί με Ρουμάνους που φορούν στολές του μολδαβικού στρατού, αλλά και… ορίτζιναλ Μολδαβούς στρατιωτικούς έχουν συστήσει, λέει, μια στρατιά 25.000 ανδρών με σκοπό την κεραυνοβόλο κατάληψη της Υπερδνειστερίας τις επόμενες μέρες!

Μη ρεαλιστικό

Τα σενάρια για άμεση εισβολή της Ρωσίας μοιάζουν απίθανα. Ακόμη και ακραία φιλοουκρανοί αναλυτές, τους οποίους επικαλείται η Washington Post, εκτιμούν πως δεν φαίνεται πιθανό να επιχειρήσουν οι ρωσικές δυνάμεις να περάσουν μέσα από τα εδάφη της νότιας Ουκρανίας στην ανατολική Μολδαβία, αφού θα έπρεπε να παρακάμψουν ισχυρές οχυρωμένες πόλεις όπως η Οδησσός και το Νικολάγεφ. Ούτε διαθέτουν και αρκετές δυνάμεις για μια μεγάλης κλίμακας αεροναυτική επιχείρηση νοτίως της Οδησσού, ενώ συνεχίζονται μάλιστα οι στρατηγικής σημασίας μάχες στα ανατολικά.

Αυτό που σίγουρα επιθυμεί η Ρωσία –και το κάνει– είναι να ελαχιστοποιήσει όσο μπορεί τη ροή των μεγάλων ξένων φορτίων όπλων και καυσίμων προς την Ουκρανία, περιλαμβανομένων και αυτών που προέρχονται από τη Μολδαβία: σε αυτή τη λογική άλλωστε βομβάρδισε χτες με πυραύλους και εν μέρει κατέστρεψε μια μεγάλη γέφυρα νοτίως της Οδησσού, η οποία συνδέει τη νότια «απόληξη» της Ουκρανίας στον Εύξεινο –που συνορεύει με τη Μολδαβία– με την Οδησσό. Αλλο αυτό όμως και άλλο μια εισβολή.

Η Ουκρανία, πάλι, έχει θεωρητικά κάθε λόγο να ανοίξει ένα δεύτερο μέτωπο σε μια περιοχή όπου η Ρωσία δεν μπορεί να αντιδράσει άμεσα. Προφανώς, όμως, αν υπάρξει εισβολή στην Υπερδνειστερία από τους Ουκρανούς, η Ρωσία δεν θα καθίσει με σταυρωμένα τα χέρια. Και, βέβαια, αν εμπλακούν σε μια τέτοια «προληπτική» περιπέτεια και οι… πρόθυμες Πολωνία και Ρουμανία, δύο χώρες του ΝΑΤΟ που μάλιστα βρίσκονται στο στόχαστρο της Ρωσίας λόγω της ανάπτυξης στο έδαφός τους στοιχείων της ΝΑΤΟϊκής «αντιπυραυλικής» ασπίδας, τότε τα πράγματα θα περιπλακούν ακόμη περισσότερο. Αλλά ποιο θα μπορούσε να είναι το στρατηγικό/μακροπρόθεσμο κέρδος μιας τέτοιας κίνησης; Σίγουρα δεν θα σώσει το Ντονμπάς ούτε φυσικά τη Μαριούπολη από τους Ρωσο(φωνο)υς, και μπορεί να οδηγήσει σε πολύ εκρηκτικές καταστάσεις άμεσης εμπλοκής της Ρωσίας με το ΝΑΤΟ, που κανείς ώς τώρα –εκτός Κιέβου τουλάχιστον– δεν φαίνεται να επιθυμεί…

Η τελευταία ελπίδα

Κακά τα ψέματα, από καθαρά στρατιωτικής άποψης, το μόνο που απομένει στους Ουκρανούς για να ανακτήσουν το πλεονέκτημα είναι μια γενική κινητοποίηση των εφεδρειών τους και μια διπλή αντεπίθεση «όλα ή τίποτε» από το Χάρκοβο στον Βορρά και από το Νικολάγεφ στον Νότο, ώστε να περικυκλώσουν τις ρωσικές δυνάμεις, σε μια τιτάνια μάχη «διπλής ενθυλάκωσης» (double envelopment), αντάξια των εποποιιών του Στάλινγκραντ ή του Κουρσκ.

Ομως τίποτε τέτοιο δεν διαφαίνεται: στο Ντονμπάς οι Ρώσοι κινούνται αργά και σταθερά από τρεις πλευρές, ανοίγοντας με συνεχείς βομβαρδισμούς και τεθωρακισμένες «αιχμές» μικρά ρήγματα στην αμυντική γραμμή των οχυρωμένων Ουκρανών και πλησιάζοντας όλο και περισσότερο το Σλοβιάνσκ, το Κραματόρσκ, την Αβντίιβκα, τη Μαργίνκα και την ήδη μερικώς κατειλημμένη Ποπασνάγια, ενώ χτες η μεγαλύτερή τους πρόοδος σημειώθηκε στα δυτικά του Ιζιούμ και νότια του Χάρκοβου, κοντά στο Τσούιβι, δηλαδή στο σημείο συγκέντρωσης των –«αντεπιτιθέμενων» στα χαρτιά– ουκρανικών δυνάμεων.

Οσο για τη Μαριούπολη, τα τελευταία νέα κάνουν λόγο για καταρχήν συμφωνία Ρωσίας, ΟΗΕ και Ερυθρού Σταυρού για κοινή επιχείρηση απομάκρυνσης των αμάχων από τη χαλυβουργία Αζοφστάλ, αλλά και για τη δημιουργία πρόσθετων «ανθρωπιστικών διαδρόμων» στην Ουκρανία, με σκοπό την απομάκρυνση του άμαχου πληθυσμού από τις φλεγόμενες περιοχές. Αλλά το Κίεβο μέχρι στιγμής δεν επιβεβαιώνει τίποτε…