Πήραν φωτιά τα τηλέφωνα!

Καθώς η αιματηρή ρωσική εισβολή στην Ουκρανία συνεχιζόταν χθες για 23η ημέρα -με νέα πλήγματα στα δυτικά ως ακόμη ένα προειδοποιητικό μήνυμα προς το ΝΑΤΟ- οι κρίσιμες διαπραγματεύσεις μεταξύ Μόσχας και Κιέβου συνεχίζονταν μετ’ εμποδίων, με φόντο τις μεγαλύτερες έως σήμερα προσφυγικές ροές στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη.

Το «κόκκινο τηλέφωνο» στο Κρεμλίνο χτυπούσε από τις ανήσυχες κλήσεις του Γερμανού καγκελάριου Σολτς και του Γάλλου προέδρου Μακρόν.

Και στο μεσοδιάστημα ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν γιόρταζε σε μια σχεδόν αμερικανικών προδιαγραφών συγκέντρωση-σόου εθνικής ενότητας, στο στάδιο Λουζνίκι της Μόσχας, την όγδοη επέτειο από την προσάρτηση της Κριμαίας -αν και με ξαφνική διακοπή της απευθείας μετάδοσης από τη ρωσική τηλεόραση…

Ομως η τύχη του ουκρανικού πολέμου, αλλά και η επόμενη ημέρα σε ολόκληρο τον πλανήτη ουσιαστικά κρινόταν στην πιο κρίσιμη έως σήμερα τηλεδιάσκεψη από το ξέσπασμα της χειρότερης κρίσης στην (ποδηγετούμενη από τις ΗΠΑ και οικονομικά δυσανάλογα πληττόμενη) Ευρώπη από το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου: αυτή μεταξύ των προέδρων ΗΠΑ και Κίνας, Τζο Μπάιντεν και Σι Τζινπίνγκ.

Παρά τις απειλές της Ουάσινγκτον ακόμη και με δευτερογενείς κυρώσεις στο Πεκίνο σε περίπτωση που συνδράμει οικονομικά ή στρατιωτικά τη Μόσχα -οι οποίες στην πραγματικότητα θα επέφεραν βαρύ πλήγμα και στην αμερικανική οικονομία, με μέγα ερώτημα τη μετέπειτα στάση των Ευρωπαίων-, η πραγματοποίηση της χθεσινής δίωρης συνδιάλεξης κορυφής (μετά και την υψηλόβαθμη προπαρασκευαστική συνάντηση των Σάλιβαν-Τζιετσί στη Ρώμη) κατέδειξε το διακύβευμα των εύθραυστων γεωπολιτικών ισορροπιών.

Ουδόλως τυχαία, λίγες ώρες πριν από την προεδρική συνομιλία, το Πεκίνο απέστειλε σαφές προειδοποιητικό μήνυμα προς τις ΗΠΑ, στέλνοντας -σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters- αεροπλανοφόρο στην κεκαυμένη ζώνη των Στενών της Ταϊβάν.

Ηταν μια υπενθύμιση στην Ουάσινγκτον από τον δεύτερο μεγαλύτερο κάτοχο αμερικανικού κρατικού χρέους (πλέον μετά την Ιαπωνία) ότι το άνοιγμα ενός διπλού πολεμικού μετώπου θα μπορούσε να φτάσει στα όριά τους τις αντοχές των ΗΠΑ και των στρατηγικών συμμαχιών τους.

Ως εκ τούτου, για την κυβέρνηση Μπάιντεν -που στο εσωτερικό των ΗΠΑ βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με τεράστιες οικονομικές προκλήσεις και δυσοίωνες προοπτικές για τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου- η στάση του στρατηγικού υπ’ αριθμόν 1 αντιπάλου Πεκίνου είναι πλέον, κατά μια τραγική ειρωνεία, κομβική.

Εν μέσω μιας «φιλορωσικά ουδέτερης» στάσης στην ουκρανική κρίση -όπως εύστοχα τη χαρακτηρίζουν οι Financial Times- η Κίνα είναι η μοναδική χώρα που με τυχόν στήριξή της στη Μόσχα θα μπορούσε να ακυρώσει τον πόλεμο φθοράς της Δύσης στη Ρωσία μέσα από τις κυρώσεις και τον διαρκή εξοπλισμό των Ουκρανών.

Είναι η κύρια μεσολαβητική ή ενδιάμεση δύναμη που θα μπορούσε να ασκήσει ουσιαστικές πιέσεις στο αναθεωρητικό Κρεμλίνο, διακηρυγμένος τελικός στόχος του οποίου είναι η επαναχάραξη της αρχιτεκτονικής ασφάλειας στην Ευρώπη (βασικό εμπορικό εταίρου του Πεκίνου και απόληξη του νέου «Δρόμου του Μεταξιού»).

Είναι επίσης ταυτόχρονα αυτή που, με τις επόμενες κινήσεις της -και παρά τα εσωτερικά οικονομικά και πανδημικά προβλήματά της- θα μπορούσε να κλονίσει όχι μόνο τις συμμαχίες των ΗΠΑ (με ήδη απτό παράδειγμα τη στάση της Ινδίας και της πετρελαιοπαραγωγού Σαουδικής Αραβίας), αλλά και την ίδια την οικονομική κυριαρχία του αμερικανικού δολαρίου, με τη συγκρότηση ενός εναλλακτικού συστήματος χρηματοπιστωτικών συναλλαγών, ανεξάρτητου από το εσχάτως πολυσυζητημένο SWIFT.

Πολλώ δε μάλλον τώρα που οι δυτικές κυρώσεις και η πειθαναγκαστική ή μη απόσυρση εταιρειών από τη ρωσική αγορά θρυμματίζουν την οικονομική παγκοσμιοποίηση, όπως την ξέραμε έως τώρα.

Πάντως, με τον νέο Ψυχρό Πόλεμο να αποκτά δυνητικά ευρύτερες διαστάσεις, ορισμένοι αναλυτές μιλούν για μια πιθανή παράταιρη σύγκλιση συμφερόντων των ΗΠΑ και της Κίνας ως προς την επιδίωξη να βγει η Ρωσία γεωπολιτικά «ψαλιδισμένη» από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Προς αυτήν την κατεύθυνση δείχνουν διάφορες εξελίξεις. Σε έναν διαφαινόμενο υπολογισμό κόστους-οφέλους από τον πρόεδρο Σι, το Πεκίνο δεν έχει ακόμη σπεύσει να στηρίξει το κατακρημνιζόμενο ρούβλι.

Η Ασιατική Τράπεζα Επενδύσεων στις Υποδομές, στην οποία η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος μέτοχος, ανακοίνωσε την αναστολή κάθε νέου δανεισμού προς τη Ρωσία. Το ίδιο έκανε και τη Νέα Αναπτυξιακή Τράπεζα (NDB), με έδρα τη Σανγκάη.

Παράλληλα, η Κίνα αρνήθηκε να παράσχει ανταλλακτικά στον εμπορικό στόλο ρωσικών αεροπορικών εταιρειών.

Στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, εν τω μεταξύ, η Ρωσία αναγκάστηκε να αποσύρει χθες ψήφισμα για την ανθρωπιστική κατάσταση στην Ουκρανία, ελλείψει υποστήριξης ακόμη και από την Κίνα, όπως τουλάχιστον ανέφεραν Δυτικοί διπλωμάτες στο πρακτορείο AFP.

Μέχρι και τώρα, ωστόσο, το Πεκίνο αρνείται να κάνει λόγο για «εισβολή» της Ρωσίας στην Ουκρανία, αντιτίθεται στις δυτικές κυρώσεις και αποδίδει την κρίση στη συνεχιζόμενη επέκταση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς.

«Ως μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και ως οι δύο κορυφαίες οικονομίες του κόσμου, εναπόκειται σε εμάς όχι μόνο να οδηγήσουμε τις σχέσεις Κίνας-ΗΠΑ στον σωστό δρόμο, αλλά και να επωμιστούμε τις διεθνείς μας ευθύνες και να εργαστούμε για την ειρήνη και την ηρεμία στον κόσμο», ήταν -σύμφωνα με την κινεζική τηλεόραση- το χθεσινό κεντρικό μήνυμα του Σι στον Μπάιντεν. Οι επόμενες ημέρες έχουν να δείξουν πολλά…