Ο πόλεμος στη Συρία, η αντιμετώπιση του «Ισλαμικού κράτους» και το μέλλον των Κούρδων της Συρίας βρέθηκαν χθες στο επίκεντρο των συνομιλιών που είχε υψηλόβαθμη Αμερικανική αντιπροσωπεία στην Αγκυρα.
Οι μαραθώνιες συνομιλίες ξεκίνησαν την Τετάρτη, διήρκεσαν οκτώ ώρες και ολοκληρώθηκαν αργά χθες το βράδυ, με τον απόστρατο Αμερικανό στρατηγό Τζον Αλεν, ειδικό απεσταλμένο του προέδρου Ομπάμα και επικεφαλής της διεθνούς συμμαχίας κατά του «Ισλαμικού κράτους», και την υφυπουργό Αμυνας Κριστίν Γόρμουθ να ηγούνται πολυμελούς αντιπροσωπείας έχοντας απέναντι στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης την τουρκική πλευρά υπό τον υφυπουργό Εξωτερικών Φεριντούν Σινιρλιόγλου.
Η αντιμετώπιση του «Ισλαμικού κράτους» δέσποσε στις συνομιλίες, με την Ουάσινγκτον να ζητάει από την Αγκυρα τη χρήση της στρατηγικής σημασίας τουρκικής αεροπορικής βάσης του Ιντσιρλίκ, για να σταθμεύουν αλλά και να επιχειρούν αμερικανικά μαχητικά. Το Ιντσιρλίκ βρίσκεται πολύ κοντά στη Βόρεια Συρία και η μέχρι στιγμής άρνηση της Τουρκίας να παράσχει τη βάση στους Αμερικανούς αναγκάζει το Πεντάγωνο να χρησιμοποιεί απομακρυσμένες βάσεις, στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, με προφανή επιχειρησιακά μειονεκτήματα αλλά και πολύ ψηλότερο κόστος. Δεν είναι η πρώτη φορά που το Ιντσιρλίκ μπαίνει στο τραπέζι, καθώς και κατά τη διάρκεια του πολέμου κατά του Σαντάμ Χουσεΐν η Ουάσινγκτον είχε ζητήσει την ίδια διευκόλυνση αλλά είχε λάβει ένα ηχηρό «όχι» από τη νεαρή τότε κυβέρνηση Ερντογάν.
Ο λόγος της άρνησης είχε να κάνει τότε με τους Κούρδους του Ιράκ. Τώρα, η ιστορία επαναλαμβάνεται με τους Κούρδους της Συρίας να είναι πλέον στο επίκεντρο. Οι Τούρκοι παζαρεύουν να δώσουν το Ιντσιρλίκ μόνο αν οι Αμερικανοί τούς διαβεβαιώσουν ότι οι Κούρδοι της Συρίας δεν θα επεκτείνουν τις θέσεις τους στη Βόρεια Συρία και πως η αποδυνάμωση των φανατικών ισλαμιστών σουνιτών δεν θα λειτουργήσει υπέρ των Κούρδων. Επίσης, ζητούν από τους Αμερικανούς επιχειρησιακά σχέδια πριν από την απογείωση κάθε αεροσκάφους, η Αγκυρα θέλει εκ των προτέρων να γνωρίζει (μήπως και να μπορεί να βάλει βέτο;) τους στόχους, και τα προαπαιτούμενα δεν αφορούν μόνο τα μαχητικά αεροσκάφη αλλά και τα μη επανδρωμένα που θα είναι εξοπλισμένα με πυραύλους.
Υπερβολικές απαιτήσεις
Οι τουρκικές απαιτήσεις κρίνονται υπερβολικές, αλλά στο τεχνικό επίπεδο οι δύο πλευρές θα μπορούσαν να βρουν μια λύση. Αυτό που φαίνεται να μη δέχονται οι Αμερικανοί είναι οι όροι που αφορούν τους Κούρδους, τη μόνη αξιόπιστη στρατιωτική δύναμη στην περιοχή που συμπαρατάσσεται με τη διεθνή συμμαχία κατά του «Ισλαμικού κράτους» και πολεμάει με αποτελεσματικότητα στο έδαφος. Αν και οι Τούρκοι φαίνεται ότι έδωσαν τη συγκατάθεσή τους για τη στάθμευση στο Ιντσιρλίκ δύο οπλισμένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών, τα άλλα θέματα που τέθηκαν παραμένουν σε εκκρεμότητα. Η αμερικανική πλευρά είπε καθαρά στους Τούρκους ότι δεν συμφωνεί με την ανάπτυξη τουρκικών στρατευμάτων στη Βόρεια Συρία (Κουρδιστάν) και τη δημιουργία της αποκαλούμενης ζώνης ασφαλείας.
Ο στρατηγός Αλεν είπε ακόμη ότι δεν συμφωνεί ούτε και με τη δημιουργία ζώνης απαγόρευσης πτήσεων στην ίδια περιοχή. Στην πράξη, οι Αμερικανοί έβαλαν πάγο στα σχέδια της Αγκυρας για μονομερή στρατιωτική επέμβαση στο συριακό Κουρδιστάν, μια επιχείρηση η οποία έχει έτοιμα επιχειρησιακά σχέδια, με μια δύναμη 18.000 ανδρών να βρίσκεται στα σύνορα έτοιμη για εισβολή και με μόνο ζητούμενο την πολιτική απόφαση που θα δώσει το πράσινο φως. Προς το παρόν, ο Ερντογάν εμφανίζεται διστακτικός να προχωρήσει χωρίς την αμερικανική συναίνεση. Ομως, μπορεί να περιμένει την κατάλληλη στιγμή, καθώς οι ισορροπίες αλλάζουν γρήγορα στην περιοχή και η πιθανή αμερικανο-ιρανική συμφωνία για τα πυρηνικά μπορεί να φέρει νέα δεδομένα στο τραπέζι.
