Βρυξέλλες: Κυρώσεων συνέχεια, ενώ η Γερμανία καθυστερεί το Ταμείο Ειρήνης

Οι πρεσβευτές της Ε.Ε. (COREPER) θα συναντηθούν σήμερα για να συζητήσουν τα επόμενα βήματα όσον αφορά την επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία για την εισβολή της στην Ουκρανία, ενόψει της συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών των χωρών-μελών τη Δευτέρα και της συνόδου κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την επόμενη εβδομάδα.

Οι χώρες είναι διχασμένες ως προς το πόσο μακριά πρέπει να φτάσει η Ε.Ε. στην περαιτέρω επιβολή κυρώσεων στη Μόσχα, με ορισμένες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης να είναι έτοιμα να πλήξουν το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο, ενώ η Γερμανία και άλλοι εξακολουθούν να αντιστέκονται.

Ορισμένοι αξιωματούχοι της Ε.Ε. απογοητεύονται όλο και περισσότερο από την προσέγγιση «βλέποντας και κάνοντας», υποστηρίζοντας ότι γεγονότα όπως ο βομβαρδισμός μέσα στην του θεάτρου της Μαριούπολης, που είχε παράσχει καταφύγιο σε αμάχους, θα έπρεπε να ωθήσουν την Ε.Ε. στη λήψη σκληρότερων μέτρων. Ανώτερος διπλωμάτης της Ε.Ε. προειδοποίησε για «κόπωση από τις κυρώσεις».

«Αντί να κάνουμε παύση, θα πρέπει να προχωρήσουμε με το πέμπτο πακέτο κυρώσεων», δήλωσε ο διπλωμάτης. Πιθανά περαιτέρω μέτρα περιλαμβάνουν την προσθήκη της Sberbank και της Gazprombank στον κατάλογο των ιδρυμάτων που απαγορεύεται να συμμετέχουν στο διεθνές σύστημα πληρωμών SWIFT, την επιβολή πλήρων κυρώσεων στις ρωσικές τράπεζες και τον περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών φυσικού αερίου ή πετρελαίου – επιλογή που εξακολουθεί να θεωρείται έσχατη λύση.

Εν τω μεταξύ, στη Ρώμη, ο Ιταλός πρωθυπουργός Μάριο Ντράγκι θα μιλήσει σήμερα με τους ομολόγους του από την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ελλάδα (Σύνοδος των Ηγετών του Νότου), εν όψει της συνόδου κορυφής της Ε.Ε. την επόμενη εβδομάδα. Η ομάδα των χωρών της Νότιας Ευρώπης ηγείται της έκκλησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για περισσότερη δράση στον τομέα της ενέργειας και αναμένεται να προωθήσει το θέμα στη σύνοδο κορυφής της επόμενης εβδομάδας.

Ταμείο Ειρήνης στον «πάγο»

Τα σχέδια για την αξιοποίηση άλλων 500 εκατ. ευρώ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ειρήνης για την αποστολή περισσότερων όπλων στην Ουκρανία έχουν καθυστερήσει. Τώρα προέκυψε ότι η Γερμανία πρέπει να λάβει έγκριση από την επιτροπή προϋπολογισμού της Ομοσπονδιακής Βουλής (Bundestag), κάτι που είναι απίθανο να συμβεί μέχρι την επόμενη εβδομάδα.

Ο ύπατος εκπρόσωπος για την εξωτερική πολιτική της Ε.Ε., Ζοζέπ Μπορέλ, είχε προχωρήσει λίγο περισσότερο στην άτυπη σύνοδο των ηγετών της Ε.Ε. στις Βερσαλλίες την περασμένη εβδομάδα, υποστηρίζοντας ότι οι ηγέτες συμφώνησαν να διπλασιάσουν το ποσό της χρηματοδότησης για την Ουκρανία από το Ταμείο Άμυνας σε 1 δισ. ευρώ – δηλώσεις που διαψεύστηκαν αμέσως από ορισμένους ηγέτες στην αίθουσα.

Το γεγονός ότι έχει περάσει μια ολόκληρη εβδομάδα από τη συνάντηση των Βερσαλλιών και οι χώρες της Ε.Ε. δεν έχουν ακόμη συμφωνήσει εκ νέου για το ποσό, εγείρει το ερώτημα γιατί ο Μπορέλ και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ ανακοίνωσαν αυτές τις λεπτομέρειες την περασμένη εβδομάδα. Μένει να δούμε αν οι υπουργοί Εξωτερικών μπορούν να εγκρίνουν την πρόταση στη συνεδρίαση της Δευτέρας, καθώς αναμένουν την έγκριση των κοινοβουλίων σε εθνικό επίπεδο.

Επιπτώσεις στην αγροτική πολιτική

Η καθυστέρηση με τα κονδύλια του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ειρήνης δεν είναι το μόνο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ε.Ε. καθώς οι χώρες παλεύουν με τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία. Το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να παρουσιάσει μια μεγάλη δέσμη μέτρων που σχετίζονται με τη γεωργία την επόμενη εβδομάδα, συμπεριλαμβανομένων νέων κανόνων για τη βιοποικιλότητα και τα φυτοφάρμακα, αντιμετωπίζει τώρα προβλήματα, αφού ο επίτροπος Γεωργίας της ΕΕ Γιάνους Βοϊτσεχόφσκι, και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ζήτησαν να επανεξεταστεί το θέμα.

Δεδομένου ότι η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία απέκοψε βασικές εξαγωγές και ανέβασε τις τιμές, ο επίτροπος Γεωργίας δήλωσε ότι «πρέπει να επιστρέψουμε στην επισιτιστική ασφάλεια». Μέρος της αντίδρασης που εξετάζει η Επιτροπή είναι η χαλάρωση των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις για τη στήριξη των αγροτών.

Ο πόλεμος έχει αυξήσει τα προβλήματα στην αλυσίδα εφοδιασμού, αυξάνοντας το κόστος και συμπιέζοντας τα κέρδη ευρωπαϊκών επιχειρήσεων όπως η ThyssenKrupp, η Ocado Group και η Inditex, ιδιοκτήτρια της Zara. Οι εταιρείες, από τις αεροπορικές εταιρείες έως τα παντοπωλεία, αναγκάζονται να αποφασίσουν αν θα αποδεχθούν τη συρρίκνωση των κερδών τους ή θα μετακυλήσουν το αυξανόμενο κόστος στους πελάτες.

«Ο κόσμος πριν από τον πόλεμο της Ουκρανίας»: Ο Πολωνός επίτροπος Γεωργίας δήλωσε στους ευρωβουλευτές την Πέμπτη ότι ήθελε να «αναστείλει» τα σχέδια μέχρι η Επιτροπή να ολοκληρώσει τη χάραξη της μελλοντικής Κοινής Αγροτικής Πολιτικής με τις χώρες της Ε.Ε. Λίγες ώρες αργότερα, ο Μακρόν δήλωσε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ότι η προτεινόμενη στρατηγική της Ε.Ε. για τη βιώσιμη διατροφή από το αγρόκτημα στο πιάτο μας «βασίζεται σε έναν κόσμο προ του πολέμου στην Ουκρανία».

Σε περίπτωση που κάποιος είχε αμφιβολίες για τη δύναμη του γαλλικού γεωργικού λόμπι εν όψει των προεδρικών εκλογών της χώρας τον επόμενο μήνα, ο Μακρόν προειδοποίησε ότι η τρέχουσα πρόταση της Ε.Ε. θα προκαλέσει μείωση της παραγωγής τροφίμων κατά 13% – αναφορά που θυμίζει ύποπτα τα σημεία συζήτησης των αγροτικών συνδικαλιστικών οργανώσεων. Σημειώνοντας ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι πιθανό να προκαλέσει επισιτιστική κρίση στη Μέση Ανατολή και την Αφρική, ο Μακρόν δήλωσε ότι η πράσινη πολιτική της Ε.Ε. πρέπει να αναθεωρηθεί.

Ποιοι θα εφαρμόσουν τις κυρώσεις

Δύο ειδικές ομάδες, μία ευρωπαϊκή και μία διεθνής, συστάθηκαν με στόχο τον συντονισμό και την εφαρμογή των κυρώσεων που επιβλήθηκαν σε βάρος Ρώσων και Λευκορώσων ολιγαρχών που βρίσκονται στις λίστες.

Η Task Force «Freeze and Seize» αποτελείται από την Επιτροπή, εθνικά σημεία επαφής από κάθε κράτος μέλος, την Eurojust και την Europol καθώς και άλλους οργανισμούς και φορείς της Ε.Ε., ανάλογα με τις ανάγκες. Θα συντονίζει τις ενέργειες των κρατών μελών της Ε.Ε., της Eurojust, της Europol και άλλων υπηρεσιών για την κατάσχεση και, όπου το επιτρέπει η εθνική νομοθεσία, τη δήμευση περιουσιακών στοιχείων Ρώσων και Λευκορώσων ολιγαρχών, αναφέρει ανακοίνωση της Επιτροπής. Η Επιτροπή παρέχει στρατηγικό συντονισμό, ενώ  η Eurojust και η Europol αναλαμβάνουν  τον επιχειρησιακό συντονισμό. Η πρώτη συνεδρίαση της Task Force «Freeze and Seize» πραγματοποιήθηκε στις 11 Μαρτίου.

Τα κράτη-μέλη εξήγησαν τα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί, την κατάσταση στις εν εξελίξει δικαστικές διαδικασίες και τις δυνατότητες δήμευσης περιουσιακών στοιχείων βάσει των κατάλληλων νομικών βάσεων.

Ειδικότερα, η Task Force «Freeze and Seize» (Παγώνω και Κατάσχω) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που συστάθηκε για να διασφαλίσει τον συντονισμό σε επίπεδο Ε.Ε. για την εφαρμογή κυρώσεων κατά των Ρώσων και Λευκορώσων ολιγαρχών που βρίσκονται στις λίστες θα εργάζεται παράλληλα με τη νεοσύστατη Task Force «Ρωσικές ελίτ, πληρεξούσιοι και ολιγάρχες (REPO)», στο πλαίσιο της οποίας η Ε.Ε. λειτουργεί μαζί με τις χώρες της G7, Καναδά, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ιαπωνία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και την Αυστραλία.

Η συνεργασία μεταξύ της ευρωπαϊκής Task Force «Freeze and Seize» και της διεθνούς Task Force «REPO» είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των κυρώσεων που επιβάλλονται και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Η Επιτροπή έχει δεσμευτεί να συνεργαστεί στενά και να συντονιστεί με τους εταίρους της για να εξασφαλίσει αποτελεσματική συνεργασία σε παγκόσμιο επίπεδο.

Στο πλαίσιο των κυρώσεων της ΕΕ, όλα τα περιουσιακά στοιχεία που ανήκουν ή ελέγχονται από πρόσωπα που περιλαμβάνονται στις λίστες  πρέπει να δεσμευτούν. Σήμερα 877 φυσικά πρόσωπα και 62 οντότητες υπόκεινται σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων στο πλαίσιο των κυρώσεων της ΕΕ στο πλαίσιο της ρωσικής επίθεσης στην Ουκρανία.