«Γιοφύρι της Αρτας» ο διάλογος

«Το Κίεβο δεν επιδεικνύει διάθεση για την εξεύρεση κοινά αποδεκτών λύσεων», τόνισε χθες ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, στη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας, διαψεύδοντας πρακτικά τις ελπίδες για την προοπτική άμεσης εξεύρεσης διπλωματικής λύσης, ενόσω ο πόλεμος στην Ουκρανία βρισκόταν πια στην 20ή ημέρα.

Στο μεσοδιάστημα, ήταν σε εξέλιξη ο τέταρτος γύρος διαβουλεύσεων μεταξύ των αντιπροσωπειών της Μόσχας και του Κιέβου, μέσω τηλεδιάσκεψης. Αυτές συνεχίζονταν μέχρι αργά χθες το βράδυ, όπως όμως ανακοίνωσε μέσω twitter o επικεφαλής διαπραγματευτής της Ουκρανίας, Μιχάιλο Ποντολιάκ, διεκόπησαν και θα συνεχιστούν σήμερα. «Μια πολύ δύσκολη και ρευστή διαδικασία διαπραγμάτευσης», σημείωσε. «Υπάρχουν θεμελιώδεις αντιφάσεις. Αλλά σίγουρα υπάρχει περιθώριο συμβιβασμού». Τα μηνύματα παραμένουν ένθεν κακείθεν μπερδεμένα, με «θολούς» τελικούς στόχους και προθέσεις.

«Βρισκόμαστε σε σταυροδρόμι», είχε δηλώσει πριν από τη χθεσινή επανάληψη των διμερών διαβουλεύσεων ο σύμβουλος της ουκρανικής προεδρίας Ολέξι Αρέστοβιτς. «Είτε θα συναφθεί ειρηνευτική συμφωνία πολύ γρήγορα, μέσα σε μία ώς δύο εβδομάδες, με απόσυρση των στρατευμάτων», είπε, «είτε θα γίνει μια προσπάθεια να μαζευτούν μερικοί -ας πούμε, Σύροι- για τον δεύτερο γύρο [επίθεσης] κι αφού τους κάνουμε κιμά κι αυτούς, [θα συναφθεί] συμφωνία στα μέσα ή τέλη Απριλίου»…

Μέσα στο τελευταίο 24ωρο εν τω μεταξύ ο επικοινωνιακά χαρισματικός πρόεδρος Ζελένσκι είχε κάνει ένα σερί εμφανίσεων-παρεμβάσεων με βιντεοκλήσεις, γαλβανίζοντας τη Δύση και επαναλαμβάνοντας το ήδη πολλάκις απορριφθέν από το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ αίτημα για την επιβολή ζώνης απαγόρευσης των πτήσεων πάνω από την Ουκρανία.

Το είπε χθες στη σύνοδο των ηγετών της Κοινής Εκστρατευτικής Δύναμης (JEF) στο Λονδίνο και στη Βουλή του Καναδά και αναμένεται να το επαναλάβει και στη σημερινή τηλε-ομιλία του στο αμερικανικό Κογκρέσο.

Κατά τα λοιπά, επανέλαβε ότι «είναι σαφές πως η Ουκρανία δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ» και ότι, ως έχουν τα πράγματα, δεν πρόκειται να γίνει. Ηταν για πολλοστή φορά ένα «κλείσιμο του ματιού» προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Παραμένει ωστόσο αμφίβολο εάν το καθεστώς της ουδετερότητας αρκεί για να «χρυσώσει το χάπι» στο Κρεμλίνο.

Ψάχνει διέξοδο;

«Ο Πούτιν χρειάζεται μια διέξοδο από την Ουκρανία, όμως δεν είναι ακόμη έτοιμος γι’ αυτό», έγραφε χθες σε μια ενδιαφέρουσα ανάλυση στη Haaretz ο Ισραηλινός διπλωμάτης και πρώην πρόξενος της χώρας στη Νέα Υόρκη, Αλόν Πίνκας. «Εκτίμησε εσφαλμένα την επιχείρηση ως μια γρήγορη και τρομακτική εισβολή που θα οδηγούσε σε μια de facto παράδοση της Ουκρανίας, επιτρέποντάς του να διαπραγματευτεί με τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ για την αναδιάρθρωση της Ευρώπης», γράφει. Με αυτούς θέλει να διαπραγματευτεί ο Ρώσος πρόεδρος, «όχι με την Ουκρανία», επισημαίνει. Είναι όμως εξίσου μύθος, υποστηρίζει, «ότι οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ θέλουν να σταματήσει αυτός ο πόλεμος και ότι ενθαρρύνουν τις διαπραγματεύσεις». «Ως έχουν τώρα τα πράγματα, με τη Ρωσία να αιμορραγεί οικονομικά, πολιτικά και στρατιωτικά και τον Πούτιν να γίνεται παρίας, μπορεί να συμφέρει τις ΗΠΑ να συνεχιστεί για κάποιο διάστημα ο πόλεμος», εκτιμά ο Ισραηλινός διπλωμάτης.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Μπάιντεν -που την επόμενη εβδομάδα έρχεται στην Ευρώπη- «θα πρέπει να του προσφέρει [στον Πούτιν] μια διέξοδο από το δικό του χάος στην Ουκρανία», σχολιάζει. «Ομως μόνο την κατάλληλη στιγμή, η οποία δεν έχει φτάσει ακόμη».

Τούτων λεχθέντων, οι ΗΠΑ εντείνουν τις πιέσεις -ακόμη και υπό την απειλή κυρώσεων- στο αμφιταλαντευόμενο Πεκίνο, ώστε να μη στηρίξει οικονομικά ή και στρατιωτικά τη Μόσχα. Θέμα που βρέθηκε στο επίκεντρο της προχθεσινής συνάντησης στη Ρώμη του συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας, Τζέικ Σάλιβαν, και του Γιανγκ Τζιετσί, πλέον υψηλόβαθμου αξιωματούχου του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας σε θέματα διπλωματίας.

Πάντως, οι δίαυλοι συνεργασίας μεταξύ ΗΠΑ, Κίνας και Ρωσίας σε διεθνή ζητήματα -έστω και πειθαναγκαστικά- δεν έχουν κλείσει, όπως καταδεικνύει το διαφαινόμενο ξεκλείδωμα της αναβίωσης της διεθνούς συμφωνίας του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Προοπτική, που μέσες άκρες κατέστησε δυνατή η παροχή γραπτών εγγυήσεων από την Ουάσινγκτον στη Μόσχα ότι οι κυρώσεις εναντίον της δεν θα επηρεάσουν τη συνεργασία της με την Τεχεράνη, όπως ανακοίνωσε χθες ο Ρώσος ΥΠΕΞ, Σεργκέι Λαβρόφ.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, μεταβαίνει σήμερα στη Μόσχα και αύριο στο Κίεβο ο Τούρκος ΥΠΕΞ, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, με ακόμη μια μεσολαβητική απόπειρα της Αγκυρας, που και αυτή πατά σε δύο «βάρκες», μεταξύ Δύσης και Ανατολής.

Αιφνιδιαστική επίσκεψη στην υπό ρωσική πολιορκία ουκρανική πρωτεύουσα -την πρώτη Δυτικών αξιωματούχων από την έναρξη του πολέμου- πραγματοποίησαν αργά χθες εν τω μεταξύ οι πρωθυπουργοί της Τσεχίας, της Πολωνίας και της Σλοβενίας. Σκοπός της επίσκεψης -που όπως ανακοινώθηκε έγινε σε συνεννόηση με τους προέδρους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής- ήταν η στήριξη της Ε.Ε. στην ηγεσία του Κιέβου, σημειολογική αλλά και έμπρακτη, με την παρουσίαση μεγάλου πακέτου στήριξης.

Ταυτόχρονα, στην Ουάσινγκτον, ο Αμερικανός πρόεδρος Μπάιντεν υπέγραψε νόμο για την παροχή βοήθειας ύψους 13,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ουκρανική κρίση. Οπως ανέφερε, τα χρήματα θα διατεθούν τόσο για τους πρόσφυγες που εγκαταλείπουν μαζικά τη χώρα όσο και για αμυντικό εξοπλισμό και εκπαίδευση του ουκρανικού στρατού.