Είναι μια πολυάσχολη μέρα για τους ηγέτες της Γαλλίας και της Γερμανίας: Ο Εμανουέλ Μακρόν βρίσκεται στη Μόσχα για μια προσπάθεια διαπραγμάτευσης με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, ενώ ο Όλαφ Σολτς βρίσκεται στην Ουάσινγκτον για να ρίξει λάδι στα ταραγμένα νερά του Ατλαντικού.
Οι κρίσιμες συνομιλίες Μακρόν-Πούτιν θα μπορούσαν να γράψουν ιστορία – τόσο αν πετύχουν όσο και αν αποτύχουν. Οι δύο πρόεδροι θα συναντηθούν μόνοι τους, με μόνο διερμηνείς και σημειωτές στην αίθουσα, αλλά χωρίς συμβούλους ή άλλους πολιτικούς. Οι συνομιλίες έχουν προγραμματιστεί να ξεκινήσουν σήμερα το απόγευμα και παραμένουν ανοιχτές – τόσο ως προς το χρόνο όσο και ως προς τα αποτελέσματα.
Πριν από το ταξίδι, ο Μακρόν έδωσε μια αξιοσημείωτη συνέντευξη στην εφημερίδα Le Journal du Dimanche, αποκαλύπτοντας τις απόψεις του για τη σύγκρουση και διεκδικώντας και πάλι μια θέση στο τραπέζι, καθώς η Δύση προσπαθεί να αποφύγει μια νέα ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
«Η πρόσφατη περίοδος επιβεβαίωσε ότι όταν [οι Ευρωπαίοι] αποφασίζουν να μην μιλήσουν … τότε δεν μπορούμε να λύσουμε καμία σύγκρουση. Γιατί τότε αφήνουμε άλλους να μιλούν στο όνομά μας», δήλωσε ο Μακρόν.
Ο Μακρόν έθεσε ψηλά τον πήχη για τη συνάντηση, λέγοντας ότι είναι αισιόδοξος για αποκλιμάκωση. «Η ένταση του διαλόγου που είχαμε με τη Ρωσία και αυτή η επίσκεψη στη Μόσχα είναι πιθανό να αποτρέψουν [μια στρατιωτική επιχείρηση] από το να συμβεί», είπε. «Στη συνέχεια θα συζητήσουμε τους όρους της αποκλιμάκωσης». Στα γαλλικά, ο Μακρόν είπε ότι οι προσπάθειές του ήταν “de nature à empêcher” μια εισβολή, το οποίο μπορεί να μεταφραστεί ως “είναι πιθανό να αποτρέψει”, “μπορεί να αποτρέψει”, ή πιο κυριολεκτικά “είναι τέτοια που θα αποτρέψουν” ή ακόμη και “θα αποτρέψουν”.
Ο Πούτιν όμως είναι ένας φημισμένος απρόβλεπτος διαπραγματευτής. Οι Βρυξέλλες ανησυχούν επειδή θα μπορούσε να αποχωρήσει από τις διαπραγματεύσεις και να επιδιώξει να ταπεινώσει τον Μακρόν. Άλλωστε, ο Ρώσος πρόεδρος χρησιμοποίησε μια ανάγνωση μιας τηλεφωνικής συνδιάλεξης με τον Μακρόν τον περασμένο μήνα για να κατακεραυνώσει την απάντηση της Δύσης στις απαιτήσεις του Κρεμλίνου.
«Διαβάζω ή ακούω για επικείμενες επιχειρήσεις από κορυφαίους αξιωματούχους από εβδομάδα σε εβδομάδα εδώ και αρκετές εβδομάδες» δήλωσε ο Μακρόν στη συνέντευξη. «Ο γεωπολιτικός στόχος της Ρωσίας σήμερα δεν είναι σαφώς η Ουκρανία, αλλά η αποσαφήνιση των κανόνων συμβίωσης με το ΝΑΤΟ και την ΕΕ». Ο Μακρόν πρόσθεσε ότι πιστεύει ότι ο Πούτιν επιδιώκει μια “ιστορική λύση” – αν και φάνηκε να υπονοεί ότι η Δύση θα πρέπει να προσφέρει κάτι για να την εξασφαλίσει.
«Πρέπει να είμαστε πολύ ρεαλιστές», δήλωσε ο Μακρόν. «Δεν θα λάβουμε μονομερείς χειρονομίες, αλλά είναι σημαντικό να αποφύγουμε την επιδείνωση της κατάστασης πριν από την οικοδόμηση μηχανισμών και αμοιβαίων χειρονομιών εμπιστοσύνης».
Το οποίο γεννά το ερώτημα … τι μπορεί να προσφέρει ο Μακρόν που θα κάνει τον Πούτιν να κατέβει; Ο Γάλλος ηγέτης δεν είπε στο JDD τι έχει στο μυαλό του, αλλά ένας αξιωματούχος πρότεινε διαπραγματεύσεις γύρω από την πολυδιαφημισμένη από τον Πούτιν έννοια της “αδιαίρετης ασφάλειας”.
Τι είναι η αδιαίρετη ασφάλεια; Διατυπώθηκε στις συμφωνίες του Ελσίνκι το 1975 και σημαίνει ότι κανένα κράτος δεν πρέπει να αυξήσει την ασφάλειά του εις βάρος ενός άλλου. Η Δύση λέει ότι αυτό σχετίζεται με τα ανθρώπινα δικαιώματα καθώς και με πράγματα όπως τα πυραυλικά συστήματα, αλλά ο Πούτιν φαίνεται να έχει εκλάβει την έννοια ότι θα πρέπει να έχει δικαίωμα βέτο στην επέκταση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς, αποφεύγοντας όμως τη ρητή αναφορά σε σφαίρες επιρροής.
Ο Μακρόν φαίνεται να είναι έτοιμος να καταλήξει σε κάποιου είδους κοινή κατανόηση για το τι σημαίνει αδιαίρετη ασφάλεια, λέει σήμερα το POLITICO. Είπε ότι ενώ η “κυριαρχία” και η εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας και κάθε χώρας είναι αδιαπραγμάτευτη, “είναι θεμιτό για τη Ρωσία να ρωτήσει για τη δική της ασφάλεια”. Αυτό φαίνεται να υποδηλώνει ότι ο Μακρόν πιστεύει ότι ο Πούτιν έχει νόμιμες αξιώσεις ασφάλειας όταν μιλάει για την επέκταση του ΝΑΤΟ. Επιπλέον, η υπόδειξη του Μακρόν στη συνέντευξη ότι η Δύση θα πρέπει να κάνει συμβιβασμούς θα μπορούσε να αυξήσει το τίμημα για οποιαδήποτε συμφωνία με τον Πούτιν. Ακόμη και αν ο Μακρόν πιστεύει ότι η Δύση πρέπει να δώσει κάτι στον Πούτιν, ήταν πραγματικά τόσο έξυπνο να το κάνει τόσο εμφανές πριν από τις συνομιλίες;
Κατά τη διάρκεια της νύχτας, ο Όλαφ Σολτς προσγειώθηκε επίσης στην Ουάσινγκτον, όπου θα συναντηθεί σήμερα με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν για συνομιλίες που αναμένεται να επικεντρωθούν κυρίως στη Ρωσία και την Ουκρανία.
Ο Σολτς γνωρίζει επίσης πολύ καλά ότι η εικόνα της Γερμανίας πλήττεται πολύ στις Ηνωμένες Πολιτείες. “Βερολίνο, έχουμε πρόβλημα”, έγραψε η Γερμανίδα πρέσβειρα στην Ουάσιγκτον, Έμιλι Χάμπερ, σε διπλωματικό τηλεγράφημα που διέρρευσε στα τέλη του περασμένου μήνα, προειδοποιώντας ότι ένας αυξανόμενος αριθμός Αμερικανών πολιτικών χαρακτηρίζει το Βερολίνο “αναξιόπιστο εταίρο”.
Σε μια προσπάθεια να πείσει τους Αμερικανούς ότι η Γερμανία είναι έτοιμη να κάνει το χρέος της, ο Σολτς θα συναντηθεί επίσης με μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου και θα δώσει τηλεοπτική συνέντευξη στο CNN. Την περασμένη εβδομάδα, εν μέσω κατηγοριών ότι είχε αποχωρήσει εν μέσω κρίσης, ο Σολτς εμφανίστηκε στη γερμανική τηλεόραση για να επιμείνει ότι το Βερολίνο παραμένει ένας αξιόπιστος διεθνής εταίρος.
Αλλά τελικά, οι δημόσιες σχέσεις δεν θα είναι αρκετές. Όπως έχουμε ήδη πει, ο νέος καγκελάριος πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να ηγηθεί. Ο Σολτς, ο οποίος αντέγραψε με επιτυχία το εγχειρίδιο της Μέρκελ για να κερδίσει τις περσινές εκλογές, έχει επικεντρωθεί στην αποφυγή αντιπαραθέσεων και διχασμού στο εσωτερικό του κόμματός του. Τώρα πρέπει να διοχετεύσει την άλλη, πιο μαχητική Μέρκελ – εκείνη που πήρε θέση και μίλησε όταν είχε σημασία. Ή όπως το θέτει ο Χανς στην αυλαία του: “Ο Σολτς ανακαλύπτει με τον δύσκολο τρόπο ότι υπάρχουν πολλά περισσότερα για να ηγηθείς της Γερμανίας από το να είσαι ένα tribute act της Άνγκελα Μέρκελ”.
Διατλαντική συνεργασία
Καθώς ο Μακρόν τα βάζει μόνος του με τον Πούτιν, άλλοι ηγέτες της ΕΕ βρίσκονται στην Ουάσιγκτον προσπαθώντας να ενισχύσουν τη διατλαντική ενότητα απέναντι στις απειλές της Ρωσίας.
Το κέντρο της εκστρατείας για τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης μεταφέρεται σήμερα στην Ουάσιγκτον. Η Επιτροπή και η κυβέρνηση Μπάιντεν πρόκειται να ανακοινώσουν σε κοινή συνεδρίαση ότι ετοιμάζονται να αντιμετωπίσουν τυχόν κινδύνους για τον εφοδιασμό της ΕΕ με φυσικό αέριο εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων με τη Ρωσία. Οι σύμμαχοι θα επιδιώξουν να διασφαλίσουν ότι η Ευρώπη θα λαμβάνει βραχυπρόθεσμα πρόσθετες ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου, εάν εκτροχιαστούν οι μεταφορές μέσω αγωγών από τη Ρωσία. Θα υπάρξει επίσης αναφορά σε ένα μέλλον χωρίς ορυκτά καύσιμα, με τις ΗΠΑ και την ΕΕ να επαναλαμβάνουν τη δέσμευσή τους να επιτύχουν καθαρές μηδενικές εκπομπές μέχρι τα μέσα του αιώνα.
Ο επικεφαλής των εξωτερικών υποθέσεων της ΕΕ Ζοζέπ Μπορέλ έφτασε στην Ουάσιγκτον, όπου θα συναντηθεί με τον ομόλογό του Άντονι Μπλίνκεν και θα παραστεί στο 9ο Συμβούλιο Ενέργειας ΗΠΑ-ΕΕ – το οποίο συνεδριάζει για πρώτη φορά μετά από διακοπή τεσσάρων ετών. Η συνάντηση, στην οποία θα συμμετάσχει επίσης η Επίτροπος Ενέργειας Κάντρι Σίμσον, πραγματοποιείται καθώς οι Ευρωπαίοι σε ολόκληρη την Ένωση αντιμετωπίζουν υψηλές τιμές ρεκόρ για τη θέρμανση και την ηλεκτρική ενέργεια, εν μέσω μιας τεράστιας αύξησης των τιμών του φυσικού αερίου.
Ενώ οι εθνικοί ηγέτες απέφυγαν να κατηγορήσουν τη Ρωσία, ο Μπορέλ δήλωσε πριν από τη συνάντηση ότι η Μόσχα “χρησιμοποιεί τον ενεργειακό εφοδιασμό της Ευρώπης ως όπλο για γεωπολιτικά οφέλη”. Τα σχόλιά του έρχονται σε συνέχεια της προέδρου της Επιτροπής Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν την περασμένη εβδομάδα, η οποία δήλωσε ότι ήταν “περίεργη” η συμπεριφορά της αγοράς το γεγονός ότι η ρωσική κρατική Gazprom δεν είχε αυξήσει την προσφορά, ακόμη και όταν οι τιμές εκτοξεύτηκαν και ενώ άλλοι προμηθευτές αύξησαν τις αποστολές τους.
Λαμβάνοντας υπόψη την οπλοποίηση των αποστολών φυσικού αερίου από τη Ρωσία, ο Μπορέλ δήλωσε ότι “θα λάβουμε περαιτέρω μέτρα για να αντιμετωπίσουμε αυτή την απειλή και να ενισχύσουμε την ενεργειακή ασφάλεια – για την Ευρώπη, καθώς και για τους γείτονές μας στην Ουκρανία και στα Δυτικά Βαλκάνια”. Ο Μπορέλ δήλωσε επίσης ότι θα συνεργαστεί με τους Αμερικανούς ομολόγους του για τον “μετριασμό της αστάθειας των τιμών”.
